Beblia

1. Jerubaal ra'y, Abimélec oho Siquémpe ha he'i isy ha sy tyvýra kuéra ha opa isy génte kuérape kóicha:

2. —Aipota peporandu opa Siquem guápe kóicha: ‘Mba'épa iporãve vaicha peẽme? Iporãpa pereko pende ári pende ruvicha ramo umi 70 Jerubaal ra'y kuéra, térãpa peteĩ kuimba'énte? Pene mandu'áke che ha'eha hína pene génte ha pende ruguy arekoha.’

3. Oporandu hikuái Siquem rupi umi mba'e Abimélec he'i vaekue chupe kuéra. Ha ojerepaite hikuái Abimélec rapykuéri. “Ñandéva niko upéva” he'i hikuái.

4. Ome'ẽ hikuái Abimélecpe 70 pláta pehẽngue Baal-Berit tupaógui. Upéva upe pláta oiporu ombyaty haguã ijehe kuimba'e reko rei atýra oikóva hapykuéri.

5. Umíva reheve oho Ofrápe, túva rógape ha upépe, peteĩ hendápe ojukapaite hikuái umi 70 Jerubaal ra'y kuérape. Ta'ýra imitãvéva Jotam katu okañy rupi, oikove.

6. Upéi oñembyatypa Siquem ha Bet-Milogua oñondive. Siquémpe oĩ peteĩ yvyra máta guasu ha ijypýpe peteĩ itapuku oñemoñembo'y vaekue tupã nguérape upépe oñekuave'ẽ haguã. Upépe oho omoingo haguã Abimélecpe huvicharã hikuái.

7. Jotam ohendúvo ko'ã mba'e oho ojupi yvyty Guerizim ru'ãme ha hatã osapukái ha he'i: —Peche rendúke peẽ Siquemgua, ha Tupã ta pene rendu avei peẽme:

8. Oñembyaty vaekue ndaje raka'e yvyra máta kuéra oiporavóvo ijapytégui kuérape peteĩme huvicharã. He'i ndaje olívo mátape hikuái: Eikóna nde ore ruvicha ramo. Olívo ndaje katu he'i chupe kuéra:

9. Nahániri. Aikórõ pende ruvicha ramo niko umi che águi ndoiko mo'ãvéi upe aséite ojeporúva oñemomba'e haguã Tupã ha yvypóra kuérape.

10. He'i ndaje Upémarõ hikuái ígo mátape: Eikóna nde ore ruvicha ramo.

11. He'i katu ígo chupe kuéra: Nahániri. Che aikórõ pende ruvicha ramo ndaikatu mo'ã véima ame'ẽ umi che a he'ẽ ha hetéva.

12. He'i Upémarõ hikuái parrálpe: Eikóna nde ore ruvicha ramo.

13. He'i parral chupe kuéra: Nahániri. Aikórõ pende ruvicha ramo ahejáta upe che rykue re'ẽte ombopy'a rorýva Tupã ha yvypórape.

14. He'i Upémarõ yvyra máta kuéra juasy'ýpe: Néipy eiko nde ore ruvicha ramo.

15. Juasy'y he'i chupe kuéra: Che pota ramo añetehápe pende ruvicharã peju peñemo'ã che guýpe. Ndapejuséi ramo katu, osẽta tata che hegui ohapýtava yvyra máta kuéra oĩva Líbano yvytýre.

16. Ko'ágã che aporandu peẽme. Pejapo porãpa peína pemoĩvo Abimélecpe pende ruvicha ramo? Iporãpa upe pejapóva Jerubaal ha hogagua rehe? Upéichapa pemyengovia chupe opa umi mba'e ha'e ojapo vaekue pende rehe?

17. Ha'e niko oñorãirõ vaekue pende rehe ha hekove rehe nahakate'ỹi vaekue oñorãirõvo pende pe'ávo umi Madiangua pende jopy vaihágui.

18. Peẽ katu pepu'ã che ru rogagua rehe ha pejukapa peteĩ hendápe umi 70 ita'ýrape. Hi'ári, pemoĩ che ru kuñangue membyre Abimélecpe pende ruvicha ramo, pende rehegua hague rehénte ha'e.

19. Oime ramo opa umi pejapóva Jerubaal ha hogagua rehe oĩ porã, toho porã peẽme Abimélec ndive.

20. Pene rembiapo ivai ramo katu, tosẽ tata Abimélecgui ha tohundi Siquem ha Bet-Milo guápe. Chugui kuéra avei tosẽ tata ohundíva Abimélecpe.

