1 Ngikapolok 13:1-34 1. MWATHANI nî aatûmîre kîroria kuuma Juda gîîta Betheli. Nakîo kîrethîra Jeroboamu aarûngi au kîritîroone kîa igongwana arita kîgongwana. 2. Nakîo kîrauga ûrîa MWATHANI aakîathîte kiuge, “Kîritîro kîa igongwana, îgwe kîritîro kîa igongwana! Kaana gagaciarwa ka rûrîîjo rwa Daudi, gagwîtwa Josia. Nako gakooraga athînjîri-mîrungu ya mîng'uanano kîromberoone gîkî, na gaakîîrie maîndîîndî ja antû o.” 3. Nakîo kîroria kîreeta na mbere kuuga atîrî, “Kîritîro gîkî kîa igongwana gîkamomorwa na mûju jwaakîo jûnyague. Rîu nîrîo bûkamenya atî MWATHANI nîwe ûntûmîte mbwîra mantû jau.” 4. Mûnene Jeroboamu akwigua ûu aroorota kîroria kîu arauga atîrî, “Mûgwateeni!” Nayo njara ya mûnene îroomagara o rîo atîûmbe kûmîkûnja. 5. Nakîo kîritîro kîramomoka o rîo na mûju jwaakîo jûranyaga o ûrîa kîroria kîaaroretie riîtweene rîa MWATHANI. 6. Mûnene areera kîroria atîrî, “Itû mberencanîîra kîrî MWATHANI Mûrungu waaku aamborie njara.” Nakîo kîroria kîraromba na njara ya mûnene îrabua. 7. Rîu mûnene areera kîroria atîrî, “Itû njû, twîte nja gwaakwa ûkagagûrwe ningî nkwee kîewa nîûntû bwa ûntû bûbû wanthithîria.” 8. Kîroria kîramwîra atîrî, “Kinya ûgampa nusu ya ûtonga bwaaku ntîkunda kana ndîa gantû gwaaku. 9. Nîkwîthîrwa MWATHANI nî ambîrîte atî nkárûma kana nkunda gantû kana ncokereera njîreene îrîa mbîjîre nayo.” 10. Tontû bûû, aratiga njîra îrîa eejîte nayo Betheli na araana na njîra îngî. 11. Rîu kûu Betheli nî gwatûûraga kîroria kîmwe gîgîkûrû mono. Nabo ataana baakîo bareeta baramwîra jonthe jarîa kîroria kîmwe kuuma Juda kîaarî gîkûthithia Betheli ntukû îîu, na nteto irîa kîeerîre mûnene Jeroboamu. 12. Nawe îthe arabooria atîrî, “Eetîre na njîra îrîkû?” Nabo baramwonia yo. 13. Ningî kîreera ataana baakîo bakîthuranîîre ntigiri. Nabo bagûkîthuranîîra ntigiri, aramitia. 14. Nawe aragwata njîra arathingatana na kîroria kîu gîa kuuma Juda na arakîîthîra gîkari nthî rungu rwa muuru. Kîroria kîu kîramwîra atîrî, “Nîgwe kîroria kîrîa kîreejîre kuuma Juda?” Nawe aracokia, “Nî ni.” 15. Nakîo kîroria kîa Betheli kîramwîra atîrî, “Njû twîte gwaakwa ngakûgagûre.” 16. Îndî kîroria gîa kuuma Juda kîramwîra atîrî, “Ntîenda kûgwaatwa ûgeni nja yaaku, kana ndûma kana nkunda gantû kinya karîkû nau. 17. Tontû MWATHANI nî aankaanîrie ntîgakunde kana ndûma noo mbi, kana ncokeera njîreene îrîa mbîjîre nayo Betheli.” 