Beblia

1. Upérõ Moisés ha myakãhára Israel ñemoñare, he'i opavavépe: —Pejapo opa tembiapoukapy ame'ẽva peẽme ko árape.

2. Pehasa rire y Jordán mboypýri peike haguã pe yvy Tupã Ñandejára peẽme ome'ẽtavape, pemoñembo'y ita guasu ha kálpe pemomorotĩ.

3. Ha umi itápe pehai opa umi tembiapoukapy. Ha peike rire pe yvy porãme, ýicha osyryhápe kamby ha eíra, Tupã he'i hague pende ru kuéra ypykuépe ome'ẽtaha peẽme,

4. peime ramo y Jordán mboypýri, pemoñembo'y opa umi ita yvyty Ebálpe ha'eháicha peẽme ko'ágã ha kálpe pemomorotĩ.

5. Ha pemopu'ã upépe altar.*f** Upe altarã peiporu ita fiérrope oñekytĩ'ỹva.

6. Opa umi altárpe Tupã Ñandejárape pemopu'ãva, peiporu ita oñekytĩ'ỹva. Peikuave'ẽ upépe mymbahapy,*f**

7. ha mymbajuka*f** joaju rehegua ha pevy'a Tupã Ñandejára renondépe.

8. Ha umi ita oñemomorotĩva rehe pehai vaerã ikatu haguãicha ojelee porã opa umi ñe'ẽ oĩva Tupã rembiapoukapýpe.

9. Ha upéi Moisés ha pa'i levíta kuéra, he'i opavavépe:

10. —Israel ñemoñare, pejapysaka che ñe'ẽre. Ha'éva peẽme pehendu porã: Ko árape oiko pende hegui Tupã retãgua. Pe ha'e he'íva pejapo vaerã, hembiapoukapy ame'ẽva peẽme, pejapopaite oĩhaichaite.

11. Upérõ Moisés oñe'ẽ péicha Israel ñemoñarépe:

12. Pehasa rire y Jordán mboypýri, umi Israel ñemoñare oĩtava yvyty Garizímpe oje'e aja upe jehovasa hembiapo porãva ohupyty vaerã, ko'ãvata hína: Simeón, Leví, Judá, Isacar, José ha Benjamín kuéra rehegua.

13. Ha umi oĩva yvyty Ebálpe oje'e aja jeharu ho'a vaerã umi iñañávare, ko'ãvata hína: Rubén, Gad, Aser, Zabulón, Dan ha Neftalí kuéra rehegua.

14. Ha levíta kuéra osapukái hatãta he'ívo ko'ã ñe'ẽ:

15. Ñandejára tombojeharu ojapóvape tupã gua'u ra'ãnga ita, yvyra térã ita vera ñemboyku pyrégui ha oñongatu omomba'e guasu ñemi haguã, upéva ombopochýgui Tupãme.’ Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

16. Tombojeharu omomarãvape itúva térã isýpe. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

17. Tombojeharu oguerovávape hóga yke rehegua yvy rembe'y, omonda haguã chugui ijyvy. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

18. Tombojeharu ombojavývape hape ohecha'ỹvape. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

19. Tombojeharu oipe'ávape imba'éva mombyrygua, tyre'ỹ térã kuña imenave'ỹvagui. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

20. Tombojeharu omomarãvape itúva oikóvo ikuña ndive. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

21. Tombojeharu mymbápe oipyhýva. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

22. Tombojeharu heindy ndive oñenóvape, taha'e itúva guio taha'e isy guio. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

23. Tombojeharu oñenóvape hembireko sy ndive. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

24. Tombojeharu guasu apípe oporojukávape. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

25. Tombojeharu ojukáva viru rehe hembiapo vai'ỹvape. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

26. Tombojeharu ndojapóivape ko'ã tembiapoukapy ha ndoikuaaséivape chugui mba'eve. Ha opavave te'i: “Ta upéichake!”

1. Ne ñe'ẽ rendu ramo Tupã Ñandejárape ha hekoitépe rejapo ramo hembiapoukapy ko'ágã ame'ẽva ndéve, ha'e ojapóta nde hegui tetã tuichavéva yvy arigua.

