Biblia en un año

1. YandeYa jei cheve körai:
2. “Nde kuimbae, eyapo Israel iñemuña reta pe metei yembojaanga.
3. Ere chupe reta: ‘YandeYa Tumpa jei körai: Metei güɨraké tuicha vae ou oväe Líbano pe; ipepo reta tuicha jare ipuku yae, jeta jaa jare oipotagüe ipïra; oipɨɨ ɨ̈vɨrare iyapokɨ,
4. jare oakɨo iyapokɨ iyapɨte regua ete, jare güɨraja oñotɨ omaemee vae reta iɨvɨ pe; omaemee vae reta jëta guasu pe.
5. Oipɨɨ vi jókuae ɨvɨ güi metei temitɨ jäɨ, jare oñotɨ metei ɨvɨ kavi pe; oñono ɨ tuicha vae jembeɨ pe, ɨvɨra sause jee vae rami.
6. Jókuae temitɨ jäi jeñɨi, jare oyeapo metei uva jokɨ katu vae; yepe tëi ɨ̈vɨi, ërei jäka reta omondo güɨraké kotɨ, jare japo reta ojo ɨ́vɨkotɨ. Jökorai oyeapo uvarä; jokɨ jare jeta jäka.
7. Ërei oime vi ïru güɨraké tuicha vae, tuicha ipepo reta jare jeta jaa. Jayave jókuae uva japo reta jare jäka reta omondo güɨraké kotɨ, oyemboɨuka vaerä chupe, mombɨrɨ jae oñeotɨa güi.
8. Ërei ngatu ɨvɨ kavi pe oñeotɨ tëi oï, ɨ tuicha vae iyɨpɨ pe, joko pe ipuere vaerä jeta jäka jare ia, jare oyeapo vaerä metei uva ikavi vae.’
9. Ere chupe reta: ‘YandeYa Tumpa jei Körai: Kuae uva ngaraa oiko. Tenondegua güɨraké oapomondorota, jare opata osururu ia reta, jare opata yɨpi; yavaimbae etei jare mbovɨ vae ndiveño oapomondorota.
10. Yepe tëi oñotɨ pɨau yeta ngaraa ma oyepota; ipiruta ɨvɨtuakuvo oipeyu yave. Opata ipiru jókuae oñeotɨa pe.’ ”
11. YandeYa jei cheve:
12. “Eparandu kuae tëta ipɨapochɨ vae pe, oikuaa reta ra kuae oyembojaanga vae re. Ere chupe reta: ‘Mburuvicha guasu Babilonia pegua ou Jerusalén pe oipɨɨ mburuvicha guasu Judá pegua jare iyɨvɨrigua mburuvicha reta, jare opa güɨraja reta jupíe Babilonia pe.
13. Javoi oiparavo metei mburuvicha guasu iñemuña pegua güi, jare oyapo morogüɨrökuavee päve jae ndive, jeiuka chupe Tumpa jee re oiko vaerä jae jeia re; jare güɨraja jupíe tuichagüe reta jókuae ɨvɨ güi,
14. agüɨye vaerä ma Judá iporookuaía güɨnoi mbaepuere oñemopüa ye vaerä, jaeño morogüɨrökuavee päve ombopo vae rupi oikoño vaerä.
15. Ërei kuae mburuvicha oñemopüa mburuvicha guasu Babilonia pegua re, omondo jekovia pe kuimbae reta imiari vaerä Egipto pe, omee vaerä chupe kavayu reta jare jeta kuimbae. ¿Perovia pa kuae oyapo yave oasayepeta? ¿Ipuereta ra morogüɨrökuavee päve mbaetɨ ombopo vae oasayepe?
16. Che jae cheyé aeño jei yandeYa Tumpa, omanota ko Babilonia pe, jókuae mburuvicha guasu oñono tëi mburuvicharä Judá pe vae oikoa pe, echa jae mbaetɨ ombopo iñee jare morogüɨrökuavee päve mburuvicha guasu ndive oyapo vae güɨrokomegua.
