Biblia en un año

1. YandeYa jei cheve körai:
2. “Nde kuimbae, emombeu maratuta oasa Israel iñeemombeuaraanga reta vae; jókuae ñeemombeuaraanga reta iyeugüi aeño omoërakua vae. Ere chupe reta toyeapɨsaka cheñee re:
3. ¡Peparavete, pe reta pearakuaambae reve peyeugüi aeño pemiari, mbaetɨ mbae oyekuaa peve reve vae!
4. Israel, neñeemombeúa reta, aguara reta ñuu rupigua ramiño ko.
5. Mbaetɨ etei mbae oyapo reta oepɨ vaerä Israel, mbaetɨ ojo reta oyemboasavi oï vae pe ani omopüa yepe oguambɨ tëta ikësea ñeraro peguarä, yandeYa iporojäa iara pe.
6. Oecha reta añetembae, jare mbaekuaa rupi mbae maratuta vae re omoërakua vae reta ramiño ko. Jei reta: ‘Körai jei yandeYa.’ Ërei che mbaetɨ ko ayókuai reta. ¡Jare güɨrovia tëi iñee reta oyembopo vaerä!
7. ¡Pe reta peecha vae añeteä ko, jare pemiari vae apu ko, mbaekuaa rupi mbae maratuta vae re omoërakua vae reta ramiño ko! Pere: ‘YandeYa jei’, mbaetɨ reve chemiari pe ndive.
8. Jáeramo che peYa jae: Pe reta pemiari raangaiño jare pemombeu añetembae, jáeramo che tayovaicho pekotɨ.
9. Aiporaraukata jókuae ñeemombeúa jei raangaiño vae pe, jare imbaekuaa rupi maratuta vae omombeu rami iyapu reve vae pe. Kuae reta ngaraa ma ñogüɨnoi chembae vae reta ipɨte pe, ngaraa jee oñemoapɨta Israel iñemuña reta jee oïa pe, jare ngaraa vi yogüeru ye Israel iɨvɨ pe. Jayave pe reta chekuaata che ko jae peYa vae.
10. Jae reta ombotavɨ chembae vae reta, jei reta chupe: ‘Opaete mbae jaekaviño ko oï’, mbaetɨ etei reve mbae ikavi oï. Kia oguambɨ omopüa, jare ïru omotɨnɨe tuyuapoiño pe vae rami ko.
11. Emombeu jókuae oguambɨ omotɨnɨe tuyuapoiño pe vae reta pe, jókuae oguambɨ osururuta ko; echa outa ama guasu, jare oata amandau ita rami jare ɨvɨtuai oyepeyu täta vae oitɨta.
12. Jare oguambɨ osururu yave, jei retata iyeupe: ‘¿Jama yera jókuae tuyuapo oñeñono jese vae?’
13. Jáeramo che peYa jae: Chearasɨ rupi ambouta ɨvɨtuai omboai vaerä jókuae oguambɨ; chearasɨ rupi ambouta ama guasu jare amandau ita rami vae omboai vaerä.
14. Jökorai ambosururuta jókuae oguambɨ pembotuyuapo tëi vae; ambosururuta ɨvɨ re, oyekuaata oguambɨ iguapɨka. Osururuta peré, pemanota igüɨ rupi. Jayave pe reta chekuaata che ko jae peYa vae.
15. Aitɨta chearasɨ jókuae oguambɨ re jare tuyuapo iñonoa reta re; jare jei retata vae: ‘Mbaetɨ etei jembɨre oguambɨ jare imbotuyuapoa reta,
16. jókuae ñeemombeúa reta ñogüɨnoi Israel pe vae, oecha raanga mbɨakatu vae omombeu reta Jerusalén pe, mbaetɨ etei reve mbɨakatu.’ Che peYa Tumpa jae.
17. Nde kuimbae, añave emboeta kuña reta nerëtaɨgua iyeugüi aeño mbae omoërakua vae reta pe, emombeu maratuta vae ikotɨ reta.
18. Ere chupe reta: ‘Körai jei yandeYa Tumpa: ¡Paravete, pe reta pembotavɨ ïru vae reta, pembovɨvɨ poapɨ regua oñepoanogüe, opaete vae oñono vaerä ipoapɨ re, jare peyapo vi äkaövaa oñepoanogüe, opaete vae oñono vaerä iñäka re! ¿Perovia pa pepuereta pembotavɨ chembae vae reta, peiko kavi vaerä jese reta?