2. Ne ñe'ẽ rendu ramo Tupã Ñandejárape rehupytýta avei ko'ã jehovasa ha'e ome'ẽva.

3. Ohovasáta opa nde táva ha nde kokue.

4. Ndéve nde rovasáta ome'ẽvo heta mitã, koga'a, vaka ha ovecha.

5. Ohovasáta nde trigoty ha hi'upy chugui rejapóva.

6. Ohovasáta opa mba'e rejapóva.

7. Ohundíta nde rehe ondyrývape. Peteĩ henda guio oguahẽta ndéve, ha reñorãirõvo oguevíta ha isarambíta opa gotyo rei.

8. Ohovasáta ne rembiapokue, nde trígo ñongatuha henyhẽ chovíta ha revy'áta pe yvýpe ndéve ome'ẽtava.

9. Ne ñe'ẽ rendu ramo Tupã Ñandejárape, rejapopaite ramo hembipoukapy, ndéta hetãgua, marangatúva Tupã Ñandejárape guarã, oñe'ẽ me'ẽ haguéicha.

10. Ha tetã nguéra yvy arigua ohecha kuaáta Ñandejára nde poravo hague hetã teerã ha okyhyjéta nde hegui.

11. Ñandejára ome'ẽta ndéve heta eterei mba'e: nde ra'y hetáta, ne rymba kuéra imemby hetáta, ha pe yvy ha'e ome'ẽ hague iñe'ẽ nde ru kuéra ypykuépe, hi'a hetáta.

12. Oipe'ávo yvága rokẽ oñongatuhápe imba'e porã, omboúta nde ári pe ama nde yvy oikotevẽva, ha osẽ porãta ndéve opa mba'e. Reiporukáta tetã nguérape ha natekotevẽ mo'ãi reiporu avavégui.

13. Tetã nguéra apytépe reiméta opavave ári ha nereime mo'ãi avave po guýpe, ne ñe'ẽ rendu ha rejapóma guive hekoitépe opa tembiapoukapy ko árape ame'ẽva ndéve.

14. Ha ani rejei araka'eve ko ha'évagui ndéve ko árape térã remomba'e guasu tupã nguéra.

15. Ha ndapejapói ramo opa umi Tupã Ñandejára rembiapoukapy ko'ágã peẽme ame'ẽva, ko'ã jeharu pende rupytýta:

16. Pende táva ha pende kokue ojeharúta.

17. Pende trígo ha hi'upy chugui pejapóva ojeharúta.

18. Nde ra'y kuéra, ne remitỹngue, ne rymba memby kuéra ojeharúta.

19. Opa mba'e rejapóva ojeharúta.

20. Pejapo ramo ivaíva ha pemboyke ramo Tupãme, opa mba'e pejapóva rehe omondóta jeharu, apañuãi ha jepy'apy; ha sapy'aitépe pene rundi etéta.

21. Omondóta peẽme mba'asyeta ojoapykuéri ha pende hegui ndopyta mo'ãi avave pe yvy peiketahápe ko'ágã.

22. Omboúta peẽme mba'asy jerova, tete ruru, akã nundu, ára haku etereíva, ndoky mo'ãvéi, ha yso karu pende kóga ho'upáta. Mba'asy asãi pende aho'íta pemano meve.

23. Ndoky mo'ãvéi, pende yvy ape hatãta itáicha.

24. Ama rangue Ñandejára omboúta yvy tĩmbo ha yvyku'i pene rundipa peve.

25. Ñandejára oipytyvõta pende rehe ija'e'ỹvape ijyvytu haguã pende rehe. Pendyrýta hese kuéra peteĩ henda guio ha peguevíta chugui kuéra pene sarambívo opa rupi rei; ha opa tetã yvy arigua tuicha oñemondýita ohechávo upe peẽme ojehúva.

