Biblia en un año

1. YandeYa jei cheve:
2. “Nde kuimbae, etairari kuae tairari mano pegua pe Tiro re;
3. jókuae tëta guasu oï ɨguasu jembeɨ pe vae, omaemee jeta tëtaguasu reta ɨguasu jembeɨ rupi ñogüɨnoi vae pe vae. Ere chupe, yandeYa Tumpa jei körai: Nde Tiro, ndeiño rere ndeyegua: ‘Che ko barco ipöra yae vae jare ikavi yae vae.’
4. Ndembaepuere jembeɨ oï ɨguasu mbɨte kotɨ, ndeapo vae reta nemopöra kavi yae ndeapo.
5. Opaete ndeɨvɨra reta oyeporu vae, oyereru ɨvɨtɨ Senir güi; ɨvɨra pino reta oyereru ɨvɨtɨ Líbano güi, ndeguataka iɨrä.
6. Ɨvɨra roble jee vae Basán pegua oyapo reta negüɨ̈raperä; Quitim güi oyereru ɨvɨra pino jee vae oyapete reta vaerä, jare elefante jäimbuku pe omopöra reta.
7. Asoya lino pegua, oñemopöra vae Egipto pegua ko ndereroata ɨvɨtu re vae, osirive vi ndebanderarä; neküaraɨa pɨ̈taü jare jovɨü vae, oyereru ɨguasu jembeɨ Elisa güi vae.
8. Nde barco pe güɨ̈rapé pe ɨ oipɨu ndeve vae reta ko jae, kuimbae reta Sidón pegua jare Arvad pegua, ipoki yae ndereroata vae reta, jae ko kuimbae reta ndembaei.
9. Kuimbae reta okuakuaa ma vae Gebal pegua, ipoki yae ma oparavɨkɨ vae reta oyapete ndeyoapɨa pɨa rupi; opaete barco jeroataa reta, ombaegua ndembaembae remee vae güi.
10. Kuimbae reta ñeraro regua Persia pegua, Lud pegua jare Fut pegua yogüɨreko ndesundarorä; yeopiaka jare äka-ɨru jiero pegua oupi reta nderé, nemopöra pɨpe.
11. Arvad pegua reta yogüɨreko ndesundaro reta ndive nekësea re ndeangareko vaerä, jare Gamad pegua reta maeka reta ɨvate vae pe. Iyeopiaka reta ombosagüɨu nekësea oguambɨ re, jökorai nemopöra yae ete reta.
12. Tarsis pegua reta ombaegua ndegüi jeta yae ndembaeyekou ramo; oipoepɨ reta ndembaembae renoi vae korepoti ndive, jiero ndive, estaño ndive jare plomo ndive.
13. Jaeramiño vi Javán, Tubal jare Mesec ombaegua reta ndegüi; omboepɨ reta ndeve ndembaembae tembipɨɨ reta pe jare tembiporu reta jiero iyu vae pegua pe.
14. Togarma pegua reta omboepɨ ndeve ndembaembae remee vae, kavayu reta mbaravɨkɨ pegua pe jare ñeraro pegua pe, jare mburikaguasu reta pe.
15. Dedán pegua reta ombaegua vi ndegüi. Jeta tëtaguasu reta ɨguasu jembeɨ rupigua reta ombaegua ndegüi, omboepɨ reta ndeve elefante jäimbukugüe pe jare ɨvɨra ébano jee vae pe.
16. Edom pegua reta ogua ndegüi jeta mbaembae renoi vae, oipoepɨ reta ndegüi ita ipöra vae ndive, temimonderä pɨ̈taü vae ndive, temimonderä oñemopöra vae pe jare lino pegua vae pe, ïta rami vae coral jee vae pe, jare ita reta pɨ̈ta rubí jee vae pe.
17. Jaeramiño vi Judá jare Israel pegua reta ombaegua ndegüi, omboepɨ reta ndeve trigo Minit pegua pe jare Panag pegua pe, ei pe, olivo iasaite pe jare ɨvɨra iyaɨsɨgüe pe.
18. Damasco pegua reta ogua ndegüi jeta mbaembae renoi vae, jare opaete ndembaeyekou, omboepɨ reta ndeve vino Helbón pegua pe, jare vecharaagüe tïi vae pe.