17. Faraón ngaraa etei omborɨ sundaro jëia vae reta pe ani jeta vae reta pe, mburuvicha guasu Babilonia pegua opüa yave jese, oñono kavi yave yeupika reta ñeraro pegua, omokañɨtei reta vaerä jeta vae.
18. Echa mbaetɨ ombopo iñee jare omboeteä morogüɨrökuavee päve; jae yepe oñererökuavee tëi, ërei oyapo ye kuae mbaembae reta. Jáeramo ngaraa oasayepe.
19. Jáeramo, yandeYa Tumpa jei körai: Che jae cheyé aeño: Jae oyapoä oñererökuavee che ndive vae, jare omboeteä cheporogüɨrökuavee päve; jáeramo aiporaraukata chupe.
20. Amombota chepɨsa jese jare aipɨɨta pɨpe; arajata Babilonia pe, joko pe ajäata mbaetɨ ramo jupi oiko cheve.
21. Jare isundaro reta jëia vae reta omanota ñeraroa pe, jare oasayepe vae reta opata oñemoai moai oipota rupi. Jayave pe reta chekuaata che ko jae peYa vae.
22. Che ndeYa Tumpa jae körai: Che aipɨɨta vi jókuae ɨ̈vɨrare iyapokɨ iyapɨteasɨ regua jare añotɨta; jeñɨi kavi vae ayasɨata jare añotɨta metei ɨvɨtɨ ɨvate yae vae re.
23. Ɨvɨtɨ ɨvate yae vae Israel pegua re añotɨta. Jokɨta jare iata jare oyeapota metei ɨ̈vɨrare ikavi yae vae. Oipotagüe mɨmba oikota igüɨ pe, jare oipotagüe güɨra reta oyapota jaitɨrä jäka re.
24. Jare opaete ɨvɨra reta oikuaata che ko jae peYa vae. Che amboai ɨvɨra ɨvate yae vae, jare amboɨvate ɨvɨra ɨ̈vɨi vae; che amboɨpi ɨvɨra jokɨ vae, jare ɨvɨra yɨpi vae ambojokɨ. Che peYa jae kuae, jare ayapota.’ ”
1. YandeYa jei cheve:
2. “¿Maera pa Israel pe mbaetɨ pekuérai pere kuae ñee arakuaa pegua: ‘Kuimbae reta jou uva jayasɨ vae, jare taɨ reta jäi-yeɨ’?
3. Che peYa Tumpa jae cheyé aeño, ngaraa ye ma pere kuae ñee arakuaa pegua Israel pe.
4. Chembae ko opaete vae; michia reta jare tu reta. Kia iyoa vae, omanota ko.
5. Kuimbae jupi vae, jae ko oyapo jupi vae jare isɨmbi vae:
6. Mbaetɨ ojo oyea aretea pe oñemee yave mbaemboete ɨvɨtɨ re, mbaetɨ vi omboete tumpa-raanga reta Israel pegua; mbaetɨ oasa japicha jembireko ndive, mbaetɨ vi oya jembireko re jugüɨ oï yave;
7. mbaetɨ vi oyuvanga kia re, mbia re oeya mbae vae pe, omee ye chupe; mbaetɨ oñomi mbae kia güi; yɨmbɨaɨ vae omongaru jare nandi vae omboemimonde;
8. oiporuka korepoti yave mbaetɨ oasa ete okovara jese; mbaetɨ ikavimbae oyapo ïru vae pe; oime yave ñeapo, jupi rupi ojäa mókoi reve;
9. cheporookuai jei rami oiko; oyapo opaete cheporookuai reta. Jae kuae kuimbae añetete jupi vae. Jáeramo oikoveta, che peYa jae.
10. Ërei oime yave kuae kuimbae taɨ imonda jare oporoyuka, ani opaño mbae ikavimbae oyapo,
11. tu mbaetɨ oyapo vae oyapo, ojo aretea pe oñemee yave mbaemboete ɨvɨtɨ re tumpa-raanga reta pe, oasa japicha jembireko ndive,
12. oyuvanga paravete vae re jare mbae oata chupe vae re, imonda, mbia re mbae oeya vae pe mbaetɨ omee ye, omboete tumpa-raanga reta jare oyapo mbae pɨ̈chɨi yae cheve vae,
13. oiporuka ikorepoti yave oasa ete okovara jese. ¡Jókuae kuimbae ngaraa oikove! Oyapo yave opaete jókuae che aröɨro vae reta, omanota ko, jaeiño ko jeko iyeupe imano re.