26. Pemano ramo umi yryvu ha tymba ñarõ ho'úta pene re'õngue ha umíva avave nomondýi mo'ãi.

27. Omondóta peẽme susu'a ojapo haguéicha Egipto guáre, jati'i, kura'ỹi ha apirype okuerave'ỹva.

28. Ha'e avei ne mbotarováta, ne mohesatũta, ne myakã tavýta.

29. Arakue reikóta rejepovyvývo pe ohecha'ỹva ojapoháicha ha nde rape nderejuhu mo'ãi. Opa rejapóva ndéve osẽ vaíta. Neresẽ mo'ãi jejopy vaígui, ha ne pytyvõva ndaipóri mo'ãi.

30. Kuñataĩ remendase hague, ambue rehe omendáta. Óga pyahu remopu'ã vaekuépe ndereiko mo'ãi. Parraltýgui reñotỹ vaekue hi'a ndere'u mo'ãi.

31. Nde tóro ra'y ne renondetépe ojejukáta ha ho'o ndere'u mo'ãi. Ne rymba vúrro nde rovake ojereraháta ha noñeme'ẽ mo'ãvéi ndéve. Nde ovecha kuéra oñeme'ẽta nde rehe ija'e'ỹvape ha upe jave ndaipóri mo'ãi ne pytyvõséva.

32. Nde ra'y ha nde rajy kuéra nde rovakete mombyry guápe oñeme'ẽta hembiguairã. Ha nde resa mante remyacha'ĩta, mombyry rema'ẽvo rehecha haguã ndoujeýipa: Mamóta piko!

33. Tetã mombyrygua nde reikuaa'ỹva oguerahapáta ne remitỹngue nde ry'ái syrýpe reñotỹ vaekue, ha rehupytýta hekovia jejopy vai ha jeiko asy.

34. Ipahápe hetaite rehasa asy haguére nde tarováta.

35. Umi ne retyma ha ne renypy'ã Ñandejára omongurupáta. Ne myenyhẽta susu'águi oguejýva ne akã mbytégui ne pysã apỹi meve, ha ndaikatu mo'ãi rekuera.

36. Ñandejára pene me'ẽta peẽme ha pende ruvicha guasúpe tetã ambue ñemoñarépe pende rerahátava tetã mombyrýpe, peẽ peikuaa'ỹva ha oikuaa'ỹ vaekue pende ru kuéra ypykue. Peñemoñesũta tupã nguéra renondépe yvyra ha itágui ojejapóva.

37. Pene mosarambívo Ñandejára umi tetã rupi ojehecha ramóta mba'eichaite pevépa Ñandejára opyvoi hatã pende rehe. Peikóta toryja ramo ha upe pegua heta oñembohorýta ha ijyvytu joáta pende rehe.

38. Heta peñemitỹta ha sa'i pemono'õta, pene remitỹngue ho'upáta tuku.

39. Peñotỹta parralty, heta pemba'apóta hese hi'a haguã, ha ndaikatu mo'ãi pemono'õ pe'u haguã kaguy chugui. Yso ho'upáta hi'a pende hegui.

40. Olivoty opa rupi oĩta pende yvýpe. Ñandyry chugui ndapereko mo'ãi. Hi'a okuipa reíta.

41. Pende ra'y ha pende rajy kuéra ndopyta mo'ãi peẽme. Ñorãirõ rire tembiguairã ojereraháta.

42. Pende yva máta ha pende kogaty ho'upáta yso pende hegui.

43. Mombyrygua oikóva Israélpe imba'e retavéta ohóvo pende hegui ha ára ko'ẽ rehe peẽ peikotevẽvéta pehóvo.

44. Ha'e kuéra iviru hetáta ha tekotevẽta chugui kuéra peiporu. Ha peẽ mba'eve ndapereko mo'ãi peiporuka haguã chupe kuéra. Amo ipahápe ha'e kuéra pene sãmbyhýta.

