Biblia en un año

1. YandeYa jei Jeremías pe, körai:
2. “Eñeñono che ndeYa itupao jöke pe, jare joko pe emoërakua kuae ñee, körai: Opaete Judá pegua, kuae öke rupi peike pemboete vaerä yandeYa vae reta, peyeapɨsaka yandeYa iñee re.
3. Körai jei yandeYa Imbaepuere yae ete vae, Israel iTumpa: ‘Peñono kavi pereko jare peñeñono kavi ikavimbae peyapo vae güi, jare amaeñota peiko kuae ɨvɨ pe.
4. Agüɨye perovia jókuae oporombotavɨ vae reta re. ¡YandeYa itupao ko kuae, ngaraa maratu yaasa!, jei vae reta re.
5. Ërei peñono kavi pereko reta jare peñeñono kavi ikavimbae peyapo vae reta güi yave, jare peyapo yave jupi vae oyoupe perapicha reta ndive,
6. jare mbaetɨ peyuvanga ketɨgua re, tɨ̈reɨ re jare imemano vae re yave, ani kuae ɨvɨ pe ave mbaetɨ jekombae peyuka yave, ani jókuae tumpa ambuae reta mbaetɨta ikavi peve vae mbaetɨ pemboete yave,
7. ameeta peikoño vaerä jekuae avei pegua kuae ɨvɨ pe, peñemuñagüe reta pe amee vae pe.
8. Ërei, pe reta perovia katu yae ñee reta apu pegua re, jókuae mbaetɨ pemboyekou vae re.
9. Pemaeñomi, peporoyuka, peyuvanga menda re, peñererökuavee jaanga, peapɨ ikäti kavi vae incienso Baal pe, jare pemboete tumpa ambuae mbaetɨ peikuaa vae reta.
10. Javoi peyu kuae o cheree oñeenɨia pe peñeñono cheróvai. ¿Perovia pa jaekavi peiko jökorai, perovia pa jaekavi peyapoño vaerä jókuae ikavimbae reta mbaetɨ aropɨa vae?
11. ¿Kuae o cheree oñeenɨi pɨpe vae, peve jae pa ko imonda vae reta iñemía? Opaete jókuae che aecha ko. Che peYa jae kuae.
12. Pekua añave Silo pe, tenonde ete cheree oyemboetea pe, jare pemae jese, kërai ikavimbae ayapo chupe, tëta Israel chembae vae ikavimbae oyapo vae jeko pegua.
13. Añave che peYa jae: Opaete kuaekuae reta peyapo jeko pegua; pomomiari tëi iyɨpɨ güive chekueraimbae reve, ërei mbaetɨ peendu; poenɨi tëi, ërei mbaetɨ pemboyevɨ cheve ñee.
14. Jáeramo, ayapota vi kuae o cheree oñeenɨi pɨpe vae pe, Silo pe ayapo rami; kuae pe reta perovia katu jese vae, che amee peve jare peñemuñagüe reta pe vae.
15. Pomombota cheyeugüi, opaete perëtara reta Efraín iñemuña amombo rami.’
16. Nde, Jeremías, agüɨye eyerure kuae tëta re, agüɨye ndepɨatɨtɨ ikotɨ reta reve chemoñera. Echa ngaraa ayeapɨsaka nderé.
17. ¿Remaeä pa jae reta kërai mbae oyapo tëta guasu reta ɨvɨ Judá pe, jare kaye reta Jerusalén pegua rupi vae re?
18. Michia reta güeru yepea tu pe jare tu reta oyatapɨ, kuña reta omboípɨu trigokúi mbɨyaperä omee vaerä mbota tumpa-raanga ara pegua Mburuvicha kuña pe oenɨi jae reta vae. Omee reta vi mbota vino oyepɨyere vae tumpa ambuae reta pe, chemboarasɨuka vaerä.
19. ¿Cheño ra chemboarasɨuka reta? Mbaetɨ ko, jae reta aeño ko teko oyapo iyeupe oñemomarai vaerä. Che ndeYa jae kuae.
20. Jáeramo che peYa, aitɨta chearasɨ kuae tupao re, jare opaete tëta ipo reta re, jökoraiño vi mɨmba reta re, opaete ɨvɨra reta re, jare opaete temitɨ reta re. Mbae ókai vae mbaetɨ kia ipuere ombogüe vae ramita.”
21. Körai jei yandeYa Imbaepuere yae ete vae, Israel iTumpa, imbae vae reta pe: “Pemee jeta mɨmba oyeyukagüe opaetei oyeapɨ vae jare mɨmba oyeyuka vae pepuere rupi, jare peu jókuae isoogüe.
