Beblia

1. Ñandejára he'i Samuélpe: —Araka'e pevépa rerombyasýta Saúlpe? Ndaipota véima ha'e oiko Israel ruvicha guasúrõ. Emyenyhẽ ñandyrýgui ne ñandy ryru ha tereho Jesé Belengua rógape. Aiporavóma Israel ruvicha guasurã peteĩ kuimba'e ita'ýra kuéra apytépe.

2. Samuel he'i chupe: —Mba'éichapa ajapóta? Saúl oikuaa ramo che jukáta. Ñandejára he'i chupe: —Eraha peteĩ vakílla ha ere reikuave'ẽtaha chéve mymbajuka.*f**

3. Ere Isaípe toho mymbajukahápe ha che ha'éta ndéve upe rejapo vaerã. Emboyke chéve mburuvicha guasurã upe che ha'étava ndéve.

4. Samuel ojapo upe Ñandejára he'i vaekue chupe. Oguahẽvo Belénpe, myakãhára*f** upe táva pegua osẽ huguãitĩvo tuicha kyhyje reheve ha oporandu hikuái chupe: —Rerúpa py'a guapy rejúvo karai marangatu?

5. Samuel he'i chupe kuéra: —Ani pekyhyje, aju amymbajukávo Ñandejárape. Peñemopotĩ*f** ha pe che moirũ mymbajukahápe. Upéi Samuel omopotĩ Jesé ha ita'ýra kuérape ha he'i chupe kuéra ou haguã mymbajukahápe.

6. Ha'e kuéra oguahẽvo Samuel ohecha upe héravape Eliab ha he'i ipype: “Katuete kóva hína upe kuimba'e Ñandejára oiporavóva mburuvicha guasurã”.

7. Ñandejára katu he'i chupe: “Ani rema'ẽ hova rehe térã ijyvatekuére. Che ndaipotái chupe. Che nama'ẽi peẽicha. Peẽ pema'ẽ upe kuimba'e rováre, che katu ama'ẽ ipy'apýre.”

8. Upérõ Jesé ohenói Aminadábpe ha ombohasa Samuel rendápe; Samuel katu he'i: —Kóvape ndoiporavói avei Ñandejára.

9. Upéi Jesé ogueru Samápe. Samuel katu he'i: —Kóvape ndoiporavói avei.

10. Jesé ohechauka 7 ita'ýra Samuélpe, ha Samuel he'i chupe avavépe ndoiporavoiha Ñandejára.

11. Ipahápe oporandu chupe: —Ndaiporivéipa nde ra'y? Jesé he'i: Oĩ gueteri upe michĩvéva oñangarekóva hína ovecháre. Samuel he'i: —Ehenoika chupe. Ha'e ou rire jaguapýta jakaru.

12. Jesé ohenoika chupe: upe mitã rusu hova pytã, hesa porã ha ijuky. Ñandejára he'i Samuélpe: —Kóva ha'e! Epu'ã emoingo chupe mburuvicha guasúrõ.

13. Upépe voi Samuel oguenohẽ iñandyry ryru ha ityke'ýra kuéra renondépe omoingo Israel ruvicha guasúrõ upe mitã rusúpe hérava David. Upe guive Ñandejára espíritu oñemomba'e David rehe. Upéi Samuel oho jey Ramáme.

14. Upe aja Ñandejára espíritu ojei Saúlgui ha peteĩ espíritu aña, Ñandejára remimbou, ombopy'a tarova chupe.

15. Upévare umi omba'apóva chupe guarã he'i chupe: —Rehechaháicha ore ruvicha guasu, peteĩ espíritu aña omboúva ndéve Ñandejára, ne mbopy'a tarova hína.

16. Upévare emondo ne rembijokuái oheka haguã ndéve peteĩ árpa mbopuha, reñeñandu porãve haguã rehendúvo arpapu, ou ramo ne myangekói upe espíritu aña.