45. Opa mba'e vai oúta pende ári ha pende jopýta pene rundipa peve, ndapejaposéi haguére Tupã Ñandejára rembiapoukapy. Umi ha'e peẽme ome'ẽ vaekue.

46. Ko'ãvata mba'e rechaukaha peẽme ha pene ñemoñarépe opa ára peguarã.

47. Tupã Ñandejára pende rovasa vaekue opa mba'épe ha peẽ ndapeikoséi vaekue hapére añetehápe ha pene py'aite guive.

48. Upévare peikóta pende rehe ija'e'ỹva rembiguái ramo, Tupã omboútava ondyry haguã pende rehe. Pene ñembyahýita, pende yuhéita, peikóta opívo ha peikotevẽ ta opaite mba'ére. Ñandejára ojopýta pene ndive pene rundiete peve.

49. Ñandejára omboúta ondyry haguã pende rehe tetã mombyrygua yvy apýra pegua, iñe'ẽ peikuaa'ỹva. Taguatóicha pende ári ojepoíta.

50. Umíva iñarõ ha ndoiporiahurerekói avavéicha guápe, taha'e tuja térã mitã.

51. Ho'upáta pene rymba ha hi'upyrã perekóva ha pemanóta ñembyahýigui.

52. Ha'e kuéra ondyrýta peteĩ-teĩ pende táva kuérare, oĩva pe yvýpe Tupã Ñandejára ome'ẽtava peẽme, ha ikorapy jere kuéra ijyvatetéva, ha mbaretete oñeñangarekóva, pende pejeroviaha, yvýre ho'áta.

53. Umi ondyrýva pende rehe, pende táva kuéra omongora ramo, ndaipóri mo'ãi pe'u vaerã. Ñembyahýi pene mbotarováta ha pe'úta pende ra'y.

54. Ikarai guasúva ha imba'e rereko hetáva, ñembyahýi guasúgui ipy'a tarováta. Ndaiporivéigui hi'upyrã ho'úta peteĩ ta'ýra tee ha nome'ẽ mo'ãi upévagui avevépe: tyvýra, tyke'ýra térã hembireko ha'e ohayhuetévape térã avave ta'ýra térã tajýra hembývape chupe.

55.

56. Pe kuñakarai imba'e rereko hetavéva, ojeapovéva mba'e ramo ha pynandi yvýre nopyrũiva, upéichante avei ojapóta. Ha, oikóvo ñorãirõ, oñemongora ramo pe táva ha'e oĩháme, ipy'a tarováta ñembyahýi guasúgui. Ho'úta ñemiháme imembymi chupe oikove ypy ramóva ha opa hyrukue ho'úta avei, chugui ome'ẽ'ỹ rehe mba'evete avavépe: iména ohayhu etéva térã umi ambue imemby kuérape.

57.

58. Ndapejapói ramo hekoitépe opa umi Tupã Ñandejára rembiapoukapy ko kuatiápe ojehai vaekue ha napemomba'e guasúi ramo héra omimbipáva, ñane mopirĩmbáva,

59. omondóta peẽme ha pene ñemoñarépe opa umi mba'asy okueraseve'ỹva, mba'asy ova-ováva, hetápe ojukáva ha ikatu'ỹva ojejoko.

60. Ha'e omondo jeýta pende rehe umi ñenupã pochy Egiptogua rehe omondo vaekue, oiko vaekue pene renondépe ha tuichaite pene mondýi vaekue. Umívagui peẽ ndapekuera mo'ãi.

61. Ha umívape oñembojo'avéta mba'asyeta ha ñenupã pochy ko'ágã ndoje'éiva ko kuatiápe oĩháme hembiapoukapy. Péicha ojapóta pende rehe pene rundi peve.

