Biblia en un año

1. Javoi jókuae kuimbae chereraja öke kuaraɨ oëa kotɨ omae vae pe,
2. jare aecha Israel iTumpa iyemboetea ou kuaraɨ oëa kotɨ güi. Jɨapu oyeendu ɨ tuicha yae vae jɨapu rami, jare ɨvɨ jembipe Tumpa iyemboetea oyekuaa jeko pegua.
3. Jókuae aecha vae, jae ko yandeYa ou omboai Jerusalén yave oyekuaa rami jare ɨ̈aka Quebar jembeɨ pe oyekuaa cheve rami; jare ayetavatɨka chetindɨasɨ reve ɨvɨ re,
4. jare yandeYa iyemboetea oike tupao pe, öke kuaraɨ oëa kotɨgua rupi.
5. Jayave Tumpa Imbaepuere chemopüa, jare chereraja oka michi vae pe, jare aecha Tumpa iyemboetea omotɨnɨe tupao.
6. Jare aendu tupao japɨpe kotɨ güi chemomiari vae; jare jókuae chereraja vae oyemboɨ oï cheɨpɨ pe,
7. jare jei cheve: “Nde kuimbae, kuae ko jae cheguapɨka mborookuaía pegua jenda, chepɨ amombutuúa; kuae pe aikota Israel iñemuña reta ipɨte pe jekuae avei rupi. Ngaraa ye ma Israel iñemuña reta omongɨa cheree ikɨambae, jae reta jare juvicha guasu reta teko pɨ̈chɨi oyapo reta vae rupi, juvicha guasu reta omano yave ave ngaraa ma omopüa reta iägüe.
8. Omopüa reta jo kavi reta yave, omopüa reta chero iyɨpɨ pe etei, jaeño ete metei ovapetea oï mbɨte pe oreve oremboyao vaerä. Jae reta omongɨa cheree ikɨambae, pɨ̈chɨi vae oyapo reta vae rupi; jáeramo opa amokañɨtei reta chearasɨ yae rupi.
9. Ërei añave tomombo reta mombɨrɨ chegüi jeko pɨ̈chɨi reta jare juvicha guasu reta jëogüegüe, jare aikota jae reta ipɨte pe jekuae avei pegua.
10. Nde kuimbae, nemiari Israel iñemuña reta pe kuae tupao reechagüe re, jare kërai oñejäa oï vae re, imara reta vaerä iyoa güi.
11. Imara reta yave opaete mbae oyapogüe güi, eikuaauka chupe reta kërai kuae tupao oñejäa oï vae, opaete mbaembae japɨpe pegua reta, jöke reta ñaë jare yaike jupi vae, jare opaete kërai vae, jaeramiño vi mborookuai reta oyapo retata vae. Eikuatía tupao iä chupe reta, oikuaa reta vaerä kërai oyapo. Eikuatía chupe reta opaete mborookuai reta, ipuere vaerä oyapo reta.
12. Kuae ko jae mborookuai tupao pegua: Opaete ɨvɨ tupao iyɨ́vɨri oï vae, ɨvɨtɨ iyapɨte re oï vae, oñeñono tee kavi yae vae ko.”
13. Kuae ko jae mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae kërai oñejäa oï vae, tenondegua rupi oñejäa rami etei. Iguapɨka iyɨ́vɨri güɨnoi medio metro ipɨ̈koe vae, jökorai vi güɨnoi ipɨgüe; kuae güɨnoi ikupe rupi, iyɨ́vɨri rupi opüa veinticinco centímetro jembeɨ regua. Mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae jae körai:
14. Iguapɨka güive, ikúa rupigua jembeɨ pe güɨnoi metei metro ɨvategüe, jare ipɨgüe güɨnoi medio metro. Jare jembeɨ regua michi vae güive tuicha vae kotɨ güɨnoi mókoi metro, jare ipɨgüe medio metro.
15. Mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae güɨnoi mókoi metro ɨvategüe. Iárambo ekina ñavo güɨnoi irundɨ guakarätiecha vae.
16. Mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae güɨnoi irundɨ iyɨke oyovake päve vae, ova metro pukugüe jare ova metro vi ipɨgüe.
17. Mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae oguapɨ jese vae irundɨ iyɨke oyovake päve vi, chiu metro pukugüe jare chiu metro vi ipɨgüe. Iyɨ́vɨri rupi ɨvɨkua oï vae güɨnoi medio metro ipɨgüe jare jembeɨ regua opüa vae güɨnoi veinticinco centímetro ipɨgüe. Mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae regua yeupika oï kuaraɨ oëa kotɨ.
18. Javoi yandeYa jei cheve: “Nde kuimbae, kuae ko jae yeokuai, mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae oñemopüa yave oyeapo vaerä: Oyeapɨta jese mɨmba oyeyukagüe opaetei oyeapɨ vaerä vae jare oñeapiramota jese tugüɨ.
19. Sacerdote reta Leví iñemuña pegua, Sadoc iñemuña reta, yogüeru chekotɨ oyeokuai reta vaerä cheve yave, emee jese reta metei toro taɨrusu vae mɨmba reta güi, cheɨ̈ro vaerä mbaeyoa re vae.
20. Emboɨru jugüɨgüe jare eñapiramo mɨmba oyeyuka oyeapɨ vae re guakarätiecha vae reta re, jare irundɨ ekina re jare jembeɨ regua iyɨ́vɨri rupi. Jökorai reitɨota opaete mbaeyoa güi.
21. Javoi eipɨɨ toro taɨrusu vae cheɨ̈ro vaerä mbaeyoa re vae, jare eapɨ tupao güi ikatu pe, mborookuai jei rami etei.
22. Mokoía ara pe emee metei kavara kuimbae jete kavi vae, cheɨ̈ro vaerä mbaeyoa re, jökoraita oyetɨo mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae, toro taɨrusu vae pe oyetɨo rami.
23. Opa yave reyapo, emee metei toro taɨrusu vae jare metei vecha kuimbae jete kavi vae mɨmba reta güi.
24. Emee cheve, jare sacerdote reta topɨyere yukɨ jese reta jare toapɨ reta mɨmba oyeyukagüe opaetei oyeapɨ vae cheve.
25. Chiu ara rupi tomee reta mɨmba oyeyuka oyeapɨ vae, ara ñavo tomee reta cheɨ̈ro vae mbaeyoa re vae, jaeramiño vi toyuka reta tomee toro taɨrusu vae jare vecha kuimbae jete kavi vae mɨmba reta güi.
26. Chiu ara rupi toyapo reta cheɨ̈ro vaerä mbaeyoa re vae, mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae regua, jare jökorai oñeñono teeta cheveguarä.
27. Chiu ara opa oasa güire, juri araa güi jenonde kotɨ, sacerdote reta tomee jókuae mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae re mɨmba oyeyukagüe opaetei oyeapɨ vae jare mbota reta yembopɨakatu pegua. Jare che chepɨakatuta peré. Che peYa Tumpa jae kuae.”
1. Jókuae kuimbae chereraja ye tupao jöke ikatu kotɨgua kotɨ, kuaraɨ oëa kotɨ omae vae pe; jare jókuae öke oyeokenda oï.
2. Joko pe yandeYa jei cheve: “Kuae öke oyeokendata oï; agüɨyeta oyepea. Agüɨyeta metei ave kuimbae oike jokoropi, echa che, Israel iTumpa aike jokoropi. Jáeramo oyeokendata oï.
3. Ërei mburuvicha, oiko mburuvicharä jeko pegua ipuere oguapɨ joko pe jou vaerä cheróvai mbɨyape oñeñono tee cheveguarä vae. Oiketa korero kotɨgua öke rupi, jare jokoropi yeño oëta.”
4. Javoi jókuae kuimbae chereraja öke ɨvɨtuguasu kotɨgua kotɨ tupao jóvai rupi. Amae jare aecha yandeYa iyemboetea omotɨnɨe tupao; jare ayetavatɨka chetindɨasɨ reve ɨvɨ re.
5. Jayave yandeYa jei cheve: “Nde kuimbae, emae kavi jare eyeapɨsaka kavi opaete tupao pegua mborookuai reta jaeta ndeve vae re. Emae kavi opaete kia ra ipuereta oike jare ñogüɨnoe ye tupao güi vae re.