17. Saúl he'i: —Peheka katu peteĩ ombopu porãva ha peru chéve.

18. Upérõ peteĩ ha'e kuérava he'i: —Ahecha peteĩ Jesé Belengua ra'y, ombopu porãva; hi'arive ñorãirõhára py'a guasu, oñe'ẽ kuaa, ijuky ha Ñandejára oĩ hendive.

19. Upérõ Saúl omondo hembijokuái Jesé rendápe he'i haguã chupe: “Embou chéve nde ra'y David, upe ovecha rerekua.”

20. Jesé omondo ita'ýra David Saúlpe ha heseve omondo peteĩ vúrro ogueraháva ijapére peteĩ ajaka mbuja, kaguy peteĩ hyru vakapípe ha peteĩ kavara ra'y.

21. Péicha oguahẽ David Saúl rendápe ha opyta omba'apo chupe. Saúl ojepokuaa hese ha omoĩ chupe ipytyvõhára ramo.

22. Saúl omondo iñe'ẽ Isaípe ojerurévo chupe David rehe, he'ívo: “Topytána che ndive, ajepokuaa itereíma niko hese.”

23. Ha péicha upe espíritu aña Ñandejára remimbou ombopy'a tarova ramo Saúlpe, David ombopu hi'árpa. Péicha Saúl oñeñandu porãve ha upe espíritu aña ojei chugui.

1. Filistéo kuéra oñembyaty ñorãirõrã Judagua távape hérava Socó ha oñemohenda oñorãirõ haguã ñúme hérava Efes-Damim, Socó ha Azecá pa'ũme.

2. Saúl ha Israelgua katu oñembyaty ha oñemohenda Elá ñúme, oñorãirõ haguãicha filistéo kuéra ndive.

3. Filistéo kuéra oñemohenda peteĩ yvytýpe ha Israelgua upe yvyty hovái guápe ha ipa'ũme kuéra oĩ peteĩ ñu.

4. Peichaháguinte filistéo kuéra apytégui osẽ peteĩ ñorãirõhára ipukúva 3 métro. Héra Goliat, táva Gat pegua.

5. Iñakãre oguereko akã mo'ãha vrónse ha hete mo'ãha avei vrónse, ipohýiva 55 kílo.

6. Vrónse avei umi hetyma mo'ãha ha pe kyse yvuku ogueraháva ijati'ýre.

7. Upéva ýva ipuku ha ipoguasu ojogua yvyrápe ojeporúva poyvi jepyahápe ha upéva apỹi fiérro guigua, ipohyivéva 6 kílogui. Henonderã oho ipytyvõhára.

8. Goliat oñembo'y ha osapukái ñorãirõhára Israel guápe: —Maerã piko pesẽ peñemohenda ñorãirõrã? Che hína filistéo, peẽ katu Saúl rembiguái. Peiporavo peteĩ pende apytégui osẽ haguã oñorãirõ che ndive.

9. Ipu'aka ramo che rehe, ore pene rembiguáita; che pu'aka ramo hese katu, peẽ ore rembiguáita.

10. Ko árape che amoñarõ Israelgua ñorãirõhárape: peme'ẽ chéve peteĩ kuimba'e oñorãirõ haguã che ndive.

11. Saúl ha opa Israelgua ohendúvo ko'ã ñe'ẽ ipy'a mano ha okyhyje eterei.

12. Oĩ peteĩ kuimba'e hérava Jesé Belengua, itujámava upérõ. Ha'e 8 ita'ýra,

13. ha mbohapy ita'ýra tuichavéva oho Saúl ndive ñorãirõháme. Pe ijypykue héra Eliab, upe riregua héra Aminadab, ha pe mbohapyha, Samá.