62. Peñemboheta ramo jepe umi mbyjaita yvágape guáicha, peteĩ hembyre michĩ ra'ymínte opytáta pende hegui, ndapejaposéi haguére Tupã Ñandejára rembiapoukapy.

63. Ovy'a haguéicha Tupã Ñandejára pene mopu'ãvo, pene mbohetávo ha pende hegui ojapóvo tetã guasu, upérõ ovy'áta pene rundipávo, pepytávo yvýre pejapajeréi. Pende rapo'óta pe yvy, ko'ágã peẽme ome'ẽtavagui.

64. Pene mosarambíta Tupã Ñandejára opa tetã rupi, peteĩ yvy apýragui ambue ijapýpe. Peikóta tupã nguéra upe rupigua pemomba'e guasu, ta'ãnga yvyra, ta'ãnga itágui ijapopyre, peẽ térã pende ru kuéra ypykue araka'eve napemomba'e guasúi vaekue.

65. Py'a guapy ndapejuhu mo'ãi ha mamovete ndaipóri mo'ãi pene rendaguã. Ñandejára pene myenyhẽta py'a tarova ha jepy'apýgui

66. Araka'eve ndapeiko mo'ãi pekyhyje'ỹre. Pende jukasévante pende jukáta. Pyhare ha ára ndopoi mo'ãi pende hegui py'andýi.

67. Oimeraẽ mba'e pehechávante pene mbopy'atutúta. Ára iko'ẽvo pehechaga'úta pyhare guahẽ. Pyhare guahẽme pehechaga'úta ára ko'ẽ.

68. Tupã Ñandejára he'i vaekue Egíptope ndapejereraha mo'ã veimaha araka'eve. Péicharõ jepe pene mondo jeýta Egíptope várkope. Upépe peñeha'ãta peñeme'ẽ umi pende rehe ija'e'ỹvape hembiguairã, ha avave na pende joguase mo'ãi.

12. Maymávape reheko mbo'e remyengoviávo chupe hembiapo vai. Umi mba'e ha'e hakate'ỹveha, rehundipa. Maymáva niko yvytúicha opa rei.

13. Ñandejára, ndéve añembo'e. Ehendu che rembijerure, che resaýgui ani reñembyesarái. Che ru kuéra ypy kuéicha niko che, ne mbohupa mínte avei.

7. Oime umi oguereko'ỹva ha oñembotuicháva, ha oime umi oñemomirĩva ha imba'e retáva.

8. Umi imba'e retáva virúre ojogua hekove, imboriahúva katu ndojepy'apýi mba'evére.

27. Peẽ pe che rendúvape katu ha'e: “Pehayhu umi pende rayhu'ỹvape, pejapo iporãva pende rehe ija'e'ỹvare.

28. Pehovasa umi pende rehe oñe'ẽ vaívape, peñembo'e umi pende ja'óvare.

29. Oĩ ramo nde rova petéva, eheja ta nde rova pete jovái. Ha oimérõ oipe'áva nde hegui nde ahoja, eheja togueraha nde ao ave.

30. Oimérõ omba'e jeruréva ndéve, eme'ẽ chupe, ha oimérõ omba'e pe'áva nde hegui, anive rejerure chupe.

31. Pejapo pende rapicháre upe peẽ peipotáva ha'e kuéra ojapo pende rehe.

32. Peẽ pehayhúrõ umi pende rayhúvapente, mba'e piko pejapo tuichaiterei mba'éva? Umi mba'e vai apoha jepe niko péicha oiko.

33. Ha pejapórõ iporãva umi pende rehe ojapóva iporãvarente, piko mba'e iporãva oĩ upévape? Umi mba'e vai apoha jepe niko péicha ojapo.

