23:1-49 1. YandeYa jei cheve: 2. “Nde kuimbae, yogüɨreko mókoi kuña metei ichɨ vae reta. 3. Egipto pe omboɨpɨ oasa reta kuimbae ndive; taɨrusu güive iyaguasa pota reta; joko pe omaeño opokouka reta iyé. 4. Tenondegua jee Ahola, jae ko Samaria, jare ipɨkɨɨ jee Aholiba, jae ko Jerusalén. Kuae reta ndive che amenda, jare imembɨ reta cheve. 5. Ahola che ndive oiko reve iyaguasa chegüi, iporopota iyaguasa reta jëta iyɨpɨ pegua Asiriaɨgua reta re, 6. jemimonde pɨ̈taü vae reta, opaete mburuvicha reta taɨrusu maepöra vae katuai, kavayu regua reta ko, 7. tuichagüe yae vae reta katuai. Ahola iporopota jare oiko aguasa pe jae reta ndive; jare omboete opaete jae reta itumpa-raanga reta. 8. Egipto pe omboɨpɨ iyaguasa pota vae mbaetɨ oeya. Taɨrusu güive oyapakua kuimbae ndive jare oasa jae ndive, jökorai oyeapo iyaguasa pota yae vaerä. 9. Jáeramo amee iyaguasa Asiriaɨgua reta ipo pe, jókuae jae iporopota jese vae pe. 10. Jae reta opa omonandi oeya; jare opɨ̈ro chugüi imembɨ kunumi reta jare kuñatai reta, jare jae reta etei oyuka kɨsepuku pe. Kuae jërakua yae opaete kuña reta ipɨte rupi, echa jupi rupi oiporara jeko re. 11. Jare ipɨkɨɨ Aholiba oecha kuae; ërei jae oasa ete yé iyaguasa pota tɨke güi. 12. Iporopota jëta iyɨpɨ pegua Asiriaɨgua reta re, mburuvicha reta oyemonde kavi jare jembiporu ñeraro pegua ikavigüe, kavayu regua reta ko, opaete jae reta taɨrusu jare maepöra. 13. Jare aecha jae oyemongɨa vi, tɨke oyapo vae jae oyapo vi. 14. Ërei jae oasa ete iyaguasa pota tɨke güi; oecha yave Caldeaɨgua reta iä ovapetea re oyeapo oñemopɨ̈ta kavi; 15. mburuvicha reta ikuakuaa ipöra yae jare iñäka-regua Babilonia pegua reta rami, 16. iporopota yae omae jókuae iägüe reta re; jare omondo ñee jerajaa reta Caldeaɨgua reta iɨvɨ pe. 17. Jare Babiloniaɨgua reta yogüeru ípɨri jare oasa reta jae ndive, omongɨa reta. Oyemongɨauka chupe reta oyuguaru chugüi regua. 18. Jökorai omboyekuaa iyaguasa pota imarambae etei vae, jökorai oechauka jete nandi, jáeramo ayuguaru chugüi, tɨke güi ayuguaru rami. 19. Ërei jeieteño iyaguasa pota, taɨrusu yave Egipto pe iyaguasa pota oiko rami, 20. iyaguasa pota Egiptoɨgua reta re, echa jókuae reta ko kuña ndive ñogüɨnoi yave mburika nunga ani kavayu nunga. 21. Nde Aholiba, jökorai reyemomaendúa ye ndetaɨrusu yave reyapogüe re, Egiptoɨgua reta opoko nderé vae re. 22. Jáeramo, che ndeYa Tumpa jae körai: Amboarasɨukata ndeaguasa reta ndekotɨ, reyuguaru chugüi vae reta. Oipota rupi güi ambouta ndekotɨ, 23. Babiloniaɨgua reta, Caldeaɨgua reta, Pecod, Soa jare Coa pegua reta, jare opaete Asiriaɨgua reta; opaete kuae reta ko taɨrusu maepöra vae mburuvicha reta, sundaro ruvicha reta, opaete kavayu regua reta. 24. Yogüeruta ndekotɨ jeta sundaro