14. David pe ipahague. Umi mbohapy tuichavéva oĩ Saúl ndive tekohápe,

15. David katu oho jepi tekohápe ha ou jey Belénpe oñangareko haguã itúva ovecha kuérare.

16. Upe aja, pe filistéo osẽ jepi omoñarõ haguã Israel guápe pyhareve ha ka'aru, ha péicha ojapo 40 ára pukukue.

17. Peteĩ jey Jesé he'i ita'ýra Davídpe: —Tereho tekohápe ha eraha nde ryke'y kuérape ko 20 kílo trígo maimbe ha ko'ã 10 mbuja.

18. Eraha avei ko'ã 10 kesu nde ryke'y kuéra ruvichápe. Ehecha mba'éichapa oiko nde ryke'y kuéra ha eju emombe'u chéve.

19. Upe aja Saúl, David ryke'y kuéra ha opa Israelgua oĩ Elá ñúme ha oñorãirõ filistéo kuéra ndive.

20. David opu'ã ko'ẽ mboyve, oheja ijovecha kuéra peteĩ ovecha rerekuápe, ohupi ijape rehe imatúla ha oho tekoha gotyo, he'i haguéicha chupe Jesé. Oguahẽvo tekohápe umi ñorãirõhára osẽta hína ñorãirõme ha osapukái joa hikuái.

21. Israelgua ha filistéo oñemohenda ñorãirõrã ojohovái.

22. David oheja imatúla pe árma ha hi'upy rerekuápe, ha pya'e oho oike ñorãirõhára apytépe oporandu haguã ityke'ýra kuérape mba'éichapa oiko.

23. Oñe'ẽ aja hendive kuéra, pe ñorãirõhára filistéo hérava Goliat táva Gat pegua, osẽ filistéo apytégui ha omoñarõ jey Israel guápe jepiguáicha. David ohendu upéva.

24. Umi Israelgua ohechávo pe kuimba'épe, okyhyje eterei ha okañy chugui,

25. he'ívo: “Pehechápa! Osẽ jeýma omoñarõvo Israel guápe! Upe ipu'akávape hese, ñande ruvicha guasu ome'ẽta heta mba'e, ome'ẽta chupe itajýra hembirekorã ha hogagua ndopaga mo'ãi impuésto.”

26. Upérõ David oporandu umi ijyke rehe oĩvape: —Mba'épako oñeme'ẽta pe kuimba'épe ko filistéope ojukáva, ha péicha ojohéiva upe jejahéi ojapóva Israel rehe? Ha máva piko pe filistéo Tupãme oguerovia'ỹva, oñarõ haguã péicha Tupã oikovéva ñorãirõhára rehe?

27. Ha'e kuéra he'i jey chupe mba'épa oñeme'ẽta pe filistéope ojukávape.

28. David ryke'y Eliab katu, ohendúvo ha'e oñe'ẽha umi kuimba'e ndive, ipochy eterei ha he'i chupe: —Maerã piko reju ra'e? Ha mávape piko reheja umi nde ovecha mbovymíre rekóva yvy ojeiko'ỹháme? Aikuaa porã, akã hatã ha ñorãirõ rehechaséguinte rejuha hína.

29. David he'i chupe: —Ha mba'e piko che ajapo ko'ágã? Añe'ẽnte niko!

30. Upéi ojere ityke'ýragui ha oporandu pe ambuépe, ha péichante avei oñe'ẽ chupe.

31. Oĩ ohendúva pe David he'íva ha oho omombe'u Saúlpe. Saúl ohenoika chupe.

32. Upérõ David he'i Saúlpe: —Ani avave ojepy'apy ko filistéore, che ruvicha guasu. Che añorãirõta hendive.

33. Saúl he'i chupe: —Mba'éicha piko nde rehóta reñorãirõ ko filistéo ndive? Ne mitã iterei, ha'e katu imitã guive voi oñorãirõva.

34. David he'i chupe: —Ta'éna ndéve, che ruvicha guasu: che añangareko ramo che ru ovecha kuérare, ou ramo león térã óso ogueraha peteĩ che ovecha,

35. amuña chupe ha aipe'a jey hãinguágui che ovecha. Ha ojeity ramo che ári, aipyhy hañykãgui ha ambyepoti heta porã ajuka peve.