18. Nakîo kîroria kîu kîa Betheli kîramwîra atîrî, “Kinya ni ndî kîroria o ta gwe. MWATHANI nî antûmîîre mûraîka aambîîra nkûgwate ûgeni.” Îndî kîroria kîu kîa Betheli nîka kîamwaîîragia. 19. Tontû bûû, bareeta gwa kîroria kîu ntindiri na ararîa na aranyua. 20. Nabo o bakarîte meetheene o au, MWATHANI nî aarîîrie kîroria kîu ntindiri. 21. Nakîo kîragondokera kîroria kîu kîa Juda kîramwîra atîrî, “MWATHANI ariuga ûjû, ûtîramwathîkîra na ûtîraingia maathana jarîa MWATHANI Mûrungu waaku aakwathîre. 22. Îndî gwe ga ûcokere na waarîa biakûrîa kûrîa agûkaanîtie. Tontû bûû, ûkooragwa na ûtîthikwa kaburiine ka nja yeenu.” 23. Rîu bakûthiria kûrîa, kîroria kîu ntindiri kîrathuranîîra kîroria kîu kîa Juda ntigiri. 24. Nakîo kîroria gîa kuuma Juda kîaanîte kîrooragwa nî ngatûnyi. Naju mwîrî jwaawe jûratigwa nau na ngatûnyi na ntigiri irarûngama rûteere rwa kiimba kîaawe. 25. Barîa baakûrûkaga na njîra boona mwîrî jûu na ngatûnyi îrûngi gateere, baramenyithania mantû jau kîrî antû ba Betheli. 26. Rîrîa kîroria kîa Betheli kîaigîrue nteto iu kîrauga atîrî, “Kîu nî kîroria kîrîa kîaaregere kwaathîkîra MWATHANI. Tontû bûû, nî kîrooragîrwe nî ngatûnyi o ta ûrîa MWATHANI aaugîîte.” 27. Nakîo kîroria kîa Betheli kîreera ataana baakîo atîrî, “Nthuranîîreni ntigiri.” Nabo baramîthuranîra. 28. Nawe areeta areethîra kiimba gîa kîroria kîu kîringi nthî njîreene, nayo ntigiri na ngatûnyi irûngami rûteere. Îndî ngatûnyi îtaarî îkûrîa kiimba kana îringithia ntigiri. 29. Nakîo kîroria kîu kîrajûkia kiimba kîraîkia ntigiri. Rîu kîracoka nakîo Betheli nîkenda amûrîrîra na amûthika. 30. Ningî areeka kiimba kîu mbîrîreene ya nja yaawe yongwa. Nabo baraambîrîria kûrîra bakiugaga, “Wûi naanû! Mûtaana wa chiaa ûrîa weetû!” 31. Nyuma areera ataana baawe atîrî, “Ndaakua bûnthike mbîrîreene ngoomene nawe. 32. Nîkwîthîrwa nteto irîa MWATHANI arîrie na kanyua ga kîroria gîkî ciegiî kîritîro kîa îgongwana Betheli na irombero bionthe ndeene ya ntûûra ya Samaria nî mma ikoojûra.” 33. Amwe na bûu mûnene Jeroboamu ataatigana na mîîtîre yaawe îmîthûûku, îndî nî eetîre na mbere kûthuura athînjîri-mûrungu kuuma nja itî cia Alawi nîkenda batumîkagîra iromberoone birîa aakîte. 34. Najo meeyia jau jaratûma antû ba mûciî jwa Jeroboamu na rûrîîjo rwaawe rweegerwa buru na rûthirua nthîgûrûûne.