22. Echa che mbaetɨ etei ko ayókuai peñemuñagüe reta mɨmba oyeyukagüe opaete oyeapɨ vae re, ani mɨmba oyeyuka vae re, jókuae ara Egipto güi anoe reta yave.
23. Jaeño ayókuai reta oendu katu vaerä cheñee; echa jökorai yave che aikota iTumparä jare jae reta yogüɨrekota chembae retarä. Ayókuai vi yogüɨreko vaerä che ayókuai rami, ikavi yogüɨreko vaerä.
24. Ërei ngatu mbaetɨ oendu reta, jare mbaetɨ oyapo reta che jae vae, jaeño oyembopɨa täta yae reve yogüɨreko ipɨa jemimbota rupiño. Oyerova vaerägüe chekotɨ, ikupeño omee reta cheve.
25. Peñemuñagüe reta Egipto güi ñogüɨnoe güive añave regua, che ambou avei peve opaete cherembiokuai ñeemombeúa reta.
26. Ërei ngatu pe mbaetɨ peyapo che jae peve vae, jaeño peyembopɨa täta oasa ete ye peñemuñagüe reta güi.
27. Nde Jeremías, ere opaete kuaekuae reta, yepe tëi mbaetɨ oendu reta ndeve; esapúkai, yepe tëi mbaetɨ mbae jei reta ndeve.
28. Ere körai: ‘Jae ko kuae tëtaguasu mbaetɨi oyapo iYa Tumpa jeigüe vae, mbaetɨ vi oipota oyeapo kavi. Jupi rupi yogüɨrekose vae opa okañɨ chugüi.’ ”
29. ¡Jerusalén, eyasɨa ndea, javoi emombo! ¡Etairari tairari mbɨatɨtɨ pegua pe ɨvɨtɨ jaambae re! Echa yandeYa iyarasɨ yae oï tëta jae imbae vae kotɨ, güɨröɨro jare oeya.
30. YandeYa jei: “Judá pegua reta oyapo ikavimbae cheróvai; oñono reta itumpa-raanga aröɨro yae vae chero pe, jökorai chero omongɨa reta.
31. Jare ɨvɨtɨ päu ipe kavía Ben-hinom jee vae pe omopüa reta mbota reta oyeapɨ jese vae Tofet, jese oapɨ reta vaerä taɨ reta ani tayɨ reta, che mbaetɨ etei ayókuai jese reta vae, mbaetɨ vi kërai ave yepe ayemongeta jese vae.
32. Jáeramo che peYa amombeu peve, oväeta kuri ara mbaetɨ vaerä ma oñeenɨi Tofet ani ɨvɨtɨ päu ipe kavi vae Ben-hinom, jaeño oñeenɨita Ɨvɨtɨ päu ipe kavi vae Yeyuka Renda. Jare Tofet pe oñeotɨta omanogüe, mbaetɨ ma jendarä jeko pegua.
33. Kuae tëta pegua omanogüe reta jëogüegüe chucha reta jembiurä ko, jare mɨmba pochɨ vae ñana rupigua jembiurä; mbaetɨta kia omondo chugüi.
34. Amokañɨta Judá pegua tëta guasu reta güi jare kaye reta Jerusalén pegua güi, tairari yerovia katu arete pegua reta, jare tairari menda pegua reta; opaete kuae ɨvɨ oyemboaita opɨta.”
1. YandeYa jei: “Jókuae ara tɨvɨa reta güi oñerenoeta mburuvicha guasu reta jare tenondegua reta Judá pegua ikägüegüe, sacerdote reta, ñeemombeúa reta jare Jerusalén pegua reta ikägüegüe,
2. jare omoai retata ikatu rupi kuaraɨ pe, yasɨ pe jare opaete yasɨtata jae reta omboetese jare oyeokuaise chupe vae pe. Mbaetɨ eteita kia omonoo oñotɨ vaerä. Oñemoaita ñogüɨnoi ɨvɨ re tepoti rami.
3. Jókuae ñemuña reta jeko kavimbae güi jembɨregüe, kerupi che amoaia rupi ñogüɨnoia pe oeka eteita omano vaerä. Che ndeYa Imbaepuere yae ete vae, jae kuae.
4. Nde, Jeremías, emombeu opaete vae pe kuae ñee jae vae, körai: ‘Kia ogüɨapi yave, opüa ye ko; ani kia opia tape güi yave, ojo ye opia chugüía kotɨ.
5. Jayave Israel, ¿maera pa mbaetɨ chemboete? Jerusalén, ¿maera pa reyembopɨapochɨ jekuae avei, jare mbaetɨ reipota reyerova ye chekotɨ?
6. Ayeapɨsaka avei aiko, ërei mbaetɨ kia ave aendu oyembopɨambuae jeko kavimbae güi jare jei: ¿Mbae pa ko ayapo? Opaete vae ojo jape rupi ae ae, kavayu osɨi ñeraroa kotɨ rami.