reta käretou ñeraro pegua reve reve; yogüeruta opaetei neova vaerä tembiporu ñeraro pegua ndive, iñäka-ɨru jiero pegua ndive, iyeopiaka ndive; ameeta chupe reta nejäa vaerä, jae reta mborookuai güɨnoi rupi. 25. Che aitɨta nderé chearasɨ cherägüɨro ramo, jae reta oiporaraasɨ katuta ndeve, oyasɨa retata netï, nenambi, jare oikoveño opɨta ndegüi vae reta, oyukata kɨsepuku pe. Opaeteita güɨraja ndegüi nemembɨ reta, jare jembɨregüe reta opata omokañɨtei tata pe. 26. Opaeteita ndetɨrumboi reta, jare oyemombaeta ndembaembae jepɨ vae reñemopöra pɨpe vae reta re. 27. Jökorai amboapɨta ndegüi ndekuimbae pota yae vae, ndeaguasa pota reyeapo Egipto pe vae; ngaraa ye ma reecha Egiptoɨgua reta jare ngaraa ye ma nemaendúa jese reta. 28. Echa, che ndeYa Tumpa jae körai: Amaeñota rea tëtaguasu remotareɨ vae reta ipo pe, jókuae reyuguaru chugüi vae reta ipo pe. 29. Jae reta nemotareɨta omae nderé, jare opaeteita opɨ̈ro ndegüi reparavɨkɨ jese vae, ndereeyata nderete nandi; oitɨrumboita nderete remee aguasa pe vae. Ndekuimbae pota yae vae jare ndeaguasa pota ramo, 30. añave köraita reasa, echa reiko aguasa pe ïru tëtaguasu pegua reta ndive, jare remboete itumpa-raanga reta. 31. Nderɨke jeko etei remomoe, jáeramo ameeta reɨu rami chearasɨ re jae oɨu rami etei. 32. Che ndeYa Tumpa jae körai: Ameeta reɨu chearasɨ oï kopa pe vae re, nderɨke oɨu jese vae, jae ko kopa iporusu vae; nemotareɨta ïru tëtaguasu reta, ndeyóyai yóyai retata, 33. opata reyemboai, repɨtata tëtagüerä. Nderɨke Samaria oiporara vae, ndembosavaɨpo ramita jare jasɨ katuta ndereeya. 34. Opaeteita reɨu jese, javoi reyokata jókuae kopa, pɨpe rembopereta ndepɨtía. Echa, che ndeYa Tumpa ko jae. 35. Jáeramo, che ndeYa Tumpa jae körai: Neakañɨ chegüi jare reyerova chegüi ramo, reiporarata ndekuimbae pota vae jare ndeaguasa pota vae re.” 36. YandeYa jei cheve: “Nde kuimbae, iara ma rere vaerä Ahola jare Aholiba pe maratuta vae, eikuaauka chupe reta pɨ̈chɨi yae oyapo reta vae. 37. Jae reta mbaetɨ jupi yogüɨreko cheve, oporoyuka reta, omboete reta itumpa-raanga reta. Oapɨ imembɨ reta tumpa-raanga reta pe, jókuae cheve imembɨ reta vae. 38. Jare kuae ye vi oyapo reta chekotɨ: Metei ara peño omongɨa reta chero mbaemboetea jare omboeteä cheara reta mbutuu pegua. 39. Imembɨ omee oyeapɨ vaerä itumpa-raanga reta pe güire, oike reta vi jókuae ara chero mbaemboetea pegua pe, omongɨa reta vaerä. ¡Jae kuae oyapo reta chetupao pe etei vae! 40. Omondo vi ñee jerajaa ombou vaerä kuimbae reta mombɨrɨ güi, jare jae reta yogüeru; iporopota jese reta güi oyau reta, ombojovɨ reta jesakua jare oñemopöra reta oäro vaerä; 41. javoi oguapɨ reta metei tupa kavi pe, jare mesa pe oñono reta ikäti kavi vae incienso jare olivo iasaite oñeñono tee cheve vae. 42. Jɨapu oyeendu jeta vae reta oyapo arete jae reta ndive vae; kuae reta yogüeru ñuu güi ípɨri reta; jae reta güeru oñono poapɨ regua ipoapɨ reta re, jare äka-regua ipöragüe iñäka reta re. 43. Jare che jae itɨ̈aro ma aguasa pe vae reta kotɨ: ‘¿Kuae kuimbae reta yogüɨrekota ra aguasa pe kuae kuña reta ndive? 