19. Pe reta metei poagua cebada re jare mbovɨ mbɨyape re chemboeteä chembae vae reta jóvai; peyuka kia mbaetɨta tëi omano vae, jare pemaeño oikove jókuae mbaetɨta tëi ma oiko vae. Jökorai pembotavɨ chembae vae reta oyeapɨsaka apu re vae.’
20. Jáeramo che peYa jae körai: ‘Che ayovaichota jókuae pembovɨvɨ peipoano peyapo vae kotɨ, pɨpe pembotavɨ ïru reta güɨra oyembotavɨ oyepɨɨ rami. Che ayorata pepo güi, jare amaeñota ojo güɨra oveve rami, jókuae pembotavɨgüe reta.
21. Amondorota vi pegüi jókuae äkaövaa peipoanogüe, jare ayorata pegüi chembae vae reta, jare ngaraa ye ma pepuere pembotavɨ. Jayave pe reta chekuaata che ko jae peYa vae.
22. Pe reta pembopɨatɨtɨ jupi yogüɨreko vae peapu rupi, che mbaetɨi ambopɨatɨtɨ reta vae; jare pemoäta ngatu jupimbae reta, jeiete yogüɨreko vaerä ikavimbae rupi.
23. Jáeramo, ngaraa ye ma peecha oyekuaa raanga peve vae, jare ngaraa ma pemoërakua imbaekuaa vae maratuta vae re omoërakua rami. Che aepɨta chembae vae reta pepo güi, jayave pe reta chekuaata che ko jae peYa vae.’ ”
1. Yogüeru chépɨri amogüe Israel iñemuña itenondegua reta, jare oguapɨ cheróvai.
2. Jayave yandeYa jei cheve:
3. “Nde kuimbae, kuae kuimbae reta oñono ipɨa pe tumpa-raanga reta omboete vaeräño, omae reta jókuae mbaeyoa oyapouka chupe reta vae kotɨño. ¿Amaeñota yera oparandu reta mbae re cheve?
4. Nemiari jae reta ndive, ere chupe reta: ‘Körai jei yandeYa Tumpa: Opaete Israel iñemuña reta oñono ipɨa pe tumpa-raanga reta omboete vaeräño vae, jare omae reta jókuae mbaeyoa oyapouka chupe reta vae kotɨño, jare ou oparandu ñeemombeúa pe vae, che peYa jaeta jókuae ou vae pe, jeta itumpa-raanga güɨnoi rupi.’
5. Che añataita opaete Israel iñemuña reta ipɨa, itumpa-raanga reta jeko pegua opia chegüi vae reta.
6. Jáeramo ere Israel iñemuña reta pe: ‘Körai jei yandeYa Tumpa: Peyerova ye chekotɨ, peyembosɨrɨ petumpa-raanga reta güi, jare peeya opaete pɨ̈chɨi yae vae.’
7. Echa oipotagüe kuimbae Israel iñemuña reta ani ketɨgua reta Israel pe yogüɨreko vae opia yave chegüi, jare oñono ipɨa pe tumpa-raanga reta omboete vaeräño, omae reta jókuae mbaeyoa oyapouka chupe reta vae kotɨño vae, javoi ou ñeemombeúa pe oparandu vaerä cheve yave, che etei amombeuta chupe oipota oikuaa vae.
8. Ayovaichota jókuae kuimbae ndive, jare aiporaraukata chupe jërakua vaerä, ñeerä oiko vaerä; amombota chembae vae reta ipɨte güi. Jayave pe reta chekuaata che ko jae peYa vae.
9. Metei ñeemombeúa oyembotavɨuka vae omoërakua vae mbaetɨ oyembopo yave, che ko ambotavɨ jókuae ñeemombeúa; che aiporaraukata chupe jare amokañɨta chembae vae reta ipɨte güi.
10. Mókoi reve pe aiporaraukata; jókuae kuimbae ou oparandu vae pe jare ñeemombeúa pe,
11. Israel iñemuña reta agüɨye ye vaerä ma opia chegüi ani oyemongɨa oyembopɨapochɨ vae rupi. Jae reta yogüɨrekota chembaerä jare che aikota iTumparä. Che peYa Tumpa jae kuae.”
12. YandeYa jei cheve:
13. “Nde kuimbae, metei tëta iyoa chekotɨ oyembopɨapochɨ yae reve yave, che aiporaraukata chupe jare apɨ̈rota chugüi opaete tembíu reta; ambouta jókuae ɨvɨ re karuai, jare amaeñota omano kuimbae reta jare mɨmba reta.
14. Ërei jókuae ɨvɨ pe yogüɨreko yave Noé, Daniel jare Job, jae retaño ko oasayepeta jupi yogüɨreko ramo. Che ndeYa Tumpa ko jae kuae.