19. Jaeramiño vi Dan pegua reta jare Javán yogüeru remaemeea pe, omboepɨ ndeve reta jiero oyeapo kavigüe pe, mirra pe jare mbae ikäti kavi vae pe.
20. Dedán pegua reta ombaegua ndegüi, omboepɨ reta ndeve karuna ikavigüe pe.
21. Arabia pegua reta jare opaete mburuvicha reta Cedar pegua ombaegua ndegüi, omboepɨ reta ndeve vecha kuimbae taɨrusu vae pe, vecha kuimbae pe jare kavara kuimbae pe; kuaekuae reta re remee ndembaembae.
22. Omaemee vae reta Sabá pegua jare Raama pegua, yogüeru vi ombaegua ndegüi, jae reta omboepɨ kavi ndeve mbae ikäti kavi yae vae reta pe, ita ipöra vae pe jare oro pe.
23. Harán, Cane jare Edén pegua reta, jare omaemee vae reta Sabá pegua, Asiria pegua jare opaete Quilmad pegua reta ombaegua ndegüi;
24. omboepɨ reta ndeve temimonderä pɨ̈taü oñemopöra vae pe, temimonde jepɨ vae pe, tɨmasa ikavi yae vae pe jare ɨ̈vɨrare pe.
25. Barco reta Tarsis pegua oyoaɨkue yoaɨkue güeru mbaembae ndeve. ‘Reyeapo metei barco ɨ mbɨte pe oï vae tɨnɨe mbaeyekou pe rami.
26. Ndemboguataa reta ndereraja ɨ tɨpɨa rupi, ërei ɨvɨtu kuaraɨ oëa kotɨgua ndembosakambu ɨguasu mbɨte pe.
27. Ndembaeyekou reta, mbaembae remee vae reta, nde barco pe güɨ̈rapé pe ɨ oipɨu ndeve vae reta, jare ndereroataa reta, oyapete ndeyoapɨa pɨa rupi vae reta, omaemee ndeve vae reta, jare opaete kuimbae reta ñeraro regua reta, jare opaete nderapɨpe ñogüɨnoi vae ɨguasu oyasoita, jókuae ara ndeasoi ɨguasu yave.
28. Ndemboguataa reta jäsémbai pe, omokanata ɨguasu jembeɨ.
29. Güɨ̈rapé pe ɨ oipɨu barco güɨroata vae reta, jare jeroataa ogüeyɨta ibarco güi ɨvɨ pe.
30. Jäse retata nderé, neräpiro retata jasɨ katu reve, oñono retata iñäka re ɨvɨkúi, oyapayere retata tanimbu pe.
31. Oñeapiasɨ retata nderé, oyemonde retata temimonde mbɨatɨtɨ pegua pe, neräpiro retata jasɨ katu reve.
32. Otairari retata nderé tairari mano pegua pe, jei retata ipɨatɨtɨ reve: ¿Kia pa ipuere omboyovake Tiro, ɨguasu mbɨte pe oyemboai vae?
33. Mbaembae remee vae ojo oväe kia pe yave, omboyerovia yae jeta vae tëta reta ïru ɨvɨ pe. Mburuvicha guasu reta ïru ɨvɨ pegua, remboikokatu jeta mbaeyekou renoi vae rupi.
34. Jókuae ara ɨguasu opa ndeasoi yave, ndembaembae reta jare opaete ndemboguataa reta ɨguasu opata oyasoi nde ndive.
35. Jare opaete tëta reta ɨguasu jembeɨ rupigua ipɨakañɨ yaeta nderé; jare juvicha guasu reta orɨrɨita okɨɨye güi, jova ambuae retata.
36. Omaemee vae ïru ɨvɨ pegua reta, okɨɨyeta ndereecha yave. Repɨtata kɨɨyearä, jare ngaraa ye ma reiko jekuae avei pegua.’ ”
1. YandeYa jei cheve:
2. “Nde kuimbae, ere mburuvicha guasu Tiro pegua pe: CheYa Tumpa jei körai: Nde ndepɨayemboete yae, rere ndeyeupe: ‘Che ko jae metei tumpa aguapɨ aï Tumpa iguapɨa pe ɨguasu mbɨte pe vae.’ Ërei nde jaeä ko Tumpa, nde ko metei kuimbaeño. Ndepɨa pe reyemongeta ndearakuaa katu metei tumpa rami.