44. Echa yogüeru reta ípɨri, kia ou kuña jete omee vae reta pɨri rami, jökorai yogüeru iyaguasa pota vae Ahola jare Aholiba pɨri.’ 45. Jáeramo kuimbae jupi vae reta ojäata mborookuai menda re oyuvanga vae pegua rupi jare mborookuai mboroyuka pegua rupi. Echa jae reta oyuvanga menda re jare oporoyuka reta.” 46. Jáeramo, yandeYa Tumpa jei körai: “Che ambouta ikotɨ reta jeta vae, omongɨɨye yae vaerä jare opɨ̈ro reta vaerä chugüi imbaembae reta. 47. Jare jeta vae reta oyuka retata ita pe jare kɨsepuku pe, oyukata chugüi reta imembɨ reta, jare jo reta opata oapɨ reta. 48. Che amokañɨta kuae ɨvɨ güi jókuae aguasa oyeapo vae. Jökorai opaete kuña reta oikuaata opɨta iyegua, agüɨye vaerä omomoe kuae kuña reta jeko ikavimbae vae. 49. Ërei kuae kuña reta oiporarata iyaguasa pota vae re jare mbaeyoa itumpa-raanga pota vae re. Jayave pe reta chekuaata che ko jae peYa Tumpa vae.”
24:1-27 1. Chaúa año re, payandepoa yasɨ re, payandepo araa pe, yandeYa jei cheve: 2. “Nde kuimbae, eikuatía kuae ara regua, emoapɨta añave voi, echa kuae ara mburuvicha guasu Babilonia pegua opüa Jerusalén re. 3. Jare kuae tëta oyembopɨapochɨ chekotɨ vae pe ere rembojaanga reve: YandeYa Tumpa jei cheve: ‘Eñono metei yapepo tata pe jare eñono ɨ pɨpe, 4. eñono pɨpe soo ikavigüe, iugüe jare ikupegüe, jare vi ikägüegüe iñäputuu ngatu vae. 5. Eipɨɨ metei vecha jete kavi vae, jare eñono yepea igüɨ pe, eyatapɨ jese togüorogüoro topupu, oyɨasɨ kavi vaerä ikägüe reve. 6. Echa, yandeYa Tumpa jei körai: ¡Paravete, tëta guasu oporoyuka vae! Metei yapepo ikɨa oya japɨpe re vae, mbaetɨ ma oyeekɨ chugüi rami. Metei metei rupi enoe chugüi soo, opa renoe regua. 7. Tëta guasu pegua reta jeta yae oporoyuka; ita re oporoyuka reta, mbaetɨ oporoyuka reta ɨvɨ re, ɨvɨkúi pe tugüɨ oyatɨ vaerä. 8. Che aeyata jókuae tugüɨ ita re, agüɨye vaerä oyeatɨ. Aitɨ vaerä chearasɨ jese reta, aiporaraukata vaerä chupe reta. 9. Jáeramo, yandeYa Tumpa jei körai: ¡Paravete, tëta guasu pegua reta oporoyuka vae! Che etei tuicha ayatapɨta jese. 10. Amboatɨta jeta yepea, ayatapɨta, amboyɨ kavi vaerä soo, ambopupuasɨta, opa tɨpa regua, tókai ikägüegüe reta; 11. añonota jókuae yapepo ipombae tata pe oyepiroasɨ regua, tochɨrɨrɨ ikɨa, tókai jugua pe. ¡Ikɨambae topɨta! 12. Ërei ngatu ikɨa täta yae oya jese, tata pe ave mbaetɨ oyeekɨ. 