Biblia en un año
Jasypoteĩ 1

1. Salomón ohayhu, ndaha'éi faraón rajýpente, heta kuña mombyry guápe avei:
2. umíva moabíta, amoníta, edomíta, sidónio ha hitíta; umi kuña tetã ambue guápe, Ñandejára he'i vaekue ani haguã Israelgua omenda hese kuéra, umíva ombyaítagui chupe kuéra ha omoñesũta itupã nguéra renondépe.
3. Hembireko 700, mburuvicha guasu rajýva, ha 300 ikuña; ko'ãva omombía chupe Ñandejára rapégui.
4. Salomón itujáma ramo, ikuña kuéra omyakã raku chupe ambue tupã nguérare, noñeme'ẽmbái vaekue niko Tupã Ijárape, ojapo haguéicha itúva David.
5. Salomón omomba'e guasu tupã kuñáva Aserápe, Sidongua mba'éva, ha Milcómpe, Amongua tupã gua'u ahẽ.
6. Aipo ramo, Salomón hembiapo vai Ñandejára renondépe, ndoikói haguére ipy'aite guive Ñandejára rapére oiko haguéicha itúva David.
7. Umiha árape Salomón omopu'ã, upe yvytýpe oĩva Jerusaléngui kuarahy resẽ gotyo, peteĩ Tekoha, Moabgua tupã gua'u ahẽ Quemóspe ha Molócpe, Amongua tupã gua'u ahẽ.
8. Upéicha avei ojapo opa ikuña kuéra mombyry guápe guarã. Umíva oikuave'ẽ mymbajuka*f** ha insiénso itupã nguérape.
9. Tupã Israel Jára ipochy Salomón ndive, ojei haguére chugui, ojechauka vaekue chupe mbohapy jey,
10. ha he'i vaekue ani haguã omomba'e guasu ambue tupã nguérape. Ha'e katu ndojepy'apýi Ñandejára he'i vaekuére.
11. Upévare Ñandejára he'i Salomónpe: “Nderejapói haguére ñe'ẽ ñame'ẽ vaekue ojupe ha che rembiapoukapy, aipe'áta nde hegui ne retã ame'ẽ haguã peteĩ ne rembiguáivape.
12. Opáichavo, nde ru Davídrehápe, ndajapo mo'ãi reikove aja; nde ra'ýgui katu aipe'áta.
13. Ndaipe'a mo'ãi jepe chugui opa upe tetã: ahejáta chupe peteĩ ñemoñaregua, nde ru David ha Jerusalén, pe táva aiporavo vaekuérehápe.”
14. Upérõ, Ñandejára omoĩ peteĩ Salomón rehe ija'e'ỹva py'ápe opu'ã haguã hese: Hadad, peteĩ edomíta, Edom ruvicha guasu ra'y kuéra reheguáva.
15. David ipu'aka ramo guare Edom rehe, ñorãirõhára ruvicha Joab oho vaekue oñotỹvo opa umi omano vaekuépe ñorãirõme, ojuka opa kuimba'e Edom guápe;
16. opyta upépe opa Israelgua ndive 6 mes pukukue ohundipa peve opa kuimba'e Edom guápe.
17. Hadad katu, upérõ mitã vaekue ha okañy Egíptope, mbovymi hetãgua itúva rembiguáiva ndive.
18. Osẽ hikuái Madiángui ha oguahẽ Paránpe, ha upépe oiporavo kuimba'e kuéra oipytyvõ vaerã chupe. Oguahẽ hikuái Egíptope faraón, Egipto ruvicha guasu, rendápe; ha'e omongaru, ome'ẽ ijyvy ha hogarã chupe kuéra.
19. Hadad ho'a porã faraónpe ha faraón ome'ẽ chupe hembirekorã hovaja, kuña mburuvicha guasu Tahpenés kypy'y.
20. Tahpenés kypy'ýgui Hadad ita'ýra ha ombohérava chupe Guenubat; upévape Tahpenés omongakuaa faraón róga guasúpe, faraón ra'y kuéra apytépe.
21. Hadad katu oikuaa vove David omano hague, ha omano hague avei Joab, ñorãirõhára ruvicha, he'i faraónpe: —Tahami jeýna che retãme.
22. Faraón he'i chupe: —Maerã piko rehose jey ne retãme? Oĩ piko oñeme'ẽ'ỹva ndéve ko'ápe che ndive? Hadad he'i chupe: —Naikotevẽi niko mba'eve. Ahase jeýnte ko che retãme.
23. Tupã omoĩ avei Rezón py'ápe opu'ã haguã Salomón rehe. Rezón hína Eliadá ra'y, okañy vaekue ijára Hadad-Ézergui, Sobá ruvicha guasu.
24. Ombyaty vaekue kuimba'e kuéra ha oiko mondaha ruvicha ramo. David ojuka ramo hesegua kuérape, Rezón oho Damáscope ha upépe oiko mburuvicha guasúrõ.
25. Oiko Israel ja'e'ỹha ramo Salomón oikove aja, ha upéva ári Hadad avei ndaija'éi Israelguáre ha heta ombyai chupe kuéra. Upéicha Rezón oiko Siria ruvicha guasúrõ.
26. Jeroboam, Nabat ra'y, opu'ã avei mburuvicha guasúre. Jeroboam Efraín ñemoñareguáva, Salomón rembiguái vaekue táva Serédape. Isy, peteĩ kuña karai na iménavéiva, hérava Serúa.
27. Jeroboam opu'ã haguã mburuvicha guasúre, péicha vaekue: Salomón omopu'ã hína pe jupiha ha omboty upe pa'ũ itúva David távape.
28. Jeroboam kuimba'e mbarete ha py'a guasu vaekue ha Salomón, ohechávo ko mitã rusu ikyre'ỹha, omoĩ chupe José ñemoñareguáva ruvicha ramo.
