Bible in one year

1. MWATHANI nî aarîîrie Musa aramwîra atîrî,
2. “Tûma antû bagacûnkûûne nthîgûrû ya Kanaani; îrîa nkwaa antû ba Israeli. Naagwe ûtûme ûmwe ûmwe kuuma kîrî o mwîrîga. Muntû ûu eethîrwe arî mûtongeeria wa antû ba mwîrîga jûu.”
3. Tontû bûû, Musa arabatûma kuuma rwanda rwa Parani o ta ûrîa MWATHANI aamwîrîte. Antû bau bonthe baarî atongeeria ba antû ba Israeli.
4. Nabo achûnkûûni bau baarî: Shamua mûtaana wa Zakuri kuuma mwîrîgeene jwa Rubeni;
5. na Shafati mûtaana wa Hori kuuma mwîrîgeene jwa Simioni;
6. na Kalebu mûtaana wa Jefune kuuma mwîrîgeene jwa Juda;
7. na Igali mûtaana wa Josefu kuuma mwîrîgeene jwa Isakari;
8. na Hoshea mûtaana wa Nuni kuuma mwîrîgeene jwa Efuraimu;
9. na Paliti mûtaana wa Rafu kuuma mwîrîgeene jwa Benjamini;
10. na Gadieli mûtaana wa Sodi kuuma mwîrîgeene jwa Zebuloni;
11. na Gadi mûtaana wa Susi kuuma mwîrîgeene jwa Josefu, naju nîju mwîrîga jwa Manase;
12. na Amieli mûtaana wa Gemali kuuma mwîrîgeene jwa Dani;
13. na Sethuri mûtaana wa Mikaeli kuuma mwîrîgeene jwa Asheri;
14. na Nahibi mûtaana wa Vofusi kuuma mwîrîgeene jwa Nafutali;
15. na Geueli mûtaana wa Maki kuuma mwîrîgeene jwa Gadi.
16. Jau nîjo mariîtwa ja antû barîa Musa aatûmîre bareeta gûcûnkûûna nthîgûrû. Musa nî eetîre Hoshea mûtaana wa Nuni riîtwa rîngî, aramwîta Joshua
17. Musa nî aabatûmîre gûcûnkûûna nthîgûrû ya Kanaani arabeera atîrî, “Îteeni bwa ûrîo kuuma aja, bwîte bwa ûmotho bwa nthîgûrû ya Kanaani na rîu bwitie nthîgûrû ya irîma.
18. Naabuî bûraithîîrie bwega bwoone ûrîa nthîgûrû îkari, na ûrîa antû barîa batwîre ku bakari; bwoone këethîra nî antû barî na inya kana nî bionje bitwîre ku, na bwoone këethîra antû bau nî babakai kana nî babaingî.
19. Ningî bwoone këethîra nthîgûrû îrîa batûûraga nî înthongi kana nî îmbîî, na bwoone këethîra ntûûra ciaao nî cia maema kana nî imbake na ikairigîrwa na nthingo.
20. Ningî bwoone këethîra nthîgûrû îrî na mûthetu jûmûnoru kana jûmwondu, na këethîra îrî na mîtî kana îtî na mîtî. Ningî bûgerie ûrîa bûkoomba bûreete matuunda ja nthîgûrû îîu.” Narîo îgiita rîu rîaarî rîrîa nzabibû ciambagîîria kûguunda.
21. Tontû bûû, antû bau nî beetîre baracûnkûûna nthîgûrû kuuma rwanda rwa Zini mwanka Rehobu îrîa îrî akuî na mûcîcîbîro jwa Hamathi jûrîa jûrî bwa ûrîo.
22. Nabo nî beetîre bwa ûmotho barakinya Heburoni kûrîa nchiarwa cia Anaki ciatûûraga. Nacio ciaarî nchiarwa cia mîîrîga ya antû ba Ahimani, na Sheshai, na Talimai. (Ntûûra ya Heburoni yaaki mîaka mûgwanja mbere ya ntûûra ya Zoani îrîa îrî Misri.)
23. Rîrîa baakinyîre kîguuruune gîa Eshikoli, nî baagiitîre rwang'i rwa mûzabibû rûrî na kîmaanja kîa nzabibû. Barakamatanîra kîmaanja kîu na ituro bagîtonyithîtie mûtîîne. Ningî nî baakamatîre kinya nkukumanga na nkûû bareeta nacio.
24. Nakû antû au nî gweetîrwe kîguuru kîa Eshikoli nîûntû nîo antû ba Israeli baatemere ndwang'i irî na imaanja bia nzabibû.