36. Taha'e león térã óso, ajuka vaerã katuete. Ko filistéope, Tupãme oguerovia'ỹvape, ojehúta péicha avei, oñarõ haguére Tupã oikovéva ñorãirõhára kuérare.

37. Tupã che pe'a vaekue león ha óso rãinguágui, che pe'áta avei ko filistéo pógui. Upérõ Saúl he'i chupe: —Tereho katu ha Tupã ta ne moirũ!

38. Upéi Saúl omondeka Davídpe umi ao ha'e oiporúvape. Omoĩka iñakãre akã mo'ãha ha hetére tete mo'ãha.

39. Ipahápe David omosãingo iku'a jopyha rehe kyse puku ha oñeha'ã oguata péicha. Ndojepokuaái umi mba'ére ha he'i Saúlpe: —Ndaikatúi aguata areko ramo ko'ã mba'e che apére. Ndajepokuaái hese kuéra. Upérõ oipe'apa umi mba'e,

40. ipojái pe yvyra ipo peguáre, oiporavo 5 itasỹi apu'a ysyrýgui ha omoinge ivosápe. Upéi osẽ hi'ónda ipópe upe filistéope.

41. Pe filistéo avei oñemboja mbegue katu oúvo David gotyo ha henonderã ouipytyvõhára.

42. Pe filistéo oma'ẽ David rehe, ha ohechávo peteĩ mitã rusu rova pytãmiha ijukýva, ojapo'i chupe,

43. ha he'i: —Che piko jagua mba'e reju haguã chéve yvyra nde pópe? Ha ojahéi hese itupã rérape.

44. Upéi he'i chupe: —Eju ko'ápe tame'ẽ ne re'õngue yryvu ha tymba ñarõme hembi'urã!

45. David he'i chupe: —Nde reju chéve kyse puku ha kyse yvuku reheve, che katu aju ndéve Tupã ipu'akapáva, Tupã Israelgua ñorãirõhára Jára rérape. Umívape nde remoñarõ reikóvo.

46. Ko'ágã Tupã ne me'ẽta che pópe ha ko árape voi rojukáta ha roñakã'óta. Ha filistéo ñorãirõhára re'õngue kuéra ahejáta yryvu ha tymba ñarõme hembi'urã. Péicha opavave ko yvy ári oikuaáta oĩha Tupã Israélpe.

47. Opa ko'ápe ijatýva oikuaáta Tupã ndoporope'aiha jejopy vaígui kyse puku térã kyse yvukúpe. Tupã hína pe oñorãirõta ha pene me'ẽtava ore pópe.

48. Pe filistéo oñemongu'e ha osẽ Davídpe. Ha'e avei pya'e osẽ ha oñemoĩ filistéo renondépe,

49. opo'ẽ ivosápe, oguenohẽ peteĩ ita, omoĩ hi'óndape, oha'ã pe filistéope ha ojapi chupe isyva mbytetépe. Pe ita ojejakutu ha oike isyváre, Pe filistéo ho'a ovapývo.

50. Péicha David ipu'aka pe filistéore. Peteĩ ónda ha peteĩ itápente David oity chupe yvýre. Ha ndoguerekóigui kyse puku,

51. pya'e oñemboja pe filistéo oĩháme, ohekýi chugui ikyse puku ha pype ojuka chupe. Upéi oñakã'o. Filistéo kuéra ohecháma ramo iñorãirõha imbaretevéva re'õngue, oguevipa.

52. Upérõ Israel ha Judagua ñorãirõhára opoi yvytúre isapukái ha osẽ omuña chupe kuéra táva Gat reike ha táva Ecrón rokẽ meve. Pe tapére ohóva Saaraim guive Gat ha Ecrón peve, ojehecha opa rupi filistéo kuéra re'õngue.