6. Ërei ere jókuae ipɨapochɨ vae Israel iñemuña reta pe: ‘Körai jei yandeYa: ¡Joko peño mo! Pe ikavimbae yae vae iyapoa reta, Israel iñemuña reta.
7. Pe reta pemongɨa chetupao, ketɨgua reta peru ipɨa oyembocircuncidambae jare isoo oyembocircuncidambae oike vaerä pɨpe vae rupi. Mbɨyape, mbaekɨra jare tugüɨ pemee vae rupi pemongɨa, pemboeteä cheporogüɨrökuavee, opaete ikavimbae yae peyapo vae rupi.
8. Mbaetɨ peyapo che jae peve peyapo vaerä vae, mbaembae oñeñono tee chero pe vae reta regua, echa pemee ketɨgua reta ipo pe oyangareko vaerä jese.’
9. Körai jei yandeYa Tumpa: Metei ave ketɨgua ipɨa oyembocircuncidambae jare isoo oyembocircuncidambae, mbaetɨta oike chetupao pe, opaete ketɨgua reta yogüɨreko Israel iñemuña reta ipɨte pe vae.
10. Leví iñemuña reta oyembosɨrɨ chegüi vae, Israel iñemuña reta oyembosɨrɨ chegüi yave yogüɨraja omboete tumpa-raanga vae reta, oiporara retata jeko ae re.
11. Toyeokuai reta chetupao pe, öke iyangarekoa reta jare ïru mbaembae iyangarekoa reta ramiño; jae reta oyukata mɨmba opaetei oyeapɨ vaerä vae jare opaete vae omee mɨmba oyeyuka vaerä vae yave; jare toñogüɨnoïndaivi oyeokuai vaerä.
12. Oyeokuai reta tumpa-raanga reta jare oyavɨuka reta Israel iñemuña reta pe jeko pegua. Jáeramo jae cheree re ae ikotɨ reta, toiporara reta iyoa re ae.
13. Ngaraa ma oyeokuai reta cheve sacerdoterä, ngaraa vi oya reta chembaembae oñeñono tee vae re ave, mbaembae oñeñono tee kavi yae vae re. Yogüɨrekota ñemomarai rupi, ikavimbae yae oyapo reta jeko pegua.
14. Añono retata tupao re oyangareko reta vaeräño, oyapo reta vaerä opaete joko pe oyeapo vaerä vae.
15. Sacerdote reta Leví iñemuña pegua, Sadoc iñemuña reta, tupao re jekuaeño oyangareko reta cheve, Israel iñemuña reta oyembosɨrɨ chegüi yave vae reta, jókuae reta yogüeruta chekotɨ oyeokuai reta vaerä cheve, ñogüɨnoi retata cheróvai omee reta vaerä mɨmba ikɨragüe jare jugüɨgüe, jökorai che peYa Tumpa jae kuae.
16. Jae reta oiketa chetupao pe jare oya retata mɨmba oyeyuka oyeapɨ jese vae re oyeokuai reta vaerä cheve, jae reta oyapota cheporookuai.
17. Oike reta yave öke rupi oka michi vae pe, toyemonde reta temimonde lino pegua pe. Oyeokuai reta yave cheve tupao joka michi vae pe ani tupao japɨpe pe, agüɨye toyemonde reta temimonde vecharaa pegua pe.
18. Äka-regua lino pegua togüɨnoi reta iñäka re jare jemimonde igüɨ pegua lino pegua vi, agüɨye vi toñono ikúa re mbae oporombojɨai vae ave.
19. Oë reta yave tupao joka tuicha vae kotɨ, ikatu pe, jeta vae ñogüɨnoia pe; tomboi iyeugüi jókuae temimonde reta lino pegua tupao pe oyeokuai yave omonde vae, jare toeya reta japɨpe peño, javoi tomonde reta ïru temimonde, agüɨye vaerä jeta vae reta re ova ñeñono tee.