25. Nyuma ya ntukû mîrongo îna, achûnkûûni baarîîkia gûcûnkûûna nthîgûrû ya Kanaani, nî baacokere.
26. Bagûcoka kîrî Musa, na Aaroni na kîrî kîûthûrano kionthe kîa antû ba Israeli au Kadeshi, rwanda rwa Parani, na barabeera ûrîa booneete na baraboonia matuunda ja nthîgûrû ya Kanaani.
27. Nabo bareera Musa atîrî, “Nî tûreetîre nthîgûrû îrîa ûratûtûmîte, naatuî twona nî mma nî nthîgûrû îrîa nthongi na îrî mûthetu jûmûnoru na ûtonga bûbwingî. Najo jaja nîjo matuunda ja nthîgûrû îîu.
28. Îndî antû barîa batwîre ku nî antû barî na inya mono, na ntûûra ciaao nî îmbirigîre na nthingo na nî înene mono. Amwe na jau, nî tûroonere nchiarwa cia Anaki ku.
29. Nabo Amaleki nîbo batwîre rûteere rwa ûmotho bwa nthîgûrû îîu. Ahiti, na Ajebusi, na Aamori bagatûûra nthîgûrû ya irîma. Akanaani nîbo batwîre rûteere rwa îria rîa Mediterania na rûteere rwa mûuro jwa Jorodani”
30. Kalebu nawe araboreria antû arabeera atîrî, “Twîteeni o nandî tûkagwate nthîgûrû îîu, nîûntû tûkoomba kûmîtaa.”
31. Îndî antû barîa beetanîtie na Kalebu gûcûnkûûna nthîgûrû barauga atîrî, “Tûgëeta kûrwaa na antû bau, tûtîboomba nîûntû barî na inya nkûrûki yeetû.”
32. Tontû bûû, bareera antû ba Israeli nteto cia ûrongo ciegiî nthîgûrû îîu baarî bagûcûnkûûna barabeera atîrî, “Nthîgûrû îîu îtî irio bia kûng'ana antû baayo. Antû bonthe barîa tûroonere ku nî antû babaraaja na barî na inya.
33. Ningî nî tûroonere imuntû bibinene ku, nchiarwa cia Anaki. Naatuî baratwonaga tûkari ta mpandi na kinya tuî nou tûraacionaga tûkari.”
1. Kîûthûrano kionthe kîa antû ba Israeli gîkûmenyithua nteto iu cia nthîgûrû ya Kanaani, nî kîarîrîre ûtukû bûu bunthe.
2. Kîûthûrano kionthe kîa antû ba Israeli nî kîaanûng'unîîre Musa na Aaroni, kîrabeera atîrî, “Nî kaaba tûrîngîkuîra nthîgûrû ya Misri kana tûgakuîra gûkû rwanda!
3. Nîka MWATHANI atuikîîtie nthîgûrûûne îîu nîkenda tûûragîrwa ndweene nabo aka beetû na aana beetû batawe? Tî kaaba tûcoke nthîgûrû ya Misri?”
4. Nabo antû bareerana atîrî, “Twîthuurîreni muntû wa gûtûtongeeria tûcoke Misri.”
5. Nîrîo Musa na Aaroni beenamîîrîîrie nthîgûrû mbere ya kîûthûrano kionthe kîa antû ba Israeli.
6. Joshua mûtaana wa Nuni na Kalebu mûtaana wa Jefune, barîa baarî kîrî barîa baacûnkûûnîte nthî baratambûranga nguû ciaao kwonania kwithikîîra.
7. Nabo baraarîria kîûthûrano kionthe kîa antû ba Israeli barakîîra atîrî, “Nthîgûrû îrîa tûreetîre gûcûnkûûna nî nthîgûrû înjega mono mono.
8. Këethîra MWATHANI nî agwîrîîtue nî tuî, agaatwikia nthîgûrûûne îîu na atûnenkere yo, îrîa nthongi na îrî mûthetu jûmûnoru na ûtonga bûbwingî.
9. Bunka akî bûkárega kwathîkîra MWATHANI kana bûkîra. Ningî bûgákîra antû ba nthîgûrû îîu, nîkwîthîrwa tûkaboomba ndweene buru nîkwîthîrwa mîrungu yaao îrîa îbakaragia nî îberûkîrîte, îndî MWATHANI arî amwe naatuî. Bûkáabakîreni.”
10. Îndî kîûthûrano kionthe kîa antû ba Israeli kîreetîkanîîria kîboorage na maiga. Rîu nîrîo ûkumio bwa MWATHANI bwoonerwe nî antû ba Israeli bonthe bûrî îemeene rîa gûtirimanîra.