53. Omuña rire filistéo kuérape Israelgua ou jey. Upéi oho filistéo rekohápe ha ogueraha opa mba'e ha'e kuéra oheja vaekue.

54. Upérõ David ipojái pe filistéo akãngue rehe ha ogueraha Jerusalénpe. Hi'árma kuéra katu oheja hóga vakapípe.

55. Saúl oporandu ra'e iñorãirõhára kuéra ruvicha Abnérpe, ohechávo David osẽha oñorãirõvo filistéo ndive: —Abner, máva piko pe mitã rusu ru?

56. Abner he'i chupe: —Ndaikuaái che ruvicha guasu. —Eikuaa ñandéve mávapa, he'i chupe Saúl.

57. Upévare, oúvo David pe filistéo akãngue ipópe, Abner ogueraha chupe Saúl rendápe,

58. ha ha'e oporandu chupe: —Ne mitã, máva ra'y piko nde? David he'i chupe: —Jesé Belengua ra'y hína che, che ruvicha guasu.

4. Ha'e yvága guive che pe'áne jejopy vaígui, ha vaípe ombojecháne umi che rayhu'ỹvape. Yvága guive Tupã oñandukáne chéve imborayhu ijojaha'ỹva.

5. Yvy rehe niko ajepyso, jaguarete atýra apytépe. Umíva, che rapicha ro'o rehe okaru, hãi nguéra kyséicha hakua, ha ikũ katu machéteicha hãimbe.

6. Tupã, amo yvágare epu'ã, ha opa yvy tohecha nde tuichakue.

7. Ñuhã omoĩ chéve che rapépe hikuái, che reity haguã. Yvykua ojo'o hikuái che raperãme, ha ha'e kuéra jeýnte ipype ho'a.

8. Che py'a opáyma Tupã. Che py'a opáyma, rogueropurahéi haguã.

9. Epáy che ánga. Pepáyke avei árpa ha mbaraka, ko'ẽtĩ tamombáy.

10. Opaite tetã rupi romomba'e guasúta Ñandejára, ha maymáva apytépe rogueropurahéita.

11. Ne mborayhu niko tuicha yvága peve oguahẽ, nde reko jeroviaha katu araíre ojepyso.

26. Ñandejára ndaija'éi hembiapo vaisévagui, ñe'ẽ ipotĩva katu ha'e ohenduse.

26. Oguerahávo Jesúspe omosãingo haguã kurusúre, ohuguãitĩ hikuái peteĩ kuimba'e táva Cirenegua hérava Simón, oúva hína ñúgui. Ha ohupi hikuái ijati'ýre pe kurusu ogueraha haguã Jesús rapykuéri.

27. Heta tavagua ha heta kuña ojahe'o ha osapukái joáva ñembyasýgui, oho hapykuéri.

28. Ha Jesús oma'ẽ hese kuéra ha he'i: --Peẽ kuña Jerusalengua, ani pejahe'o che rehe. Pejahe'o uvei pende rehe ha pene memby kuérare.

29. Oúta hína ára oje'étaha: “Ovy'aiténepa umi ikatu'ỹva imemby, umi kuña imemby'ỹ vaekue ha umi oguereko'ỹva mitã omongakuaa vaerã.”

30. Upépe opavave he'íne umi yvytýpe: ‘Pe'a ore ári!’, ha umi yvy pu'ãme: ‘Ore mokañýna!’

31. Pe yvyra hokývare ojapo ramo péicha, mba'épa ndojapói chéne hikuái pe ipirúvare?

32. Ogueraha avei hikuái mokõi oporojuka vaekuépe, oñemosãingo haguã kurusúre Jesús ykére.

33. Oguahẽvo peteĩ hendápe hérava “Akãngue Renda” omosãingo hikuái Jesúspe kurusúre, ha umi mokõi oporojuka vaekuépe. Peteĩ ijakatúape ha pe ambue ijasúpe.