14. Ani ipuere vi kuae kuimbae taɨ oecha opaete tu oyapogüe mbaeyoa, ërei kuae taɨ mbaetɨ omomoe tu jeko;
15. mbaetɨ ojo oyea aretea pe oñemee yave mbaemboete ɨvɨtɨ re, mbaetɨ vi omboete tumpa-raanga reta Israel pegua; mbaetɨ oasa japicha jembireko ndive,
16. mbaetɨ oyuvanga kia re, mbia re oeya mbae pe omee ye; mbaetɨ oñomi mbae kia güi; yɨmbɨaɨ vae omongaru jare nandi vae omboemimonde;
17. oiporuka ikorepoti yave mbaetɨ oasa ete okovara jese; mbaetɨ ikavimbae oyapo ïru vae pe; cheporookuai jei rami oiko; oyapo opaete cheporookuai reta. ¡Jókuae kuimbae ngaraa omano tu iyoa jeko pegua! ¡Oikoveta ko!
18. Ërei tu imbaeyuvanga katu, imonda, oyapo ikavimbae ïru reta ipɨte pe; jáeramo omanota ko iyoa jeko pegua.
19. Pe reta peparandu yave: ‘¿Maera ra taɨ oiporaraä vi tu iyoa re?’ Echa taɨ oyapo isɨmbi vae jare jupi vae, jare oyapo opaete cheporookuai reta; jáeramo oikoveta ko.
20. Jaeño iyoa vae omanota, kuimbae taɨ ngaraa omboepɨ tu iyoa, ani kunumi tu, ngaraa omboepɨ taɨ iyoa. Jupi vae jepɨta chupe imbaejupi, jare iyoa vae oiporarata ikavimbae oyapo vae.
21. Ërei iyoa vae opia yave opaete mbaeyoa oyapo oiko vae güi, jare oyapo yave cheporookuai jupi rupi, oikoveta ko, ngaraa omano.
22. Che ngaraa ma chemaendúa opaete ikavimbae oyapo vae re; oikoveta jupigüe oyapo vae rupi.
23. Che mbaetɨ aipota omano iyoa vae, ërei mbaetɨ oyepoepɨ jeko ikavimbae güi yave omanota. Che peYa Tumpa jae kuae.
24. Ërei jupi vae opia yave jupi oyapo oiko vae güi, jare jae oyapo ikavimbae yae vae iyoa vae reta oyapo vae güi yave, ¿perovia pa oikoveñota? Che ngaraa ma chemaendúa opaete ikavi vae oyapogüe re. Oyapo jupimbae jare iyoa jeko pegua omanota.
25. Jare pere yave: ‘Mbaetɨ jupi Tumpa oyapogüe.’ Peyeapɨsaka añave Israel pegua reta, ¿peyemongeta pa mbaetɨ jupi ayapo? ¿Pe retaä ra jupimbae peyapo?
26. Jupi vae opia yave jupi oiko vae güi, jare oyapo yave ikavimbae, omanota ko, ikavimbae oyapo jeko pegua.
27. Ërei iyoa vae opia yave ikavimbae güi, jare oyapo yave jupi vae, güɨroasayepeta jekove.
28. Echa omae jare opia opaete ikavimbae oyapo vae güi. Oikoveta ko, ngaraa omano.
29. Ërei Israel pegua reta jei yave cheve, mbaetɨ jupi ayapo. ¿Che ra mbaetɨ jupi ayapo? ¿Israel pegua retaä ra jupimbae oyapo?
30. Che ajäata opaete Israel iñemuña reta jeko oï rupi. Che peYa jae. Peyepoepɨ jare peyembosɨrɨ pereko ikavimbae güi, agüɨye vaerä pekañɨtei.