13. Jerusalén, aipota tëi rotɨo yepi reyemongɨa ndekuimbae pota vae güi, ërei mbaetɨ reyetɨo. Reyetɨota chearasɨ aitɨ nderé yave ramo. 14. Che ndeYa jae vae, oyeapota ko. Che etei ko ayapota, ambopota ko cheñee; mbaetɨta roparareko, mbaetɨta aipoepɨ cheyemongeta. Aiporaraukata ndeve, ndereko oï rupi. Che ndeYa Tumpa jae.’ ” 15. YandeYa jei cheve: 16. “Nde kuimbae, aekɨta ndegüi nderembireko güɨramoi peguaño. Ërei agüɨye eäpiro, agüɨye eyaeo, agüɨye epɨyere nderesaɨ. 17. Eiporara ndepɨa peño, agüɨye eyemonde temimonde mbɨatɨtɨ pegua pe. Agüɨye neäka-güɨrai eiko, ani ndepɨgüɨrai eguata; agüɨye nderova eñova nekañɨmaa vaerä mbɨatɨtɨ pe, agüɨye vi jeu tembíu jókuae peguarä oyeapo vae.” 18. Ndeimbove yave chemiari jeta vae reta pe, jare kaaru yave omano cherembireko; pɨareve pe ayapo yandeYa cheokuai rami. 19. Jayave jeta vae reta jei cheve: “Emombeu oreve, mbae ra oipota jei oreve kuae reyapo reï vae.” 20. Che jae chupe reta: “YandeYa jei cheve körai: 21. ‘Ere Israel iñemuña reta pe. YandeYa Tumpa jei körai: Che aröɨro jare amboaita chero mbaemboetea, peyembotuicha jese vae, pe reta peipota yae pemae jese vae; peraɨ reta jare perayɨ reta peeya joko pe vae, opata oyeyukauka reta. 22. Ere chupe reta: Che ayapo rami etei peasata: Ngaraa peñova perova pekañɨmaa vaerä mbɨatɨtɨ pe, ani peu tembíu jókuae peguarä oyeapo vae. 23. Ngaraa peäka-güɨrai ani pepɨgüɨrai. Ngaraa peäpiro ani peyaeo. Pekañɨteita ikavimbae peyapo jeko pegua, pepɨatɨtɨ yaeta oyoe. 24. Ezequiel oikota peve metei yembojaangarä, opaete jae oyapo vae, peyapota vi. Kuae oasa ma yave, peikuaata che ko jae peYa Tumpa vae. 25. Jare nde kuimbae, jókuae ara apɨ̈ro yave Israel iñemuña reta güi iñepɨ̈roa, jae ko tupao, ipöra re oyerovia yae reta, oaɨu yae reta vae. Apɨ̈rota vi chugüi reta taɨ jare tayɨ reta. 26. Jayave jókuae ara, oasayepe vae outa omombeu ndeve mbae oasa vae. 27. Jókuae ara neñee yeta nemiari vaerä jókuae oasayepe ou vae ndive. Nde reikota metei yembojaangarä chupe reta. Jayave oikuaa retata che ko jae peYa vae.’ ”
127:1-5 1. YandeYa iporomborɨ mbaetɨ yave, oparavɨkɨiño ma ko tupao imopüaa reta. YandeYa mbaetɨ yave oyangareko tëta guasu re, oyangarekoiño ma ko tëta guasu iyangarekoa reta. 2. Oparavɨkɨ vae oparavɨkɨiño ma ko ndeimboveasɨ güive kaaruasɨ regua jare jasɨ katu reve oväe jembiurä, echa Tumpa oaɨu vae pe, jae omee oke ipɨagüive vaerä. 3. Mase, michia reta oa vae yandeYa imbae ko, mbota ko michia reta oa yandeve vae. 4. Uvɨ rami ko, jëia vae ipo pe, jökorai ko michia reta, ou yandeve yandetaɨrusu yave vae. 5. ¡Oyerovia ko kuimbae jökorai michia reta güɨnoi vae! Ngaraa oñemomaraiuka imiari jovaicho reta ndive yave öke pe.
28:24-24 24. Tu güi ani ichɨ güi omaeñomi vae jei yave: “Mbaeyoaä ko kuae”, jókuae nunga, oporoyuka vae iñeïru ko.