15. Ambou yave mbaeporou reta metei ɨvɨ pe, opa vaerä jou jókuae ɨvɨ ipo reta jare oeya ipombae, ngaraa etei kia ikɨ̈reɨ oasa jokoropi, okɨɨye ramo mbaeporou reta güi,
16. ërei joko pe yogüɨreko jókuae mboapɨ kuimbae yave, ngaraa ipuere güɨroasayepe taɨ reta ani tayɨ reta ave; jae retaño ko oasayepeta jare ɨvɨ ipombae opɨtata. Che peYa jae kuae cheyé aeño.
17. Ani aru yave ñeraro jókuae ɨvɨ re, omokañɨtei vaerä opaete vae reta jare mɨmba reta,
18. jare joko pe yogüɨreko jókuae mboapɨ kuimbae yave, ngaraa ipuere güɨroasayepe taɨ reta ani tayɨ reta ave; jae retaño ko oasayepeta. Che peYa Tumpa jae kuae cheyé aeño.
19. Ani ambou yave mbaerasɨ ovakatu vae reta jókuae ɨvɨ pe, jare aitɨ yave chearasɨ jese amokañɨtei vaerä opaete vae reta jare mɨmba reta,
20. jare joko pe yogüɨreko yave Noé, Daniel jare Job, ngaraa ipuere güɨroasayepe taɨ reta ani tayɨ reta ave; jae retaño ko oasayepeta jupi yogüɨreko ramo. Che peYa Tumpa jae kuae cheyé aeño.
21. Jáeramo che peYa Tumpa jae körai: ‘Vɨtei pa ambou yave irundɨ cheporojäa yavaetegüe Jerusalén re: Ñeraro, karuai, mbaeporou jare mbaerasɨ ovakatu vae, omokañɨtei vaerä opaete vae reta jare mɨmba reta.
22. Ërei oimeñota mbovɨ oasayepe vae, kuae reta oëta taɨ reta ndive jare tayɨ reta ndive. Yogüɨraja reta yave pépɨri, peikuaata kërai ko yogüɨreko vae re, ikavimbae oyapo reta vae, jayave pepɨakatuta kañɨtei ikavimbae aru Jerusalén re vae güi.
23. Pepɨakatuta peikuaa ma yave kërai ko yogüɨreko jare ikavimbae ko oyapo reta vae. Jayave peikuaata mbae jeko pegua ko aiporarauka kuaekuae Jerusalén pe. Che peYa jae.’ ”
6. Peyerure, oime vaerä mbɨakatu Jerusalén pe, ¡toyogüɨreko kavi nderaɨu vae reta!
7. Toiko mbɨakatu nekësea reta japɨpe, toiko mbutuu mburuvicha reta jo reta rupi.
8. Cherëtara reta jare cheïru reta aaɨu jeko pegua tae: “Mbɨakatu toiko nde ndive.
9. YandeYa Tumpa jo aaɨu jeko pegua, aeka aveita ikavi vae ndeveguarä.”
19. Iko pe oparavɨkɨ vae, yangapɨɨta tembíu re, ërei iparavɨkɨsembae jeko omomoe vae, paraveteta ko.
1. Kuae Melquisedec ko jae Salem pegua mburuvicha guasu, Tumpa tuichagüe vae isacerdote. Jae oë oövaiti Abraham ou ye omoamɨri güire mburuvicha guasu reta. Jare Melquisedec jei ñee kavi chupe.
2. Jayave Abraham omee Melquisedec pe payandepo güi metei opaete güɨnoi vae güi. Tee Melquisedec oipota jei: “Mburuvicha guasu jupi vae”. Kuae Melquisedec ko jae Salem pegua mburuvicha guasu, jare kuae oipota jei: “Mburuvicha guasu mbɨakatu pegua.”
3. Mbaetɨ yaikuaa kia ra jae tu ani ichɨ vae jare kia iñemuña pegua ra vae; mbaetɨ vi yaikuaa kërai yave oa vae regua ani imano regua, körai oyeapo sacerdote jekuae avei pegua Tumpa Taɨ rami.
4. Mase, pemae kërai tuichagüe yae ko Melquisedec, echa ñaneñemuñagüe Abraham etei omee chupe payandepo güi metei opaete mbaembae opɨ̈rogüe güi.
5. Leví iñemuña sacerdote reta güɨnoi mborookuai omboresive vaerä payandepo güi metei jëtara reta güi, Moisés iporookuai jei rami. Yepe tëi jae reta vi Abraham iñemuña.