11. MWATHANI nî oorîrie Musa atîrî, “Nî mwanka rî antû baba bagakara bameneete? Nî mwanka rî bagakara batîkûmbîtîkia kinya këethîra nî mbathithîrîtie biama bibingî?
12. Nkaabakanûkia na mbathirie na mîrimo, îndî gwe ngaakwethia îthe wa mûgongo jwa antû baanene na barî na inya nkûrûki yaao.”
13. Îndî Musa areera MWATHANI atîrî, “Antû ba Misri baigua nteto irîa ûthithîrîtie antû ba Israeli barîa waaritîre nthîgûrûûne yaao na inya yaaku,
14. bakeera antû ba Kanaani nteto iu. Nandî bo nî baigîîtue atî gwe MWATHANI ûrî amwe na antû baaku, na atî gwe MWATHANI nî tûkwonaga ûthiû kwa ûthiû, na atî îtu rîaaku rîîthagîrwa rîrî îgûrû rîeetû, na tûgatongeerua nî gîtugî kîa îtu mûthenya na tûgatongeerua nî gîtugî kîa mwanki ûtukû.
15. Nandî wooraga antû baba bonthe o rîmwe, antû ba mîgongo îngî barîa baigîîtue nkuma yaaku bakauga atîrî,
16. ‘MWATHANI arabooragîîre rwanda nîûntû nî araremerwe nî kûbaikia nthîgûrûûne îrîa aabaciîtîîrie atî akabaa.’
17. Nandî itû MWATHANI ndakwerenca woonanie inya yaaku kûringana na ûrîa waatûciîtîîrie ûrauga atîrî,
18. ‘MWATHANI atîthûûrangaga na mpwîî nî wa kîaao gîkiingî. Nî ûrekanagîra meeyia na maatia. Îndî gwe ûtîtiga gûkanûkia mwîyia, ûkamûkanûkia we, na aana baawe na aana ba aana baawe mwanka nthukîîne ya inya.’
19. Itû ndakwerenca ûrekere antû baba meeyia jaao nîûntû bwa kîaao gîaaku na nîûntû ûtûûraga ûkîbarekagîra kuuma rîrîa baaumîre Misri mwanka nandî.”
20. MWATHANI areera Musa atîrî, “Nkûbarekera o ta ûrîa ûmberencere.
21. Îndî nî nkuuga na mma atî o ta ûrîa ntûûraga mwoyo na o ta ûrîa ûkumio bwaakwa bûûjûraga nthîgûrûûne,
22. antû baba nî booneete ûkumio bwaakwa na biama biaakwa birîa ndaaringîre Misri na kûu rwanda, ningî amwe na jau nîka baangeretie jamaingî, na barega kûmbathîkîra.
23. Gûtî waao ûkoona nthîgûrû îrîa ndaaciîtîrie atî nkaa biûjûjû biaao. Gûtî noo ûmwe wa baba baamenete ûgatonya ku.
24. Îndî nî nthûûmba yaakwa Kalebu akî na nchiarwa ciaawe ngaikia nthîgûrûûne îîu aacûnkûnîre, nabo bakamîgwata yee yaao. Tontû nîwe wenka ûrî na roho mwanya na bangî na nî ambathîkîrîte buru.
25. Nandî rî, tontû Amaleki na Akanaani baatûûraga mîgwanthîîne, garûkeni, rûûjû bwîîtîîre rwanda na njîra ya bwa Îria Îtuune.”
26. MWATHANI nî aarîîrie Musa na Aaroni arabooria atîrî,
27. “Nî mwanka rî nkoomîîria kîûthûrano gîkî kîthûûku gîkûnung'unîra? Nî mbigîîtue mînung'uno ya antû ba Israeli îrîa banung'unîrîte.
28. Beere MWATHANI auga ûjû: ‘O ta ûrîa ntwîîre mwoyo, mantû jarîa bûmbîîrîte, naani nkaigua nîjo nkabûthithagîria.
29. Bûgaakuîra rwanda rûrû na bimba bieenu binyage kunthe. Antû beenu bonthe barîa baatarîrwe ba mîaka mîrongo îîrî na nkûrûki, barîa banung’unîrîte,
30. gûtî nkaanja batîkinya nthîgûrûûne îrîa ndaaciîtîrie atî ngatûma bûtûûre ku. Nî Kalebu mûtaana wa Jefune na Joshua mûtaana wa Nuni akî bagaakinya ku.
31. Îndî aana beenu barîa bwaugaga bakaathirua, bau nîbo ngaikia nthîgûrûûne îîu bamîmenye yoo ûrîa buî bûmeneeretie.