1 Ngikapolok 14:1-31 1. Kûrakara atîrî, Abija mûtaana wa Jeroboamu nî aajîrue. 2. Jeroboamu nî eerîre mwekûrû waawe atîrî, “Ithuranîre, wigarûre ûrîa ûtîmenyeka na wîte Shilo, narîa Kîroria Ahija ûrîa waugîre nkaa mûnene wa Israeli atûûraga. 3. Jûkia mîgaate îkûmi na keki na gîempe kîa nainchû wîte ûmûûrie ûrîa mwana weetû agakara, nawe agakwîra.” 4. Tontû bûû, mwekûrû wa Jeroboamu nî eetîre kwa kîroria Ahija nau Shilo. Îgiiteene rîu, Ahija nî aarî agûkûra aûra meetho. 5. Rîu MWATHANI nî aarî akwîra Ahija, atî mwekûrû wa Jeroboamu nî eejîte kûmwona nîûntû bwa mûtaana waao ûrîa waajîtue. MWATHANI nî aarî akûmwîra ûrîa akamûcokeria. Mwekûrû wa Jeroboamu agûkinya, nî aacieetherie teeka atî we. 6. Îndî rîrîa kîroria Ahija aigîrue mwekûrû ûu o rîrîa aakinyîre mwariine, aramwîra atîrî, “Kûrûka. Nî nkûmenya nîgwe mûka wa Jeroboamu. Nîkî tontû ûgûcieethia tîgwe. 7. Îta wîre Jeroboamu atîrî, ûjû nîu MWATHANI Mûrungu wa Israeli agûkwîra: ‘Nî ni ndaakûthuurîre kuuma gatîgatîîne ka antû babaingî, ndakweethia mûnene wa antû baakwa ba Israeli ya bwa rûgûrû. 8. Ningî ndîratuunya nchiarwa cia Daudi ûnene ndîrakûnenkera. Îndî amwe na jau, ûthithîtie mantû jarîa ntîendaga, warega gûkara ta Daudi, nthûûmba yaakwa, ûrîa waambathîkîrîte buru na athingata maathana jaakwa na kûthithia mantû jarîa jaagîrîte mbere yaakwa. 9. Gwe ûthithîtie mantû jamathûûku jarîa jataathithua nî mûnene ûngî. Gwe nî ûmbutatîrîte na waanthûûria mono nîûntû bwa kûthithia na kûthaathayia mîrungu ya chuuma. 10. Tontû bûû, rî, ngatema ntaame mûciî jwa Jeroboamu: Mbûrage nchiarwa ciaawe cia arûme cionthe cithire buru itige nthî întheri. 11. Muntû wa ndûgû cieenu ûrîa ûgakuîra ntûûreene akaarîjagwa nî kurû, na o ûrîa ûgakuîra bûûrîîne akaarîîjagwa nî nyoni cia îgûrû.’” Ûu nîu MWATHANI augîte. 12. Rîu Ahija areera mwekûrû wa Jeroboamu atîrî, “Ûkîîra nandî ûciaanîre. Naagwe ûgîtonya ntûûreene yeenu ûû, mûtaana weenu agaakua. 13. Nayo Israeli yonthe îkamûrîrîra na îmûthike. We nîwe wenka wa nja ya Jeroboamu ûkathikwa ûrîa kwaagîrîte nîûntû MWATHANI Mûrungu wa Israeli nî agwîragua nîwe. 14. Amwe na bûu, naarua îîjî MWATHANI akaathuurîra Israeli mûnene ûrîa ûkathiria rûrîîjo rwa ûnene bwa Jeroboamu. 15. MWATHANI agaakanûkia Israeli iinaine ta nthanje cia îrimba, na aakûûre Israeli kuuma nthîgûrû îîjî njega îrîa aaere boojûûwe na aamînyagie kûraaja ntagaaro ya mûuro jwa Eufurate. Nawe akaabathithîria ûu nîûntû nî bamûthûûrîtie nîûntû bwa kûthithia tûmîng'uanano twa mûrungu mûka jwîtagwa Ashera. 16. MWATHANI akeerûkîra Aisraeli nîûntû Jeroboamu nî eeîîrie na aaratûma beeyia.” 17. Rîu, mwekûrû wa Jeroboamu araicokera kwaao Tiriza. Nawe agîkinya mwariine jwa nyomba yaawe ûû, mûtaana waao arakua. 18. Nabo Aisraeli baramûrîrîra na baramûthika o ta ûrîa MWATHANI aaugîîte agîtumagîra kîroria Ahija. 