31. Pembosɨrɨ peyeugüi opaete jókuae ikavimbae peyapo chekotɨ vae, pembopɨau pepɨa jare peyemongeta. Echa, ¿maera pa omanota Israel iñemuña reta?
32. Che mbaetɨ etei aipota kia omano. Peyepoepɨ ikavimbae güi jare peikoveta. Che peYa Tumpa jae.
1. Tei opaete Israel iñemuña reta: “YandeYa mbaetɨ yave mona oï yande ndive, kuimbae reta opüa yanderé yave,
2.
3. opata tëi ko ñanemokañɨtei reta metei jeia pe, iyarasɨ yae yandekotɨ jeko pegua.
4. Opata tëi ko ɨ yandeasoi; ¡oguatata tëi ko ɨ yandeárambo rupi!
5. ¡Oguatata tëi ko ɨ yavaetegüe yandeárambo rupi!
6. ¡Mbaemboete toñemee cheYa pe, echa mbaetɨ omaeño tovaicho reta re, opa vaerä yandembojaɨ jaɨ jäi pe!
7. Yanderekove güɨroasayepe iñuai güi, güɨra ojo yepe omaepïaro vae reta iñuai güi rami; ñuai oso jare yande yaasayepe.
8. YandeYa re ko oï yandeyemborɨ; ara jare ɨvɨ iyapoa.”
21. Yayoparavoño yayoparareko vae mbaetɨ ko ikavi; metei mbɨyape jaɨgüe re ave, ipuere ko yandeyoa.
1. Jáeramo, tenondegua morogüɨrökuavee päve pe oyókuai kërai omboete reta vaerä jókuae o mbaemboetea ɨvɨ pegua pe.
2. Jókuae tupao guakapi pegua güɨnoi mókoi cuarto. Tenondegua cuarto jee Oñeñono tee vae, joko pe oï mechero jenda, mesa jare mbɨyape reta mbaemboete pegua.
3. Jare ïru cuarto asoya omboyao vae ikupe pegua jee, cuarto Oñeñono tee kavi yae vae,
4. joko pe oï tätapɨirɨru oro pegua, käjou morogüɨrökuavee päve pegua oro pe oñeova vae, metei yapepo oro pegua maná oï pɨpe vae, Aarón ipopoka jokɨ vae jare itape reta morogüɨrökuavee päve güɨnoi vae.
5. Jare jókuae käjou oro katuai vae iárambo ñogüɨnoi mókoi araɨgua reta querubín iä, oñova reta güɨnoi ipepo pe ñɨ̈ro renda. Kuae reta re mbaetɨ chepuere amombeu kavi peve añave.
6. Opaete kuae mbaembae oyeapo kavi ma yave, sacerdote reta oike avei cuarto oñeñono tee vae pe, joko pe oyapo vaerä iparavɨkɨ.
7. Ërei cuarto oñono tee kavi yae vae pe, sacerdote tenondegua eteño oike metei vese año pe, güɨroike reve tugüɨ. Jae omee iyegua jare jeta vae reta oikuaambae reve iyoa vae re.
8. Jökorai Espíritu Santo oikuaauka ndeiño oyepea opaete vae pe cuarto Oñeñono tee kavi yae vae, oimeño vɨteri ramboeve tupao guakapi pegua.
9. Opaete kuaekuae reta oyembojaanga ko añave rupiguarä. Joko pe sacerdote reta omee yepi mbota jare mɨmba oyeyukagüe ipuerembae ombokavi Tumpa omboete vae reta iyemongeta vae,
10. echa jaeño güɨnoi mborookuai tembíu reta regua jare kërai jae reta oyeyoe vaerä Tumpa kotɨ. Opaete jókuae mborookuai reta ɨvɨ peguaño ko, oñeñono ko Tumpa opaete oyapokatu regua.
11. Ërei ou ma Cristo, sacerdote tenondegua ete mbaembae oikota vae pegua. Jare jae oyapo mbaravɨkɨ tupao ikavigüe yae vae pe. Echa jókuae tupao kuimbae reta oyapogüeä ko.