3. ¿Ndearakuaa katu yae pa Daniel güi? ¿Mbaetɨ etei pa mbae yavai vae oñemi ndegüi?
4. Ndearakuaa rupi jare ndepoki rupi remboatɨ jeta mbaeyekou, jare renoi jeta oro jare korepoti ndembaembae reñovatúa pe.
5. Ndepoki yae remaemee vae rupi jeta remoïru ndembaeyekou; jare ndembaeyekou reta jeko pegua ndepɨayemboete.
6. Jáeramo, cheYa Tumpa jei körai: Reyemongeta ramo ndearakuaa katu metei tumpa rami,
7. aruta ndekotɨ ketɨgua reta, tëtaguasu ipɨarai yae vae reta, güɨnoe retata ikɨsepuku ndeve, nde nepöra jare ndearakuaa katu vae pe, jare omboai retata ndeyemboetea.
8. Ndemondo retata omano vae reta ñogüɨnoia pe, jarembae pegua remanota, ɨguasu pe omano vae reta rami.
9. ¿Jekuaeñota ra rere ndeyeupe: ‘Che ko jae Tumpa’, ndeyuka vae reta jóvai? ¡Ndeyuka vae reta ipo pe, nde kuimbaeño ko, mbaetɨ ko metei tumpa!
10. Ketɨgua reta ipo pe remanota, Tumpa re güɨroviambae vae reta omano rami. Che ndeYa jae kuae.”
11. YandeYa jei cheve:
12. “Nde kuimbae, etairari tairari mbɨatɨtɨ pegua mburuvicha guasu Tiro pegua re, ere chupe: ‘CheYa Tumpa jei körai: Nde opaete pe ikavi yae yepi vae, ndearakuaa katu jare nepöra yae yepi.
13. Edén pe reikose Tumpa iko raɨ pe, reñemopöra reyemonde oipotagüe ita reta ipöra vae pe, jae ko: Cornerina, topacio, jaspe, crisólito, berilo, ónice, zafiro, carbunclo, esmeralda jee vae jare oro; opaete angúa jare mimbɨ reta ipöragüe oyeapo ndeve, jókuae ara roapo yave.
14. Nde querubín tuichagüe, oporoangareko vae, che roñono cheɨvɨtɨ oñeñono teea re, joko pe reikose; reguatase yasɨtata reta ipɨte rupi.
15. Ikavi yae ndereko yepi, jókuae ara roapoɨpɨ güive, oñeväe regua nderé ikavimbae vae.
16. Jeta yae remaemee vae jeko pegua reyembopɨapochɨ jare ndeyoa. Jáeramo rogüɨnoe romombo cheɨvɨtɨ güi, romombo yasɨtata reta ipɨte güi, nde querubín reporoangarekose vae.
17. Nepöra yae jeko pegua ndepɨayemboete, ndeyemboetea yae jeko pegua ndearakuaa rerokomegua. Che roitɨ ɨvɨ re, romomaraiukata mburuvicha guasu reta jóvai.
18. Jeta yae ikavimbae reyapo, jupimbae reyapo remaemee vae rupi, remboeteä ndetupao reta. Jayave ndeɨvɨte pe añono tata nemokañɨtei vaerä. Opaete vae ndereecha vaerä ɨvɨ re reï tanimburä.
19. Opaete tëta ïru ɨvɨ pegua reta ndekuaa vae ipɨakañɨta omae nderé; repɨtata kɨɨyearä, jare ngaraa ye ma reiko jekuae avei pegua.’ ”
20. YandeYa jei cheve:
21. “Nde kuimbae, emae Sidón pegua reta kotɨ, jare emoërakua ikotɨ reta maratuta oasa vae.
22. Ere chupe reta: ‘CheYa Tumpa jei körai: Sidón, che ayovaicho nde kotɨ, nderé ayemboeteukata. Aiporarauka ndeve jupi rupi, jare aechauka ndeve aiko tee vae yave, opaete vae oikuaata che ko jae Tumpa vae.