34. Ha peipurukárõ umi omyengovia jeýtava peẽmente, pejapo nga'u piko tuichaiterei mba'éva? Umi mba'e vai apoha avei oiporuka ojupe, oha'arõgui ojepurukátaha avei chupe.

35. Pehayhu vaerã pende rayhu'ỹvape, ha pejapo iporãva ha peiporuka peha'arõ'ỹre mba'eve hekovia. Upéicharõ, tuicha mba'épe oñemyengoviáne peẽme, ha peẽ Tupã Yvatetegua ra'ýne, ipy'a porãva avei umi ohecha kuaáva ha heko añáva ndive.

36. Peporoporiahurereko vaerã, pende Ru pende poriahurerekoháicha.”

37. Ani pemoĩ vai pende rapichápe, ha Tupã na pene moĩ vai mo'ãi. Ani pejopy vai pende rapichápe ha Tupã na pende jopy vai mo'ãi. Peheja rei hembiapo vaikue pende rapichápe, ha Tupã oheja reíne peẽme.

38. Peme'ẽ ambuépe, ha Tupã ome'ẽne peẽme. Ipojeráne pene ndive ha ome'ẽne peẽme pende vosa renyhẽ chovi. Peẽ pejapoháicha pende rapicháre, Tupã omyengovia jeýne peẽme.

39. Jesús omombe'úvo chupe kuéra ko ñe'ẽ mbojoja: “Peteĩ ohecha'ỹva nga'u piko ikatu omboguata ambue ohecha'ỹvape? Ndo'a mo'ãi nga'úpa mokõivéva peteĩ yvykuápe?

40. Ndaipóri temimbo'e mba'e guasuvéva imbo'eháragui. Ojeheko mbo'e porãmarõ ae ohupytýne imbo'ehárape.

41. Mba'éicha piko rehecha pe yvyra ku'i nde ryvy resápe oĩva, ha nderehechái pe yvyra poguasu nde resápe voi rerekóva?

42. Ha nderehecháirõ pe yvyra poguasu oĩva nde resápe voi, mba'éicha piko nde py'a ere haguã nde ryvýpe: ‘Che ryvy, taipe'a ndéve pe yvyra ku'i nde resápe oĩva’. Nde, tekove rova mokõi! Eipe'a raẽ pe yvyra poguasu nde resápe oĩva rehecha porã haguã, ha upéi reipe'a haguã pe yvyra ku'i nde ryvy reságui.”

43. Ndaipóri yvyra porã ikatúva hi'a vai, ha ndaipóri avei yvyra vai ikatúva hi'a porã.

44. Yvyra máta niko jaikuaa hi'áre. Ndojepo'ói niko ígo ñuatĩ mátagui, térã úva ñana reígui.

45. Peteĩ ipy'a porãva, mba'e iporãvante he'i, ipy'apýpe voi imba'e porãgui. Ha upe heko añáva katu, ivaívante voi he'i, ipy'apýpe voi oĩgui ivaíva. Ha upe ipy'apýpe oguerekóvagui, upévaguinte oñe'ẽ.

46. Mba'ére piko peẽ peje chéve: “Karai, karai”, ha ndapejapói che ha'éva?

47. Ha'éta peẽme mávapepa ojogua pe oúva che rendápe, ohendúva che ñe'ẽ ha ojapo upe ha'éva.

48. Ojogua peteĩ yvypórape, ojapo haguã hogarã ojo'o raẽ vaekue pypuku porã, ha omoĩ pe óga pyenda ita ári. Okakuaávo upéi pe ysyry ou ha ojejapipa pe ógare, ha nomomýiri ojejapo porãgui.

49. Pe che rendúva ha ndojapóiva che ha'éva katu, ojogua pe omopu'ã vaekue hogarã yvyku'i ári reípe, ha nomopyendái. Ha okakuaávo y, ou hi'ári ha oitypaite.

Guarani Bible 1996

Guarani DC Bible Sociedad Bíblica Paraguaya, 1996