Hebreos 11:1-16 1. Mborogüɨrovia ñanoi yave, yaikuaa ñanoita ko ñaäro ñaï yayerovia reve vae, yepe tëi mbaetɨño yaecha. 2. Ñaneñemuñagüe reta iporogüɨrovia rupi omboyerovia Tumpa. 3. Mborogüɨrovia rupi yaikuaa ɨvɨ jare opaete ara re ñogüɨnoi vae oyeapo ko Tumpa iñee rupi; opaete mbaembae oyekuaa vae, oyeapo ko mbaetɨ vae güi. 4. Iporogüɨrovia rupi Abel omee Tumpa pe mɨmba oyeyukagüe, ikavi yae jókuae Caín omee vae güi. Jókuae rupi Tumpa oikuaauka ombojupi ko Abel, jare omboresive mbota omee chupe vae; yepe tëi Abel omano ma, ërei iporogüɨrovia rupi jekuaeño imiari. 5. Iporogüɨrovia rupi Enoc oyereraja ɨvɨ güi jekove reve. Mbaetɨ kia ipuere oväe chupe. Echa Tumpa güɨraja ɨvɨ güi. Ndei Tumpa güɨraja mbove, jae ombopɨakatu Tumpa. 6. Ërei mbaetɨ ñanoi mborogüɨrovia Tumpa re yave, ngaraai yamboyerovia. Echa yarovia Tumpa yave, yaroviata oime ko jae jare omboekovia ko oeka vae reta pe. 7. Iporogüɨrovia rupi Noé oyapo barco guasu jëtara reta oasayepe vaerä ɨporu guasu güi. Echa ndei ɨporu guasu ou mbove, Tumpa oikuaauka Noé pe. Jáeramo Noé oyapo barco guasu oipoɨu güi, jo pegua reta oyemboasauka vaerä; jare jókuae iporogüɨrovia rupi Noé oikuaauka ɨvɨ pegua reta pe ikavimbae vae oyapo vae reta ko, jare güɨnoi yembojupi iporogüɨrovia rupi. 8. Iporogüɨrovia rupi Abraham, Tumpa oenɨi yave ojo, Tumpa güɨrökuavee omeeta ɨvɨ imbaerä vae kotɨ; oë ojo oikuaambae reve ketɨ ko ojo vae kotɨ. 9. Iporogüɨrovia rupi Abraham oiko ketɨgua rami ɨvɨ oñemeeta chupe vae pe ɨvɨ ambuae pe rami. Oiko o guakapi pegua pe Isaac jare Jacob ndive, yepe tëi jae reta vi ko ɨvɨ iyarä vae. 10. Echa Abraham oäro tëi oike vaerä tëta guasu opambae vae Tumpa oyapo vae pe. 11. Iporogüɨrovia rupi vi Sara imembɨ, yepe tëi jae ko imembɨmbae jare itɨ̈aro yae ma; echa güɨrovia Tumpa ombopota ko iñee. 12. Jáeramo vi Abraham indechi yae ma vae güi jeta iñemuña, yasɨtata ara re ñogüɨnoi vae rami jare jeta yae ɨvɨkuitï ɨguasu jembeɨ rupi rami. 13. Iporogüɨrovia reve opa omano omboresivembae reve Tumpa güɨrökuavee chupe reta vae, ërei oecha reta mombɨrɨ güi iporogüɨrovia rupi jare omomaraetei, jare jae reta omae iyé ketɨguaño ko kuae ɨvɨ pe. 14. Jare jökorai jei vae reta, oipota jei oeka ko jëtaguasurä; 15. echa oyemongeta yave mona jókuae ɨvɨ Abraham oë ojo chugüi vae re, ipuereño tëi opa ye oyerova reta jokotɨ. 16. Ërei oipota reta tëta ikavi yae vae jókuae güi. Oipota reta tëtaguasu ara pegua. Jáeramo Tumpa mbaetɨ oñerenoi oiko vaerä jae reta iTumparä, echa omokätɨro chupe reta metei tëtaguasu.
Guarani Bible 2001
Biblia DC Guaraní Bolivia Bolivian Bible Society, 2001