20. Agüɨye toñeapiasɨ reta, ërei agüɨye vi tombopuku reta ia; jaeño toñeapi kavi reta.
21. Agüɨye metei ave sacerdote reta tou vino oike yave tupao joka michi vae pe.
22. Agüɨye tomenda imemano vae ani ramo ime omombo vae ndive, jaeño tomenda Israel iñemuña pegua kuñatai ndei etei oasa kuimbae ndive vae ani ramo sacerdote amɨri jembirekogüe ndive.
23. Sacerdote reta tomboe chembae vae reta oikuaa vaerä mbae oñeñono tee vae jare mbae oñeñono teembae güi; oikuaa reta vaerä ikɨambae jare ikɨa Tumpa jóvai vae.
24. Oime ñeapo yave jae reta oporojäata; che aporojäa rami toporojäa reta. Toyapo reta opaete cheporookuai reta jare cheporomboe reta opaete chearete regua, jare toñono tee reta cheara mbutuu pegua.
25. Agüɨye topoko reta tëogüe re, agüɨye vaerä oyemongɨa reta Tumpa jóvai. Ërei ipuere opoko omano yave tu, ichɨ, taɨ ani tayɨ, tɨkeɨ, tɨvɨ ani ramo jeindɨ omendambae vae omano yave jëogüegüe re.
26. Oyemongɨa Tumpa jóvai vae güi oyetɨo reta yave, chiu ara ye toäro.
27. Javoi oike ye tupao joka michi vae pe oyapo vaerä joko pegua mbaravɨkɨ yave, tomee iyé mɨmba oyeyukagüe Tumpa iñɨ̈ro vaerä mbaeyoa re vae. Che ndeYa Tumpa jae kuae.
28. Oimeta jae reta imbaeyekou: Che ko aikota chupe reta imbaeyekourä, ërei agüɨyeta oñemee imbaerä ɨvɨ chupe reta Israel pe. Echa che etei ko jae reta imbae.
29. Mbota temitɨ jäɨgüe, mɨmba oyeyuka Tumpa iñɨ̈ro vaerä mbaeyoa re vae jare mɨmba oyeyuka mbaeyoa re vae güi tou reta, jare opaete mbaembae oñeñono tee Israel pe vae, jae reta imbaerä toiko.
30. Opaete mbaagüɨyerɨpɨ jare opaete mbota reta oñemee vae güi, sacerdote reta peguarä toiko. Jaeramiño vi pemeeta sacerdote reta pe opaete trigokúi oyemómbɨu ramo mbɨyaperä vae güi; jökorai oime vaerä cheporerekua pero pe.
31. Sacerdote reta agüɨye etei tou güɨra ani ramo mɨmba omanoiñogüe ani ramo mɨmba pochɨ vae jembiagüe.
1. Mase, ¡pemboete yandeYa! ¡Opaete, pe yandeYa jembiokuai reta, pɨ̈tu yave peï yandeYa itupao pe vae reta!
2. ¡Pemopüa pepo reta o mbaemboetea kotɨ, pemboete yandeYa!
3. ¡Sión güi yandeYa tiporerekua nderé, ara jare ɨvɨ iyapoa!
7. Jupi vae oikuaa kërai ko paravete vae reta yogüɨreko vae, ërei jupimbae, mbaetɨ omae jókuae re.
1. Jáeramo, peeya opaete ikavimbae vae, opaete mborombotavɨ, opaete tova mókoi, akatúä reta jare opaete ñeeasɨ katu.
2. Peyúe neche oyeambae vae ara pegua, michia oa ramo vae ikambúe rami, jókuae rupi pekuakuaa vaerä jare penoi vaerä yemboasa,
3. peikuaa yave yandeYa ipɨakavi ko vae.
4. Peyemboya yandeYa re, jae ko jókuae ita oikove vae, ɨvɨ pegua reta güɨröɨro jókuae ita. Ërei Tumpa peguarä ko oyeparavogüe jare ikavigüe.
5. Jaeramiño vi pe reta ko jae ita oikove vae reta rami, peyeapo metei o Espíritu pegua vae jare sacerdote pegua mbaravɨkɨ ikɨambae vae, pemee vaerä mbota Espíritu pegua Tumpa omboyerovia vae Jesucristo rupi.