6. Ërei Melquisedec yepe tëi Leví iñemuña peguaä, ërei Abraham güi omboresive payandepo vae güi metei vae reta, jare jae jei ñee kavi Abraham morogüɨrökuavee güɨnoi vae pe.
7. Jare ngaraa kia ipuere mbae jei, tenondegua ko jei ñee kavi taɨkuegua pe yave.
8. Jare kuae ɨvɨ pe Israel pegua reta omee payandepo güi metei sacerdote reta pe, yepe tëi jókuae sacerdote reta omano vae ko. Ërei Tembikuatía pe jei kërai Melquisedec oikoveño vae rami.
9. Jare yandepuere yae kuae: Abraham rupi Leví iñemuña omboepɨ ma payandepo güi metei vae, yepe tëi añave jae reta omboresive payandepo güi metei vae;
10. echa Leví ndei oiko mbove Melquisedec oë oövaiti Abraham.
11. Oime yave mona yembojupi sacerdote levita reta rupi (echa jae reta omboresive mborookuai jeta vae reta peguarä), mbaetɨ ma oata ïru sacerdote Melquisedec rami vae, Aarón iñemuña peguambae vae.
12. Echa sacerdote pegua mbaravɨkɨ oyepoepɨ yave, oyepoepɨ tai vi ko mborookuai.
13. Echa oyekuaa kavi kërai kuae ïru sacerdote Tumpa Iñee jökorai imiari jese vae jae ko yandeYa, Judá iñemuña pegua, mbaetɨ Leví iñemuña pegua. Echa Judá iñemuña mbaetɨi oparavɨkɨ sacerdoterä mɨmba oyeyukagüe oñemeea pe. Jare Moisés mbaetɨ etei imiari Judá iñemuña reta yogüɨreko vaerä sacerdoterä.
14.
15. Ërei oyekuaa kavi yae vae jae ko oime vaerä ïru sacerdote Melquisedec rami vae,
16. ërei mbaetɨ oyeparavo ñemuña rupi mborookuai jei rami. Jaeño oyeparavo mbaepuere tekove opambae vae güɨnoi ramo.
17. Echa Tumpa iñee jei jesegua körai: “Nde ko jae sacerdote reiko avei vaerä, Melquisedec rami.”
18. Jare jókuae mborookuai ñɨma vae opa, mbaetɨ ipuere jare osiriveä ramo.
19. (Echa mborookuai mbaetɨ oporombojupi), ërei jendagüe pe ou yandeve ikavi yae vae, jókuae rupi yandepuere yaya Tumpa re.
20. Jare oñono sacerdoterä Tumpa jei reve jee re ae,
21. ërei ïru sacerdote reta oñono ko Tumpa jeimbae reve jee re. Ërei yandeYa, oñeñono Tumpa jei jee re aeño vae rupi, echa jei chupe: “YandeYa jei jee re ae, jare ngaraa oipoepɨ iyemongeta: ‘Nde ko jae sacerdote reiko avei vaerä, Melquisedec rami.’ ”
22. Jáeramo, Jesús ko jae morogüɨrökuavee ikavi yae vae imoañetea.
23. Jare jókuae sacerdote reta jeta yae ko, echa mano jeko pegua mbaetɨ oiko avei;
24. ërei Jesús oimeño mai oiko, jáeramo ipuere oyapo sacerdote iparavɨkɨ jekuae avei rupi.
25. Jáeramo, jae ipuere omboasa jekuae avei pegua, opaete oya jae rupi Tumpa re vae reta, echa oiko avei oyerure vaerä Tumpa pe jese reta.
26. Echa kuae nunga sacerdote tenondegua ete ko ikavi yandeve; echa jae ko jupi vae, jekombae vae, ikɨambae vae, oyembosɨrɨ iyoa vae reta güi vae tuichagüe yae vae;
27. jae mbaetɨ omee mɨmba oyeyukagüe jókuae ïru sacerdote tenondegua ete reta ara ñavo omee rami, echa jae reta tenonde omee iyoa re räri jare jaɨkue rupi opaete vae reta re. Ërei Jesús jae etei oñemee metei veseño jekuae avei pegua.
28. Echa kuimbae reta mborookuai rupi oyeparavouka sacerdote tenondegua eterä vae iyoa vae reta ko. Ërei añave Tumpa oiparavo jee re ae Taɨ oiko vaerä sacerdote tenondegua eterä mborookuai jaɨkue rupi, jae ko iyoambae jekuae avei pegua vae.
Guarani Bible 2001
Biblia DC Guaraní Bolivia Bolivian Bible Society, 2001