7. Güɨratï oikuaa ketɨ ojo vaerä iara pe. Pɨkasui jare tapérai ani ärakua oikuaa kërai yave ojo vaerä ïkotɨa. Ërei nde tëta chembae, mbaetɨ reikuaa cheporookuai reta.
8. ¿Kërai pa pepuere pere peyeupe: Yandearakuaa yae ko, oime ñanoi yandeYa iporookuai reta? ¡Ërei mborookuai re oporomboe vae reta güɨrova ko jókuae mborookuai reta apu pe!
9. Ërei jókuae yarakuaa yae vae reta oñemomichita opɨta, okɨɨye yae retata, mɨmba ñuai pe oï vae rami. Güɨröɨro reta cheñee yave, ¿ketɨ pa oime oï iyarakuaa?
10. Jáeramo, jae reta jembireko ameeta ïru kuimbae reta pe, jare iko reta ameeta imoamɨría reta ipo pe. Echa michia güive okuakuaa vae pe, iyeupeguaräño imbaepotarai yae reta; ñeemombeúa reta jare sacerdote reta ave, opaete oporombotavɨ vae reta ko.
11. Chembae vae reta ombopɨakatu vaerä jei reta, opaete mbae jaekavi ko oï, mbaetɨ tëi ikavi oï reve.
12. ¡Jae reta imarata tëi ko kuae oyapogüe re, jókuae che mbaetɨ ma aropɨa vae! Ërei mbaetɨ, ¡mbaetɨ oikuaa imara vaerä kërai ave yepe! Jáeramo, aiporarauka chupe reta yave, ïru reta rami opata oa. Che ndeYa jae kuae.’ ”
13. YandeYa jei: “Tëta chembae vae ayasɨata trigo opa oyeasɨa rami. Ngaraa opɨta uva ave uva jäka re, ɨva ave mbaetɨta ɨva jäka re. Jaeño opɨtata joo ipirugüe.”
14. Opaete vae reta jeita: “¿Maera pa yaguapɨño ñaï kuae pe? ¡Yaja opaete vae tëta guasu oñekëse kavía pe, joko pe opa ñamano! Echa yandeYa Tumpa yandeyukata; omee yau ɨ oyemombayachigüe. Echa yandeyoa ikotɨ.
15. Ñaäro tëi mbɨakatu, ërei mbaetɨ etei mbae nunga ikavigüe oväe yandeve; ñaäro tëi yakuera katu yae vaerä, ërei kɨɨyeño oväe yandeve.
16. ¡Ou ma tovaicho! ¡Dan peve oyeendu ma ikavayu reta iñäpɨgua omoñee vae! Ikavayu reta iñee pe, omokana opaete ɨvɨ. Yogüeru omboai vaerä ɨvɨ jare opaete pɨpegua, tëta guasu reta jare opaete yogüɨreko pɨpe vae.”
17. YandeYa jei: “Ambouta peve mboi reta imbayachi yae vae, imbaekuaa vae mbaetɨta ipuere jese reta vae; jókuae mboi reta pesuuta.”
18. Chepɨatɨtɨ yae jeko pegua, chepɨa omano.
19. Mase, cherëtaɨgua reta jäse oyeendu opaete kuae ɨvɨ pe körai: “¿Mbaetɨ ma ra oï yandeYa Sión pe? ¿Mbaetɨ ma ra Juvicha guasu oï joko pe?” Jare yandeYa Jei: “¿Maera pa chemboarasɨuka tumpa-raangarä peñopa kavi peyapo vae rupi, jókuae tumpa-raanga mbaetɨ mbaerä osirive vae jare peikuaambae vae rupi?”
20. Oasa maetɨ iara, oasa mbaarɨvo, ërei oreve mbaetɨ mbɨakatu.
21. Aiporara yae, cherëtaɨgua reta oiporara ramo; chembopɨatɨtɨ yae jare akɨɨye yae aï.
22. ¿Mbaetɨ ra mbae nunga moa yepe Galaad pe? ¿Mbaetɨ ra kia oporopoano vae joko pe? Jayave, ¿maera pa mbaetɨ okuera cherëtaɨgua reta?