34. Jesús he'i: “Che ru, eheja rei chupe kuéra, ndoikuaáinteko ojapóva.” Ha umi ñorãirõhára oity po'a oñomboja'o haguã umi Jesús aokuére.

35. Ha opavave oĩva upépe oma'ẽ joa hikuái hese. Ha mburuvicha kuéra jepeve oñembohory hese, ha he'i: --Hetápeko oipysyrõ vaekue. Tojapo ijehe ko'ágã, añete ramoha ha'e upe Mesías,*f** Tupã oiporavo vaekue.

36. Umi ñorãirõhára oñembohory avei Jesús rehe. Oñemboja, ho'uka chupe kaguy hái,

37. ha he'i: --Nde ramo judío kuéra ruvicha guasu, nde voi eñepysyrõ!

38. Ha oĩ peteĩ kuatia iñakã ári, he'íva: ‘Kóva hína judío kuéra ruvicha guasu!’

39. Peteĩva pe oporojuka vaekue, oĩva kurusúre ijykére, oñembohory hese: --Nde ramo upe Mesías, eñepysyrõ nde, ha ore pysyrõ oréve ave!

40. Pe ambue katu oja'o upe hapichápe ha he'i chupe: --Nderekyhyjéi piko Tupãgui, ñaime niko hína peteĩcha?

41. Ñande niko hekópe jahasa asy hína. Oñemyengovia ñandéve hína ñane rembiapo vaikue. Ko kuimba'e katu ndojapói mba'eve ivaíva.

42. Upéi he'i Jesúspe: --Jesús, ne mandu'amíke che rehe reñepyrũvo reisãmbyhy.

43. Jesús he'i chupe: --Añetehápe ha'e ndéve, ko árape reimetaha che ndive yvágape!

44. Asaje guive ka'aru mbyte peve, yvy tuichakue opyta pytũguýpe.

45. Kuarahy ndohesapevéi. Ha pe Tupao ryepy pegua ahoja sãingo osoro mbyte rupi.

46. Jesús hatã osapukái, ha he'i: --Che ru, nde pópe amoĩ che espíritu! Ha he'ívo upéva omano.

47. Pe ñorãirõhára ruvicha Romagua ohechávo mba'épa oiko, omomba'ete Tupãme, ha he'i: --Kóva niko añetehápe Tupã Ra'y ra'e.

48. Opavave oĩva upépe ha ohecha mba'épa ojehu, oinupã ohóvo ipyti'a ñembyasýgui.

49. Umi oikuaáva Jesúspe opyta mombyrymi. Ha umi kuña oho vaekue hapykuéri Galiléa guive ave, oma'ẽ hikuái upépe.

50. Oiko vaekue peteĩ kuimba'e heko joja ha imba'e porãva hérava José, Arimateagua, peteĩ táva Judá pegua. Ha'e niko peteĩva umi judío ruvicha kuéra atyha pegua. Ko José, oha'arõva Tupã sãmbyhy ha noĩriva pe mburuvicha aty ojapóvare,

51.

52. oho ohechávo Pilátope, ha ojerure chupe Jesús retekue.

53. Omboguejy rire pe kurusúgui, oñuã peteĩ savanáme ha omoĩ pe tyvy ojejapo vaekuépe peteĩ itakuápe, avave oñeñotỹ'ỹ haguépe gueteri.

54. Upérõ, oñembosako'íma hína pytu'uha ára, oguahẽmbotámava.

55. Umi kuña omoirũ vaekue Jesúspe Galiléa guive, oho ha ohecha hikuái upe tyvy ha oma'ẽ mba'éichapa oñemoĩ ra'e upépe hetekue.

56. Oho jeývo hógape kuéra, ombosako'i hikuái mba'e ryakuã porã omona haguã Jesús retekuére. Ha umi kuña opytu'u, pytu'uha árape he'iháicha tembiapoukapy.

Guarani Bible 1996

Guarani DC Bible Sociedad Bíblica Paraguaya, 1996