23. Ambouta ndeve mbaerasɨ ikavimbae yae ovakatu vae reta, jare tugüɨ oguatata ndekaye rupi; jeta omanota vae, kɨsepuku pe oyeyukaukata oipota rupi güi. Jayave opaete vae oikuaata che ko jae Tumpa vae.
24. Jare ngaraa ye ma peiporarauka Israel iñemuña reta pe, yuu jäti pinda vae rami; jare Israel iyɨvɨrigua tëta reta ngaraa ma omotareɨ. Jayave opaete vae oikuaata che ko jae Tumpa vae.’ ”
25. YandeYa Tumpa jei körai: “Amboatɨ ma Israel iñemuña reta tëtaguasu reta oñemoai ñogüɨnoia güi yave, opaete tëtaguasu reta oikuaata che ko iyoambae vae. Yogüɨreko yeta iɨvɨ ae pe, ɨvɨ che amee cherembiokuai Jacob pe vae pe.
26. Joko pe yogüɨreko pɨagüiveta, oyapo retata jorä, güɨnoi retata uvarupa, yogüɨreko kavita. Che ajäa yave iyɨvɨrigua tëta reta omotareɨ Israel iñemuña reta vae. Jayave opaete vae oikuaata che ko jae peYa Israel iTumpa vae.”
1. Tei añave opaete Israel iñemuña reta: “Chembopɨatɨtɨuka yae reta chetaɨrusu güive, ërei mbaetɨ chemoamɨri reta.
2.
3. Oara vae reta oara etei rami chekupe chikote pe, puku oyoo reta chekupe.
4. Ërei yandeYa jupi vae, cheyora iyoa vae reta imbaepuere güi.
26. Oyererovia katu omae iyé vae, mbaetɨ ko yarakuaa, ërei yarakuaa katu reve oiko vae, oasayepeta.
1. Jáeramo, ñanoi ko jeta yae omae yanderé vae yandeɨ́vɨri rupi, Jáeramo yamombo yandeyeugüi opaete yandemboavai vae jare yandeyoa, jare ñañoñókuai yandepɨa guasu reve yanderenonde kotɨ ñoñókuai ñanoi vae.
2. Jare ñamae avei Jesús re, mborogüɨrovia iyapoa jare jae vi ombokavi. Jae tuicha güɨropɨa omano vaerä kurusu re, oyandúä oiporarauka chupe vae reta pe. Jare oguapɨ oï Tumpa iyakatu kotɨ.
3. Peyemongeta Jesús re, kërai iyoa vae reta ikavimbae vae jei yave ikotɨ, oiporara yae, agüɨye vaerä pepɨtu pegüɨapi regua.
4. Echa pe reta mbaetɨño pemano mbaeyoa ndive peñeraroa pe.
5. Jare peakañɨ ma Tumpa pemboarakuaa taɨ rami vae güi, jei reve: “Cheraɨ, agüɨye eröɨro ndeYa oiporarauka ndeve yave, agüɨye vi ndekuérai omboeta ndeve yave.
6. Echa ndeYa, oaɨu vae ombosɨmbi ko; oinupa vi taɨrä oyapo vae.”
7. Peropɨa yembosɨmbi, Tumpa omaeta peré taɨ rami, echa ¿oime pa kia mbaetɨ taɨ ombosɨmbi vae?
8. Echa mbaetɨ yave pembosɨmbi, opaete taɨ reta oyapo rami, mbaragüe ko pe, taɨä ko jayave.
9. Añete ko, yanderu reta ɨvɨ pegua yandembosɨmbi ko, jare yamboete. Jayave ikavi ko ñañeñono vaerä yandeRu ara pegua ipo pe yaikove vaerä.
10. Echa yanderu ɨvɨ pegua yandembosɨmbi michi peguaño jae oipota vae rupi. Ërei yandeRu ara pegua yandembosɨmbi ikavi vaerä yandeve, yaiko vaerä ikɨambae jae rami.