1. Pemboete yandeYa, echa jae ipɨakavi ko; echa iporoparareko jekuae avei vae ko.
2. Israel iñemuña reta tei añave: “Iporoparareko jekuae avei vae ko.”
3. Opaete Aarón iñemuña reta tei añave: “Iporoparareko jekuae avei vae ko.”
4. YandeYa güi oipoɨu vae reta tei añave: “Iporoparareko jekuae avei vae ko.”
5. Yemboeta oyoova pe etei vae ikaviño ko, mboroaɨu yandepɨa peño vae güi.
6. Yanderaɨu vae yandembopere yave ikaviño ko, ërei ñanemotareɨ vae yanderaɨu raanga yave mbaetɨ jaekavi.
1. Echa aipota peikuaa vaerä kërai täta añoraro peré yerure rupi, jare Laodicea pegua reta re, jare opaete mbaetɨ vɨteri chereecha vae reta re;
2. pepɨakatu vaerä, jare peyoaɨu vaerä metei ramiño, peupitɨ regua opaete arakuaa, peikuaa regua yandeRu Tumpa jare Cristo regua yaikuaambae vae.
3. Echa Cristo re oñeväe opaetei arakuaa reta.
4. Kuae che jae peve, agüɨye vaerä kia ave pembotavɨ ñee-yukɨ rupi.
5. Echa yepe tëi che mbaetɨ aï pépɨri, ërei chepɨa pe aï pe ndive, ayerovia jare aikuaa kërai peiko kavi oyoupi, jare peñemomɨ̈rata peporogüɨrovia pe Cristo re.
6. Jáeramo, pemboresive ma yandeYa Jesucristo mborogüɨrovia rupi vae, jekuaeño vi peiko perovia reve jese;
7. tätagüe peñemomɨ̈rata Cristo re peporogüɨrovia rupi, echa jökorai ko peyemboe. Jekuaeño pemee reve yasoropai Tumpa pe.
8. Peyeandu, agüɨye vaerä kia pembotavɨ arakuaa reta mbaeä etei vae rupi, kuimbae reta jeko reta, jare ɨvɨ pegua yemboe reta, mbaetɨ oyeko reta Cristo re.
9. Echa Cristo re ko oï opaete Tumpa imbaepuere,
10. jare pe reta penoi opaete mbaembae Cristo re, echa jae ko opaete mburuvicha reta ara pegua jare ɨvɨ pegua iñäka.
11. Jese peyembocircuncida ma, mbaetɨ ko circuncisión yanderete pegua, echa Cristo oekɨ omombo ma pegüi peyoa, jae ko kuae circuncisión Cristo güi ou vae.
12. Peyembobautisauka yave, peñeotɨ ko Cristo ndive, jare peikove ye vi jae ndive, peporogüɨrovia ramo Tumpa imbaepuere omoingove ye Cristo omanogüe vae reta ipɨte güi vae re.
13. Tenonde yave pe reta pemano peiko peyoa reta pe, jare mbaetɨ peyembocircuncida vae pe. Ërei Tumpa pemoingove Cristo ndive jare iñɨ̈ro peve opaete peyoa reta re.
14. Tumpa omboai ma mborookuai oyekuatía oï yandekotɨ vae, oyovaicho yepi yanderé vae, ërei Tumpa oekɨ güɨraja oikutu kurusu re,
15. jare omoamɨri mburuvicha reta ara pegua jare ɨvɨ pegua, jare opaete mbaepuere güɨnoi vae, jare omomichi reta opaete vae jovake kurusu re.
16. Jáeramo, agüɨye kia tapemboeko mbae peu vae re, jare arete reta re, yasɨ pɨau iarete re, ani ara mbutuu reta re.
17. Opaete kuae reta ko outa vae re oyembojaanga vaeño, echa Cristo ko jae añetete vae.
18. Agüɨye kia ave tapeopia Tumpa omeeta peve vae güi, echa amogüe vae oñemomichi raanga, jare omboete araɨgua reta, oechambae reve oecha rami oyeapo reta, oyembotuicha iyemongeta ae re.
19. Kuae reta mbaetɨ oyeko Cristo re, echa Cristo ko jae oporogüɨrovia vae reta iñäka. Jae ko ombokuakuaa opaete jete, omongaru jare omboyoapɨ jayɨ re jare iyoapɨa pɨa re, Tumpa jemimbota rupi.
20. Pe reta pemano ko Cristo ndive mboromboe ɨvɨ pegua reta güi. Jáeramo ¿maera pa jekuaeño peiko jare peyapo ɨvɨ pegua mborookuai reta?
21. Echa jei: “Agüɨye peipɨɨ. Agüɨye peu. Agüɨye peyavɨkɨ.”
22. Ërei opaete jókuae mbaembae oyemboaita ko oyeporu ramboeve, echa opaete kuae mborookuai reta jare mboromboe reta kuimbae reta oyapogüeño ko.
23. Añete ko, kuae nunga mborookuai reta arakuaa peguaecha. Echa omboete raanga Tumpa, jare oñemomichiraanga, jare täta oiporarauka jete pe. Ërei kuaekuae rupi ipuereä etei oyopia reta soo jemimbota reta.
Guarani Bible 2001
Biblia DC Guaraní Bolivia Bolivian Bible Society, 2001