21. Jotam okañy ha oho Beérpe. Upépe opyta oiko okyhyjégui tyke'ýra Abimélecgui.

22. Abimélec oiko rire Israel ruvicha ramo 3 áño rupi,

23. Tupã ombou Abimélec ha Siquemgua apytépe py'aro. Siquemgua opu'ãmba Abimélec rehe,

24. ikatu haguãicha upe Jerubaal ra'y kuéra ruguy oñohẽ vaekue ohupyty chupe. Upéicha oñemyengovia haguã chupe hembiapo vaíre, ha umi Siquemgua oipytyvõ haguére Abimélecpe.

25. Siquemgua omoĩ umi yvyty rehe omangea ha omondapáva opa tapére oikóvape. Ha ko'ã mba'e oñemombe'u Abimélecpe.

26. Peteĩ jey Ebed ra'y, Gáal ohasa Siquem rupi tyvýra kuéra ndive. Ha umi upepegua ojerepa Gáal rapykuéri, ojeroviágui hese.

27. Osẽmba hikuái ombyatývo parral'a. Ogueru ojoso ha ojapo hikuái kaguy. Tuicha jekaru ha jeka'u ojapo hikuái itupao kuérape, ha oñepyrũ oñe'ẽ vai Abimélec rehe.

28. He'i Gáal: —Máva piko aipo Abimélec? Ndaha'éi nga'u piko Jerubaal ra'y? Ha upe hapykuéri oikóva piko ndaha'éi hembiguái Zebul? Ñande Siquemgua piko máva mba'e jaiko haguã hembiguái ramo? Iporãve niko jaiko ramo Siquem mopu'ãhare Hamor po guýpe ha anítei Abimélec po guýpe.

29. Che po guýpe nga'u peime ra'e. Pya'e amosẽ vaerã Abimélecpe águi. Ha'éne chupe: ‘Tereho embyaty nde soldádo kuéra ha eju ñañorãirõ.’

30. Zebul niko mburuvicha Siquémpe. Ohendúvo umi mba'e Gáal he'íva ipochy,

31. ha kañyháme omondo marandu Abimélecpe oĩva hína Arumápe he'i kóicha: “Ápe Gáal ha tyvýra kuéra omboliga Siquem guápe opu'ãmba haguã nde rehe.

32. Epu'ã ágã pyhare ha eju nde soldádo kuérare ha pekañy ñúme pemangea.

33. Ágã pyhareve kuarahy osẽ vove eju chupe kuéra. Gáal osẽta ndéve ha rejapóta hese rejaposéva.”

34. Abimélec osẽ pyhare ha ou omoĩ igénte kuéra irundy hendápe Siquem jerére.

35. Pyharevete Gáal osẽ táva rokẽme omaña haguã oka gotyo. Abimélec ha opa umi hendive ou vaekue opu'ãmba umi okañyhágui.

36. Upéva ohechávo Gáal he'i Zebúlpe: —Rehechápa umi oguejýva oúvo amo yvytýre? Zebul katu he'i chupe: —Kuarahy'ãnte niko upe rehecháva ha ha'ete vaicha ndéve génte.

37. Gáal katu he'i: —Nahániri. Oĩ oúva amo Yvy Puru'ã oje'eha rupi. Ha amo yvyra máta guasuguy rupi, tupã nguérape oñekuave'ẽháme, upe rupi avei ahecha oúva.

38. Upémarõ Zebul he'i chupe: Nandéipa upe ere vaekue: ‘Máva piko Abimélec jaiko haguã hembiguái ramo’? Nandéipa upe reapo'i vaekue chupe kuéra? Esẽna ko'ágã eñorãirõ hendive kuéra.

39. Ha osẽ Gáal Siquemgua ndive oñorãirõvo Abimélec ndive.

40. Abimélec katu omuña Gaálpe ha heta ojejuka jepe ijapytépe kuéra oguahẽ mboyve táva rokẽme.

41. Abimélec opyta Arumápe ha Zebul omosẽ Gáal ha tyvýra kuérape Siquémgui.

42. Ko'ẽ rire katu Siquemgua osẽ joa ñúme. Abimélec oikuaávo upéva,

43. ombyaty igénte kuéra mbohapy hendápe ha okañy hikuái ñúme. Umi okañy Siquemgua ñúme oĩ aja Abimélec ojeity hi'ári kuéra.

44. Upe rire Abimélec ha umi hendive oĩva ojapi oho táva rokẽ gotyo. Umi mokõi aty katu opyta ojuka umi ñúre ojejuhúvape.

45. Upe ára pukukue oñorãirõ hikuái Siquemgua ndive ha amo ipahápe ho'ávo ipo guýpe, ojuka opa upe ojejuhúvape. Oitypa upe táva ha hendaguépe juky omosarambi.