11. Añete ko, yembosɨmbi pe ñaï yave, yandepɨatɨtɨ ko, mbaetɨ ko yayerovia. Ërei taɨkue rupi yaikuaa yandemborɨ yayapo vaerä jupi vae yandepɨakatu reve.
12. Jáeramo, pemopüa pepo ipɨtu vae reta jare petava omɨimbae vae.
13. Peyapo kavi pepɨ japerä, agüɨye vaerä pepia tape güi, jaeño pekuera.
14. Pepɨakatu opaete vae ndive, jare peñeñono tee Tumpa pe. Echa jokuaembae reve ngaraa etei kia oecha yandeYa.
15. Jare pemae kavi agüɨye vaerä kia pe ave oata Tumpa ipɨakavi; agüɨye pemboɨpɨ peñomotareɨ peyomboavai vaerä, jare jeta vae re ova jókuae;
16. jare peyeandu agüɨye vaerä oï pepɨte pe aguasa oyapo vae, jare agüɨye vaerä oï pepɨte pe omboeteä oñeñono tee Tumpa peguarä vae, Esaú rami. Echa Esaú omee tembíu re membɨrɨpɨ yekou.
17. Jare peikuaa kërai taɨkue rupi Esaú oipota tëi güɨnoi ñee kavi tu güi, ërei mbaetɨ ma oñemee chupe, yepe tëi oyerure jese oyaeo reve, ërei mbaetɨ ma mbae ipuere oyeapo.
18. Ërei pe reta mbaetɨ ko peya ɨvɨtɨ guasu Sinaí re, jókuae jendɨ vae re, pɨtumimbi jare ɨvɨtuai re,
19. mbaetɨ peendu mimbɨguasu iñee jare Tumpa iñee oyeendu vae, jókuae oendu vae reta oyerure Moisés pe agüɨye vaerä ma Tumpa imiari chupe reta,
20. echa mbaetɨ güɨropɨa reta Tumpa iporookuai, jei yave: Metei mɨmba opɨ̈ro yave kuae ɨvɨtɨ guasu re, tomano ita pe ani toñeɨ̈vo mii raɨ pe.
21. Jare jókuae oyekuaa vae yavaete yae ramo Moisés jei: “Arɨrɨi yae akɨɨye ramo.”
22. Ërei pe reta peya ma ɨvɨtɨ guasu Sión re, Tumpa oikove vae jëta guasu re. Jae ko Jerusalén ara pegua, araɨgua reta jeta yae ñogüɨnoia re,
23. Tumpa taɨ tenondegua reta jee oñemoapɨta oï ara pe vae reta re, Tumpa re, opaete vae ojäa vae, kuimbae reta Tumpa ombojupi vae reta iespíritu re,
24. jare Jesús re, oporomoñoövaiti morogüɨrökuavee päve ipɨau ndive vae re, jare Jesús jugüɨ yandetɨo vae re, jókuae tugüɨ ikavi yae Abel jugüɨ omee vae güi.
25. Jáeramo peyeandu, agüɨye peäteɨ peyeapɨsaka imiari yandeve vae re, echa mbaetɨ ojoyepe jókuae ñäteɨ oyeapɨsaka kuae ɨvɨ pe omboarakuaa tëi vae reta, vɨtei pa yande ñaneäteɨ yayeapɨsaka yave ara güi yandemboarakuaa vae re.
26. Jókuae ara Tumpa iñee omokana ɨvɨ. Ërei añave jei körai: “Mbaetɨta amokana ye ɨvɨño, ara vi amokanata.”
27. Jókuae “metei vese ye” jei vae oipota jei, Tumpa oekɨta ipuere okana vae reta, jae oyapogüe reta, opɨta vaerä jókuae ipuerembae oñemomɨi vae reta.
28. Jare Tumpa omee yandeve iporookuaía mbaetɨ ipuere oñemomɨi vae, jáeramo ñamee yasoropai Tumpa pe ipɨakavi re, yambopɨakatu reve yayeokuai chupe yamboete jare yaipoɨu reve;
29. echa ñaneTumpa ko tata opaetei oapɨ mbae oeya vae rami vae.
Guarani Bible 2001
Biblia DC Guaraní Bolivia Bolivian Bible Society, 2001