32. Îndî buî bûgakuîra gûkû rwanda.
33. Aana beenu bagataratara kûu rwanda ta arîîthi mîaka mîrongo îna. Nabo bakathangîka mono nîûntû bwa kûrega gwîtîkia kweenu, mwanka buî bûkuîre kûu rwanda bwinthe.
34. Naabuî bûgaakanûkua meeyia jeenu mîaka mîrongo îna kûringana na ntukû irîa mîrongo îna irîa bwacûnkûûnîre nthîgûrû ya Kanaani. O ntukû îmwe ya iu nkamîeethagia mwaka jûmwe, nîkenda bûkaamenya ûthûûku bûrîa bûnthithîrîtie.
35. Ni MWATHANI nî ni ndauga mantû jau, atî nî mma nkaathithîria Kîûthûrano gîkî kîthûûku kîrîa kîothûranîre amwe nîkenda gînkararia. Gîgaakuîra kûu rwanda mwanka kîthire buru.”
36. Rîrîa antû barîa Musa aatûmîte gûcûnkûûna nthîgûrû, baacokere nî baacokerie nteto inthûûku ciegiî nthîgûrû îîu, na baatûma kîrîndî kîonthe kînung'unîra Musa,
37. antû bau baareetere nteto iu inthûûku, booragîîrwe nî mîrimo au mbere ya MWATHANI.
38. Îndî Joshua mûtaana wa Nuni na Kalebu mûtaana wa Jefune barîa baarî amwe na antû bau baarî bagûcûnkûûna nthî bataakuîre.
39. Musa akûmenyithia antû bonthe ba Israeli mantû jarîa MWATHANI aaugîîte, antû nî baithikîrîîre mono.
40. Rûkîîrî kainda antû barookîîra bareeta nthîgûrû ya irîma bakiugaga atîrî, “Tuî nî tûkûmenya nî twîîtie îndî tûgeeta nthîgûrû îrîa MWATHANI aaciîtîrie agatwaa.”
41. Îndî Musa arabeera atîrî, “Nîkî bûkaregana na ûrîa MWATHANI augîîte? Tontû bûû, buî bûtîûmbana ndweene!
42. Menyeni bwîta nîûntû MWATHANI atî amwe naabuî, bûtîkeeje kûthirua nî anthû beenu.
43. Nîkwîthîrwa Amaleki na Akanaani barî mbere yeenu nabo bakabûthiria na rûchiû nîûntû nî bûremeete MWATHANI atîîthîrwa arî amwe naabuî.”
44. Amwe na bûu antû nî beetîre nthîgûrû ya irîma kinya këethîra Îthandûkû rîa kîrîkanîro rîa MWATHANI nî rîaatigîrwe kambîîne nawe Musa ateetanîrie nabo.
45. Nîrîo Amaleki na Akanaani barîa baatûûraga nthîgûrû îîu ya irîma baithûkîîre Aisraeli baraboomba. Bareengana nabo barabakinyia ntûûreene ya Horima.
19. Mawega jaaku nî jamaingî atîa MWATHANI; jarîa wîkîrîte barîa bagûkîrîte; jarîa ûthithagîria barîa bacieejanaga kîrî gwe, meethoone ja antû bangî.
20. Ûbaithaga giiciithoone gîa gîkaro gîaaku, arîa antû batîûmba kûbakinyîra; ûbeekaga antû gûtî na ûgwati arîa mîario ya kûbathûûkia îtîûmba kûbakinyîra
21. MWATHANI arokumua, nîûntû bwa gwîtîkîra kûmbonia kîaao kîaawe kîrîa gîtîthiraga, rîrîa ndaithûkîrîtwe ndîraaga gwa kûmatûkîîra, ta muntû ûrî ndeene ya ntûûra încîgîîrie nî maitha.
22. Tontû bwa ûguaa bûrîa ndaarî nabu, ndaaugaga, arîa ndî ûtîûmba kûmbona. Îndî gwe nî waigîrue maromba jaakwa, rîrîa ndaagûkaîre ûteethia.
23. Endageni MWATHANI bwinthe buî atheru baawe. MWATHANI nî amenyagîîra barîa baamwîtîkîtie, îndî barîa aikumia, akabaa îkanûkia rîa kûng'ana.
24. Gîeni na inya na kûûmîîria gwa nkoro, buî bwinthe barîa bakaraga bûrî na wîrîgîîro ndeene ya MWATHANI.
15. Muntû ûrîa wîtîkagîîria kûrûngamîîra îraandû rîa muntû atiijî, nîka aitonyagia thîîneene, îndî ûrîa ûregaga kûrûngamîîra îraandû, atîtonyaga thîîneene.