46. Migdal-Siquemgua ohendúvo upe Abimélec ojapóva oho okañy hikuái El-Berit tupaópe.

47. Oje'e Abimélecpe peteĩ hendápe oĩmbaha hikuái.

48. Upémarõ hácha ipópe oho yvyty Salmónpe opa igénte kuéra reheve. Oikytĩ peteĩ yvyra rakã, ohupi ijati'ýre ha he'i umi hendive oĩvape: ‘Ko che ajapoháicha, pya'e peẽ pejapo’.

49. Opavave oikytĩ peteĩ yvyra rakã ha oho heseve Abimélec rapykuéri. Ombyaty rire hikuái umi yvyra rakã upe tupaóre, omboja hese tata ha upéicha ojukapaite hikuái umi Migdal-Siquem guápe, amo 1.000 rupi kuimba'e ha kuña.

50. Abimélec upéi oho omongora ha ohundi táva hérava Tebés.

51. Upe táva mbytépe oĩ peteĩ óga yvate. Karai ha kuña kuéra Tebesgua oho oikepa upépe. Omboty hyepy guio upe okẽ ha ojupi hikuái upe ijyvatevehápe.

52. Oho chupe kuéra Abimélec ha oñemboja upe okẽre omboja haguã hese tata.

53. Upévo peteĩ kuña oity hi'ári peteĩ angu'a ita guigua. Ho'a Abimélec akã rehe ha oñakã joka chupe.

54. Abimélec pya'e ohenói hembiguáipe ha he'i chupe: —Enohẽ nde kyse ha che juka, ani ágã oje'etei che rehe ‘Kuña ojuka chupe’. Oikutu chupe Upémarõ hembiguái ha ojuka.

55. Israel ñemoñare ohechávo Abimélec omanomaha, maymáva ohopa hógape.

56. Upéicha Tupã omyengovia vaekue Abimélecpe upe mba'e ha'e ojapo vaekue túva rehe ojukávo umi 70 tyvýra ha tyke'ýra kuéra.

57. Tupã avei omyengovia umi Siquem guápe umi mba'e vai ha'e kuéra ojapo vaekue. Ha upéicha ojehu umi mba'e Jerubaal ra'y, Jotam he'i vaekue oikotaha.

1. Abimélec rire opu'ã vaekue Tolá oipe'a haguã Israélpe upe ojejopy vaihágui. Tolá niko Puvá ra'y, Dodó remineno. Tolá Isacargua vaekue ha oiko Samírpe, Efraín yvytýre.

2. Omyakã Israélpe 23 áño aja, ha omano rire oñeñotỹ Samírpe.

3. Hapykuéri opu'ã Jaír, Galaad guáva. Ha'e 23 áño omyakã Israélpe.

4. Jaír 30 ita'ýra vaekue ha ãva oikómiva hymba vúrro kuéra ári. Oguereko vaekue avei hikuái 30 táva imba'éva. Ko'agãite peve umíva ojekuaáva Jaír táva kuéra ramo. Ko'ãva oĩ hína Galaad yvýpe.

5. Omanóvo Jaír oñeñotỹ Gamónpe.

6. Israel hembiapo vai jey Tupã renondépe. Omomba'e hikuái umi Baal ha Astarté ra'ãnga. Omomba'e avei umi Siria, Sidón, Moab, Amón ha filistéo kuéra tupã nguéra ha upéicha omboyke Tupãme.

7. Ha ipochy Tupã Israel ñemoñare ndive. Oheja chupe kuéra ho'a filistéo ha Amongua pópe.

8. Ha umi Amongua ojopy hatã ha omyangekói Israel ñemoñarépe oikóva Jordán ysyry mboypýri amorréo yvýpe, Galaádpe, 18 áño aja.

9. Umi Amongua ou ohasa Jordán ysyry mboypýri oñorãirõ haguã Judá, Benjamín ha Efraín ñemoñare ndive; ha vaípe ojecha Israel ñemoñare.

10. Upémarõ Israel ñemoñare osapukái asy Tupãme ha he'i: —Tupã ore Jára, rojapo niko ivaíva ne renondépe. Ndéve romboyke ha roiko romomba'e tupã nguéra.

11. Tupã he'i chupe kuéra: —Peẽ niko pe'a vaekue Egipto, amorréo, Amón, filistéo,

12. Sidón, Amalec ha Madiangua po guýpe. Pesapukái asy vaekue chéve ha che poguenohẽ vaekue pejejopy vaihágui.

13. Upéicha ajapo ramo jepe pende rehe, ko'ágã peẽ che mboyke ha peiko tupã gua'u pemomba'e. Upévare che ndaponohẽ mo'ãi pejejopy vaihágui.