12. Jare Cristo mbaetɨ oike omee kavara kuimbae jugüɨgüe ani toro taɨrusu vae jugüɨgüe, güɨroike ko jae jugüɨ etei metei veseño cuarto Oñeñono tee kavi yae vae pe jekuae avei pegua, jökorai omee yandeve yemboasa opambae vae.
13. Echa toro jugüɨ jare kavara kuimbae jugüɨ jare guaka itanimbugüe pe oñapiramo jókuae ikɨa Tumpa jóvai vae reta, oitɨo vaerä jete Tumpa peguarä.
14. Vɨtei pa Cristo jugüɨ, echa jae Espíritu Santo oikoño mai vae rupi oñemee Tumpa pe ikɨambae etei, jókuae rupi oitɨo yandeyemongeta ikavimbae mano pegua güi, yayeokuai vaerä Tumpa oikove vae pe.
15. Jare jókuae jeko pegua jae oï ñanemoñoövaiti vaerä Tumpa ndive morogüɨrökuavee päve ipɨau vae rupi vae. Echa Cristo omano omboepɨ vaerä tenondegua morogüɨrökuavee päve pe mbaeyoa oyapo vae reta re. Jáeramo Tumpa oenɨi vae reta güɨnoita imbaerä güɨrökuavee chupe reta vae.
16. Echa metei kuimbae imbaembaegüe opɨta vaerä iyarä vae pe, jókuae mbaembae iya omanota räri ko.
17. Echa kuimbae omano yave ramo jae reta ipuere güɨnoi imbaerä jókuae mbaembae. Ërei mbaetɨta omboresive iyarä vae, mbaembae iya oikoveño ramboeve.
18. Jáeramo oyeporu tugüɨ tenondegua morogüɨrökuavee päve oyeapo vaerä.
19. Echa Moisés opa güire omombeu Israel pegua reta pe opaete mborookuai reta, jayave oiporu toro taɨrusu vae reta jugüɨ jare kavara kuimbae reta jugüɨ, ɨ, vecharaagüe oñemopɨ̈tagüe jare ñana hisopo, pɨpe oñapiramo tembikuatía jare opaete vae reta,
20. jei reve: “Kuae ko jae tugüɨ morogüɨrökuavee päve regua, Tumpa omee yayapo vaerä vae.”
21. Jaeramiño vi Moisés oñapiramo tugüɨ pe o guakapi pegua jare opaete kopa oyeporu mbaemboetea pe vae.
22. Jare tugüɨ rupi mborookuai jei rami opaete seri oyeyoe Tumpa kotɨ. Jare tugüɨ oyepɨyerembae reve Tumpa mbaetɨ iñɨ̈ro mbaeyoa reta re.
23. Jare opaete kuae reta ara pegua re oyembojaanga vae ikavi oyetɨo vaerä Tumpa kotɨ jökorai. Ërei mbaembae ara pegua oyetɨo tugüɨ ikavi yae ete vae pe, jókuae reta güi.
24. Cristo oike ma ara pe etei Tumpa jóvai, oyerure vaerä yanderé, mbaetɨ oike mbaemboetea oyeapogüe pe, echa jókuae mbaemboetea ko oyembojaanga añetete pegua ara pegua re;
25. ërei mbaetɨ ko oike avei, sacerdote tenondegua ete año ñavo oike cuarto oñeñono tee kavi yae vae pe tugüɨ ambuae ndive vae rami;
26. echa jökorai yave mona, omanota tëi ko jeta vese ɨvɨ oyeapo güive. Ërei añave ara reta taɨkuegua pe oñemee omano vaerä metei veseño jekuae avei pegua, omboai vaerä mbaeyoa reta.
27. Jökorai, oñeñono ɨvɨ pegua reta omano vaerä metei veseño; jare kuae jaɨkue rupi Tumpa ojäata.
28. Jökoraiño vi Cristo metei veseño güɨrökuavee jekove mano pe, güɨraja vaerä jeta vae reta iyoa. Jare ou ye yave mbaetɨta ma ou omboasa vaerä iyoa vae reta, outa güɨraja vaerä jese oäro vae reta.
Guarani Bible 2001
Biblia DC Guaraní Bolivia Bolivian Bible Society, 2001