32. Jesû nî aatongeeretie aritwa baawe baitîtie Jerusalemu. Aritwa nî baarigari na barîa baabathingatîte nî baarî na ûguaa. Jesû areeta barîa îkûmi na baîrî rûteere na araambîrîria kûbeera mantû jarîa akaathithîrua.
33. Arabeera, “Nandî twitîtie Jerusalemu, na Mûtaana wa Muntû agakunyanîrwa na anenkanîrwe kîrî athînjîri-Mûrungu barîa anene na aritani ba Waatho, barîa bagaatua atî ooragwe, rîu bamûnenkanîre kîrî antû barîa batî Ayahudi.
34. Nabo bakamûcikûûra na bamûtuîre mata, na bamûûre ibooko rîu bamûûrage. Îndî nyuma ya ntukû ithatû akariûka.”
35. Jakubu na Johana, ataana ba Zebedii, nî beetîre kîrî Jesû baramwîra, “Mûritani, nî tûkwenda ûtûthithîrie ûrîa tûgakûromba.”
36. Jesû arabooria, “Nîatîa bûkwenda mbûthithîria?”
37. Baramwîra, “Îtîkîra ûmwe weetû akare rûteere rwaakû rwa ûrîo na ûngî rûteere rwaaku rwa ûmotho mwagoone jwaaku rîrîa ûgakarîra gîtî kîa Ûnene.”
38. Îndî Jesû arabeera, “Bûtîkûmenya kîrîa bûkûromba. Bûkoomba kûnyua gîkombe kîa mîthangîko kîrîa nkaanyua kana kûbatithua na kîbatithio kîrîa nkabatithua?”
39. Baramwîra, “Tûkoomba.” Jesû arabeera, “Gîkombe kîrîa nkaanyua kinya buî bûkaanyua, na kîbatithio kîrîa nkabatithua kinya buî bûkabatithua nakîo.
40. Îndî, tî ngûgî yaakwa kûthuura ûrîa ûgakara rûteere rwaakwa rwa ûrîo kana rwa ûmotho. Twanya tûu tûkaeewa barîa baathuranîrîtwe tu.”
41. Rîrîa aritwa barîa bangî îkûmi baigîrue ûntû bûu, barathûûra mono nî Jakubu na Johana.
42. Tontû bûû, Jesû arabeeta bonthe na bagwîta kîrî we arabeera, “Buî nî bwijî atî barîa babuîri kwîthîrwa baarî anene ba antû barîa batî Ayahudi nîka babainyîragia nîûntû barî na inya ya kûbaatha.
43. Îndî buî bûgákara ûu. Ûrîa ûkwenda kwaa mûnene wa bangî, nî abatumîkîre.
44. Ûrîa ûkwenda kwaa wa mbere gatîgatî keenu nî ae nkombo ya bangî bonthe.
45. Nîkwîthîrwa Mûtaana wa Muntû ateejîre gûtumîkîrwa îndî eejîre nîkenda agatumîkîra antû na arita ûtûûro bwaawe nîkenda akûûra antû babaingî.”
46. Rîu Jesû na aritwa baawe barakinya Jeriko. Rîrîa baumagarîte, ntûûreene îîu bathingati nî antû babaingî, mûtumuumu ûmwe weetagwa Batimayo, mûtaana wa Timayo, nî aakari nthî rûteere rwa njîra akîrombaga ûteethio.
47. Akwigua nî Jesû ûrîa wa kuuma Nazarethi waakûrûkîrîîte au, araambîria gwîtana akiugaga, “Jesû! Mûtaana wa Daudi! Mbigîîrua kîaao!”
48. Antû babaingî baramûgondokera bakîmwîraga akire, îndî we arakaya nkûrûki akiugaga, “Mûtaana wa Daudi, mbigîîrua kîaao.”
49. Jesû ararûngama arauga, “Mwîteeni.” Bareeta mûtumuumu ûu, baramwîra, “Gwîrua! Rûngama, nî agûgwîta.”
50. Nawe aragera nguû ciaawe, arathûngûtha areeta kîrî Jesû.
51. Jesû aramûûria, “Nîatîa ûkwenda nkûthithîria?” Mûtumuumu ûu aramwîra, “Mûritani, ni ndîenda kwona.”
52. Jesû aramwîra, “Ciîtîre, wîtîkio bwaaku bûgûtûma woona.” O rîo arambîrîria kwona na arathingata Jesû kûrîa eetîte.
Songe Bible 2018
KIMERU BIBLE WITH DC Bible Society of Kenya, 2009, 2018