14. Tapeho pejerure umi pene tupã nguéra peiporavo vaekuépe ta pene renohẽ pejejopy vaihágui.

15. Israel ñemoñare katu he'i Tupãme: —Ore rembiapo vai niko ne renondépe. Ejapo ore rehe rejaposeháicha. Peteĩ mba'énte rojerure ndéve, ore pe'a haguã ko rojejopy vaihágui.

16. Omombopa hikuái tupã nguéra ra'ãnga oguerekóva ha omomba'e Tupãme. Oipy'apy Tupãme Israel ñemoñare jehasa asy.

17. Amongua oñembyaty oñorãirõ haguãicha ha oñemohenda Galaad yvýpe. Israel ñemoñare avei oñembyaty ha oñemohenda Mispápe.

18. Maymáva Galaadgua oguahẽ peteĩ ñe'ẽme he'ívo: “Upe tenonde ohóva oñorãirõ haguã Amongua ndive, upéva águive ñane myakãta”.

1. Ñandejára, Tupã oĩva opa tupã ári, oñe'ẽma. Ha'e ohenói opa ko yvy apére oikóvape, kuarahy resẽ guive kuarahy reike peve.

2. Sión, táva ne porãmba jepéva, upépe Tupã omimbipa.

3. Oúma Tupã, ndoúiri kirirĩháme. Henonderã ou tata oporombokusuguéva, ha ijerére katu, yvytu ratã oturuñe'ẽ.

4. Omoĩ yvága ha yvy ohendu haguã, hetã guápe ombojovakévo.

5. “Pembyatypa umi che momba'évape, umi imba'e kuave'ẽ rupi iñe'ẽ ome'ẽ vaekue chéve.”

6. Tupã upe oporombojovakéva. Yvága omombe'u ha'e heko jojaha.

25. Oñe'ẽ porãva hapicháre, oporomoingove, umi ijapúva katu ndaha'éi jeroviaha.

26. Ñamomba'érõ Ñandejárape ha jajerovia hese, ñane mitã nguéra oñemo'ãne ipepo guýpe.

27. Ñamomba'érõ Ñandejárape jaikove ha ñande pe'áne mano po guýgui.

1. Jesús omombe'u avei kóva hemimbo'e kuérape: “Oiko vaekue peteĩ kuimba'e imba'e retáva oguerekóva peteĩ hóga rerekua. Ha ojeho oje'e chupe, upe óga rerekua oiporu vaipaha hína umi oguerekóva.

2. Ijára ohenói ha he'i chupe: ‘Mba'e piko ko oje'éva nde rehe? Emoĩmba chéve kuatiáre ne rembiapokue, nde ndaikatu véima reiko che róga rerekuárõ.’

3. Upe óga rerekua oñemoĩ ojepy'a mongeta: ‘Mba'e piko ajapóta ko'ágã, che jára che rejáva mba'apo'ỹre? Na che mbaretéi ayvyjo'o haguã ha atĩ ajerure haguã tupãmba'e.

4. Aikuaáma mba'épa ajapóta, areko haguã che moguahẽva hógape, ágã apytávo mba'apo'ỹre.’

5. Ohenói peteĩ-teĩme umi ohepyme'ẽ vaerãva ijárape. Pe tenonde guápe oporandu: ‘Mbovýpa rehepyme'ẽ vaerã che járape?’

6. Upéva he'i chupe: ‘Ame'ẽ vaerã chupe 100 hyru ñandyry.’ Pe óga rerekua he'i: ‘Péina ko'ápe nde kuatia, eguapy ha ejapo ambue 50 rehénte.’

7. Upéi oporandu ambuépe: ‘Ha nde, mboy rehepyme'ẽ vaerã? Ha ha'e he'i: ‘100 atýra trígo.’ Pe óga rerekua he'i avei chupe: ‘Kóina ápe nde kuatia, ejapo ambue 80 rehénte.’

8. Mba'e jára ohecha kuaa, pe óga rerekua rova atã ikatupyry hague opa ojapóvape. Ha upéicha niko, umi omba'apóva ko yvy ári guáre ikatupyryve voínte umi Tupã rembipotárente oikóvagui.”

9. “Ha'e peẽme peiporu haguã opa herekopy ko yvy arigua peñemoirũ heta haguã. Péicha umi mba'eta opávo oĩta pene moguahẽva óga opa ára guarãme.”

10. Pe mba'e michĩvape heko potĩva, heko potĩ avei hetávape; ha pe ipojoja'ỹva mba'e michĩme, ndaikatúi avei ipojojávo mba'e hetápe.