6. Echa Tumpa Iñee jei vi: “Mase, ko añonota Sión pe metei ita, o ekina iguapɨka okúembae, ita oyeparavogüe, ikavi yae vae, jese güɨrovia vae ngaraa oñemomaraiuka.”
7. Pe perovia jese vae reta peguarä ko jae ita ikavigüe; ërei mbaetɨ güɨrovia jese vae reta pe ko: “O iyapoa reta güɨröɨro ita vae, ou opɨta o ekina iguapɨkarä.”
8. Jae ko metei ita pɨ̈sa-yeyuka pegua, ita oporopɨaka vae. Echa jae reta oyepɨaka reta Tumpa iñee oendúä ramo, jókuae ra oyembojee reta ramo.
9. Ërei pe reta ko jae ñemuña oyeparavogüe, sacerdote reta, tëtaguasu oñeñono tee vae, Tumpa peparavo jae imbaerä, pemoërakua vaerä mbae tuichagüe oyapogüe, perenoe pɨtumimbi güi peiko vaerä jembipe ikavi yae vae pe.
10. Tenonde yave pe reta Tumpa imbae retaä ko, ërei añave peyeapo ma Tumpa imbae retarä; tenonde yave Tumpa mbaetɨ peparareko, ërei añave peparareko.
11. Cherɨvɨ aaɨu vae reta, pomoñera ketɨgua rami peiko kuae ɨvɨ pe vae, peyeandu pesoo jemimbota reta oïraro perekove vae güi.
12. Peechauka kavi pereko oporogüɨroviambae vae reta ipɨte pe. Iñeenguru pekotɨ ikavimbae peyapo vaeecha vae reta, oecha perembiapo ikavi vae yave, omboete retata Tumpa, iporojäa iara pe.
13. YandeYa perovia ramo peyapo opaete mburuvicha reta ɨvɨ pegua jei vae; mburuvicha guasu, echa peruvicha ko,
14. tëta ruvicha, echa Tumpa ko ombou reta peve oiporarauka vaerä ikavimbae vae oyapo vae reta pe jare ombotuichauka vaerä ikavi vae oyapo vae reta.
15. Echa Tumpa jemimbota jae ko ikavi vae peyapo vae rupi pemokïrii iyarakuaambae vae reta.
16. Agüɨye peiko oyepɨɨgüe rami, ërei yeyora pe peï agüɨye peiporu ikavimbae vae peyapo vaerä, jaeño Tumpa pe peyeokuai.
17. Pemboete opaete vae. Peaɨu oporogüɨrovia vae reta. Peipoɨu Tumpa güi. Pemboete mburuvicha guasu.
18. Tembiokuai reta, peiko peya jeia re pemboete reve; agüɨye peya reta ipɨakavi jare ipɨaguasu vae reta peño, ipɨa pochɨ vae reta pe vi.
19. Echa ikavi ko kia oiporara yave Tumpa jóvai jupimbae reve.
20. Echa ikavimbae peyapo vae re peiporara jare peropɨa yave ¿oyemboeteta pa? Ërei peiporara yave ikavi vae peyapo jeko pegua, jókuae ko omboyeroviata Tumpa.
21. Echa kuaerä Tumpa peparavo. Echa Cristo oiporara yanderé; oeya yandeve yayapo vaerä jae oyapo rami;
22. echa Cristo mbaetɨ etei iyoa. Mbaetɨ etei oporombotavɨ.
23. Yepe tëi ïru vae reta jei ikavimbae vae ikotɨ, ërei jae mbaetɨ omboyevɨ ñee ikavimbae vae ikotɨ reta. Oiporara oï yave, mbaetɨ jei oiporaraukata ko chupe reta vae. Jaeño oñono Tumpa oporojäa jupi rupi vae ipo pe.
24. Cristo etei güɨraja yandeyoa reta jete re kurusu re, yande ñamano ñaï mbaeyoa pe vae yaikove vaerä jupi vae re. Jare jae oyekutu vae rupi yakuera.
25. Echa opaete pe reta peropa yepi vecha reta jopa rami, ërei añave peyerova ye ma Oyangareko vae jare Omae peré vecha re rami vae kotɨ.
Guarani Bible 2001
Biblia DC Guaraní Bolivia Bolivian Bible Society, 2001