19. Mantû jangî jonthe ja Jeroboamu, amwe na ndwaa na mwathanîre jwaawe, nî jaandîki Yukuune rîa Mantû ja Karaaja jegiî Anene ba Israeli. 20. Nawe mûnene Jeroboamu aathanîre mîaka mîrongo îîrî na îîrî (22). Rîu arakua na arathikwa. Kuuma rîu mûtaana waawe Nadabu araa mûnene. 21. Rehoboamu, mûtaana wa Solomoni, aaere mûnene wa Juda arî na ûkûrû bwa mîaka mîrongo îna na jûmwe (41). Araathana mîaka îkûmi na mûgwanja (17). Nawe aakaraga Jerusalemu, ntûûra îrîa MWATHANI aathuurîte kuuma kîrî ingî cionthe cia Israeli, aramîeethia antû aawe a kûthaathagîrua. Ng'ina wa Jeroboamu aaumîte nthîgûrû ya Amoni na eetagwa Naama. 22. Antû ba Juda nî baathithîrie meeyia jamathûûku mono jakûrûkîte ja biûjûjû biaao na jaratûma MWATHANI athûûra na inya mono. 23. Nî baakîre irombero bia mîrungu ya mîng'uanano tûrîmeene na baraaka itugî bia maiga na tûmîg'uanano twa Asheri na baratwîka rungu rwa mîtî arîa baarombagîra. 24. Kûthûkia mantû buru, nî baarî na aka na arûme ba maraya barîa baatumîkaga iromberoone biu. Tontû bûû, antû ba Juda nî baathithîrie mantû ja nthao na meeyia ja mîthemba yonthe jarîa jathithagua akî nî antû barîa MWATHANI eengîre nthî îîu nîkenda aa antû ba Israeli. 25. Kûrî mwakeene jwa îtaano jwa waathani bwa mûnene Rehoboamu, Farao Shishaki wa Misri nî aaithûkîîre Jerusalemu. 26. Nawe arataa mûthithû junthe na into bionthe birîa biaarî kîûrûûne na gîkaro kîa mûnene na kinya rong'o cia thaabu irîa Solomoni aarî akûthithia. 27. Mûnene Rehoboamu nî aathithîrie rong'o cia îturutia nîkenda ciîkwa arîa iu ciaataîrwe cieekagwa, arainenkanîra njareene cia akaria ba mpingîro ya gîkaro kîa mûnene. 28. O rîrîa mûnene eetaga kîûrûûne, akaria bau nî bakamataga rong'o iu na nyumeene bagaicokia o arîa ciaaingagîrwa. 29. Mathithio jangî jonthe ja Rehoboamu jaandîki Yukuune rîa Mantû ja Karaaja jegiî Anene ba Juda. 30. Nako kagiita kau konthe Rehoboamu aathanîre nî aakarîre akîrûjaga na Jeroboamu magiita jamaingî. 31. Rîu Rehoboamu nî aakuîre na arathikwa kaburiine karîa anene baathikagwa ntûûreene ya Daudi. Mûtaana waawe Abijamu araa mûnene.
Ngieosio 69:16-21 16. Itû MWATHANI ncokeria îromba rîaakwa na wendo bwaaku bûbûnene; ûnthikîîre nîûntû ûrî wa kîaao gîtîthiraga. 17. Ûkámbutatîra ni nthûûmba yaaku; ndî thîîneene mbigua ntûtî. 18. Njûû ûmbonokie; ûntuunyûkie kuuma kîrî anthû baakwa. 19. Nî wiijî ûrîa ndumagwa, na ûrîa mbagîri nthoni na ndamenwa. Nî wiijî anthû baakwa bonthe. 20. Irumi birîa ndumi nî binthirîtie inya biatûma ndaaga wîrîgîîro. Ndererîgagîîra antû bambigîîrua kîaao, baarega; ndaacwaga wa kûmboreria, ndaaga. 21. Baambîkagîîra into bibithûûku biakûrîene; barankuundia ndibei încecûku.
Ngakamatak 17:23-24 23. Muntû ûmûthûûku ajûkagia nkukumo na witho, nawe akaangaratania ûûma. 24. Muntû ûmûûme nî aijî kîrîa agûcwaa nî ûûme, îndî kîaa kîgwatanagîria mantû jamaingî o rîmwe.