11. Ha upéicha, umi mba'e reta gua'u ko yvy arigua ndive peẽ napendereko potĩri ramo, máva piko ojeroviáta pende rehe ome'ẽ haguã peẽme umi mba'e reta añeteguáva?

12. Ha na pende reko potĩri ramo pene mba'e'ỹre, máva piko ome'ẽta peẽme pe pene mba'éva?

13. Peteĩ tembiguái ndaikatúi ijára mokõivo. Ndaija'éine peteĩre ha ohayhúne pe ambuépe, térã ombojeroviáne peteĩme ha ojahéine pe ambuére. Ndaikatúi ñambojerovia Tupãme ha virúpe oñondive.

14. Umi fariséo, viru ohayhúva, ohendu opa ko'ã mba'e ha oñembohory Jesús rehe.

15. Jesús he'i chupe kuéra: Peẽ hína umi pehasáva heko jojávarõ opavave renondépe, Tupã katu oikuaa hína pende py'apy. Tupã oguero'yrõ umi mba'e yvypórape guarã iporãvéva.

16. “Tembiapoukapy ha maranduhára*f** kuéra oguahẽ Juan ára peve. Upe guive oñemyasãi marandu ipyahúva Tupã sãmbyhy rehegua, ha opavave oñeha'ã opáichavo oike ipype.

17. Hasyive tembiapoukapy tykyremínte jepe ojehu haguã, yvy ha yvága opa rangue.”

18. “Peteĩ kuimba'e opoírõ hembirekógui ha omenda ambuére, oporomyakã ratĩ hína. Ha pe omendáva pe kuña ojepoívare, oporomyakã ratĩnte avei hína.”

19. “Oikómi vaekue peteĩ karai imba'e retáva, oñemondémiva ao hepýpe ha iporãvape. Ha opa árapente, ojapóvami karu guasu neporã-porãva hógape.

20. Oikómi vaekue ave, peteĩ tekove mboriahu hérava Lázaro. Hete ijaipa ha oguapýmiva yvýpe, pe imba'e retáva róga rokẽme.

21. Ha umi jagua jepe oúmiva oheréi umi ijaiha. Lázarope hi'ántemiva oñemohyguãtã pe tembi'u rembyrégui ho'áva pe imba'e retáva meságui.

22. Peteĩ árape katu, Lázaro omano. Ha Tupã remimbou kuéra ou ogueraha chupe, ha omboguapy okaru haguã Abraham ykére. Upe imba'e retáva omano avei, ha oñeñotỹ.

23. Ha pe imba'e retáva ohasa asy aja umi omanóva ohohápe, ojesaupi, ha mombyry guive ohecha Abrahámpe, ha Lázarope ave oguapýva hína ijykére.

24. Ha oñemoĩ osapukái: ‘Che ru Abraham, che poriahurerekóna. Emondomína Lázarope tomyakỹ ikuã apỹi, ha tou tombopiro'y chéve che kũ. Ahasa asy eterei niko hína ko tatápe.’

25. Abraham katu he'i chupe: ‘Che ra'y, ne mandu'ánteke yvýpe rehupytýma hague iporãnguete. Lázaro katu, ivaikuénte ohupyty vaekue. Ko'ágã, ha'e ipy'a pytu'u ko'ápe, ha nde rehasa asy hína.

26. Ha upéi ave, oĩ peteĩ yvykua pypuku ñane pa'ũme. Ha upévagui, avave ndaikatúi ohasa ko'águi upépe, térã upéguio ko'ápe.’

27. Pe imba'e retáva he'i upévo: ‘Ajerure asy ndéve aipórõ, che ru Abraham, remondomi haguã Lázarope che ru rógape.

28. Upépe niko oime umi 5 che ryvy. Tomomarandu chupe kuéra, ani ágã ha'e kuéra avei ou ho'a ko ojehasa asyetehápe.’

29. Abraham he'i chupe: ‘Ha'e kuéra niko oguereko umi mba'e Moisés ha maranduhára kuéra omoĩ vaekue kuatiáre. Umívare tojeheko mbo'e!’

30. Pe imba'e retáva katu he'i: ‘Che ru Abraham, upéva niko naiporãmbái. Peteĩ omanóva ojehechaukárõ chupe kuéra katu, péicharõ oheja mba'éne hikuái heko vaikue.’

31. Abraham katu he'i chupe: ‘Nohenduséi ramo Moisés ha umi maranduhára kuérape, nga'u piko ogueroviáta hikuái peteĩ omano ha oikove jey vaekuépe?’”

Guarani Bible 1996