Yoana 12:27-50 27. “Nandî nkoro yaakwa nî îkûthangîka mono. Îndî mbuge atîa? Baaba ûgéetîkîîria mantû jarîa jarî mbere yaakwa jambîjîîra. Îndî arî, gîkî nîkîo gîatûmîre mbîja, nîkenda nkûrûkîîra igiitene rîrî rîa mîthangîko. 28. Baaba, kumithia riîtwa rîaaku.” Rîu kajû karauma îgûrû karauga, “Nî ndîkumithîtie na nkarîkumithia kaîrî.” 29. Antû barîa baarûngi o bakwiigua kajû kau, bamwe barauga atî nî ngorogoro yagamba, bangî barauga atî nî mûraîka wa mwarîria. 30. Jesû arabeera, “Kajû kau gatîreeja nîûntû bwaakwa, îndî nîûntû bweenu. 31. Nandî nîrîo îgiita rîa nthîgûrû îîjî kûgambithua; nandî mwathi wa nthîgûrû îîjî akeengwa. 32. Rîrîa ngokîîrua îgûrû kuuma nthî ngatûma antû bonthe beeja kîrî ni.” 33. Augîre ûû kwonanania mûthemba jwa gîkuû kîrîa agaakua. 34. Rîu antû baramûcokeria atîrî, “Twîragwa maandîko jaugaga atî Mesia agatûûra kenya na kenya. Nîatîa îndî gwe ûkuuga atî no mwanka Mûtaana wa Muntû ookîrue îgûrû? Mûtaana wa Muntû ûu rî, nûû?” 35. Jesû arabeera, “Weerû bûrî naabuî kagiita gagakai. Îteeni rîrîa bûrî na weerû nîkenda muundu jûtîkabwîjîîre; nîûntû ûrîa wîtaga kûrî na muundu atîonaga kûrîa eetîrîte. 36. Rîrîa bûrî na weerû, îtîkieni weerû, nîkenda buî bûaa antû ba weerû.” Jesû akwaria nteto iu, areeta na araiciitha. 37. Kinya këethîra nî aaringîre biama bibingî mono bakîonaga, baatamwîtîkîrie, 38. nîkenda nteto irîa kîroria Isaya augîre ciûjûra: “Mwathani, nûû ûreetîkia ntûmîîri yeetû? Nûû Mwathani aguûrîrîte inya yaawe?” 39. Tontû bûû, batîngîûmba gwîtîkia nîûntû Isaya nî aaugîre kaîrî, 40. “Mûrungu nî atûmîte baarega kûona, na oomia nkoro ciaao; nîkenda batîkoone na meetho jaao, na baciûra na nkoro ciaao; bancokeera nîkenda mbooria.” 41. Isaya nî aarîrie nteto iu nîûntû nî oonere ûkumio bwa Jesû na araaria mantû jamwegiî. 42. Amwe na jau, antû babaingî kinya atongeeria ba Ayahudi nî beetîkîrie Jesû. Îndî nîûntû nî baakîraga Afarisayo bataamuumbûrîre batîkeeje kwîngwa kîromberoone. 43. Nîkwîthîrwa nî beendere gûkumua nî antû nkûrûki ya gûkumua nî Mûrungu. 44. Jesû nî augîre na kajû gakanene, “Muntû wonthe ûrîa ûmbîtîkagia tî ni ninka eetîkagia îndî nî eetîkagia kinya ûrîa waantûmîre. 45. Ningî ûrîa ûmbonaga nî oonaga ûrîa waantûmîre. 46. Nî ni weerû, na ndeejîre nthîgûrûûne nîkenda muntû wonthe ûrîa ûkambîtîkia atîgatuure muunduune. 47. Muntû wonthe akëeja kwigua nteto ciaakwa na akarega gûciîtîkia, tî ni nkamûgambithia nîûntû nteejîre kûgambithia nthîgûrû îndî ndeejîre kûmîonokia. 48. Muntû wonthe ûrîa ûndegaga na akarega gwîtîkia nteto ciaakwa arî na wa kûmûgambithia. Nteto îrîa mbarîîtie nîcio îkamûgambithia ntukû ya mûthia. 49. Ûûni ntîarîtie na bwaakwa ningwa îndî Baaba ûrîa waantûmîre nîwe ûmbîrîte ûrîa mbwîrîte kuuga, na jarîa mbwîrîte kwaria. 50. Ni nî mbijî atî Waatho bwaawe nîbu bûreetaga ûtûûro bwa kenya na kenya. Tontû bûû, mantû jarîa nkwaria, nî jarîa Baaba ambîrîte mbarie.”
Songe Bible 2018
KIMERU BIBLE WITH DC Bible Society of Kenya, 2009, 2018