29. Peteĩ ára Jeroboam osẽ Jerusaléngui ha tape rehe ojotopa maranduhára*f** Ahías, Siló pegua ndive, oñemondéva ahoja pyahúpe. Ha'e kuéra año oĩ ñúme oñondive,
30. ha Ahías omondoro ijahoja pyahu ha ojapo chugui 12 pehẽngue,
31. ha he'i Jeroboámpe: “Ereko ne mba'erã 10 pehẽngue, Tupã Israel Jára he'ikágui ndéve: ‘Aipe'áta Salomóngui upe tetã ha ame'ẽta ndéve 10 ñemoñaregua.
32. Salomónpe ahejáta peteĩ ñemoñareguánte, che rembiguái David ha Jerusalén, pe táva aiporavo vaekue opa Israel ñemoñaregua apytégui, rehehápe.
33. Salomón che mboyke haguére ha oñemoĩ omomba'e guasu Astarté sidónio kuéra tupã kuñáva, Quemós, Moabgua kuéra tupã, ha Milcom amoníta kuéra tupã. Hembiapokue naiporãi che resa renondépe ha nombyajéi che rembipota ha che rembiapoukapy ojapo haguéicha itúva David.
34. Opáichavo ndaipe'a mo'ãi chugui hetã, arekóta gueteri uvei chupe sãmbyhyhárõ oikove aja, che rembiguái David rehehápe, aiporavo vaekue ha ojapo vaekue che rembipota ha che rembiapoukapy.
35. Ita'ýragui aipe'áta hetã, ha ame'ẽta ndéve 10 ñemoñaregua.
36. Peteĩ ñemoñareguánte ahejáta ita'ýrape, ikatu haguã che rembiguái David resapeha opyta hendyhápe opa ára che renondépe Jerusalénpe, upe táva aiporavo vaekue aiko haguãme opa ára.
37. Ndéve romoĩta reisãmbyhy haguã reipotaháicha ha ndéta Israel ruvicha guasu.
38. Ha rejapo ramo opa che ha'éva ndéve, ne rembiapo porã ramo che renondépe ha rejapo ramo che rembipota ha che rembiapoukapy ojapo haguéicha che rembiguái David, aiméta ne ndive ha pomoĩ hatãta pende guapyhápe nde ha nde róga guápe amoĩ haguéicha Davídpe ha ame'ẽta ndéve Israel.
39. David ñemoñarépe katu ainupãta upe haguére, ndaha'éi jepe opa árape guarã.’”
40. Upévare Salomón ojukase mo'ã Jeroboámpe; ha'e katu okañy Egíptope, oisãmbyhyhápe Sisac, ha upépe opyta omano meve Salomón.
41. Salomón rekovekue, iñarandukue ha opa mba'e ojapo vaekue, ojehai kuatia oñemombe'uhápe umi mba'e ojehu vaekue Salomón oisãmbyhy ramo guare.
42. Salomón oisãmbyhy Jerusalénpe Israel ruvicha guasúrõ 40 áño pukukue,
43. ha omano rire oñeñotỹ itúva David távape. Upéi oisãmbyhy hendaguépe ita'ýra Roboam.
1. Roboam oho Siquémpe, opa Israelgua oho haguére upépe, omoingo haguã chupe mburuvicha guasúrõ.
2. Ha oikuaa upéva Jeroboam, Nabat ra'y, oĩva gueteri Egíptope, oho haguépe okañy haguã Salomóngui, ha opyta haguépe.
3. Oñehenoika rire, Jeroboam ha opa Israelgua oho oñe'ẽ haguã Roboam ndive, ha he'i chupe hikuái:
4. —Nde ru ojopy eterei vaekue ore ndive. Ko'ágã roipota rembovevýi ore rekove ha reipe'a ore hegui pe mba'e pohýi ha'e omoĩ vaekue ore apére. Upéicharõ rojapóta upe nde reipotáva.
5. Roboam he'i chupe kuéra: —Peju jey che rendápe mbohapy ára haguépe. Maymáva oho jey hógape,
6. ha upérõ Roboam ohenói myakãhára*f** kuérape oĩ vaekue itúva Salomón ndive ha oporandu chupe kuéra: —Mba'épa peje chéve ha'e haguã chupe kuéra?
7. Ha'e kuéra he'i chupe: —Rejapo ramo ha'e kuéra ojeruréva ha reñe'ẽ porãrõ chupe kuéra, oĩta ne ndive ha ojapóta opa mba'e eréva.
8. Roboam katu nopenái pe he'ívare umi myakãkára ha ombyaty umi karia'y kuérape okakuaa vaekue hendive ha ojapóva pe ha'e oipotáva.
9. Oporandu chupe kuéra: —Mba'épa peje chéve ha'e haguã umi ojerure vaekuépe ambovevýi haguã pe júgo che ru omoĩ vaekue ijati'ýre?
10. Umi karia'y kuéra okakuaa vaekue hendive he'i chupe: —Umi ojerure vaekuépe ndéve rembovevýi haguã pe mba'e pohýi nde ru omoĩ vaekue chupe kuéra, ere vaerã péicha: ‘Oime rire ra'e che ru ojopy pene ndive, che ajopyvéta.
11. Oime rire ra'e che ru omoĩ mba'e pohýi pende apére, che amoĩta ipohyivéva. Oime rire ra'e ha'e pene nupã tukumbópe, che pombyepotíta teju ruguáipe iñapỹime fiérro hakua oguerekóva.’
12. Mbohapy ára haguépe ou jey Jeroboam opa Israelgua ndive Roboam rendápe, ha'e he'i haguéicha chupe kuéra.
13. Mburuvicha guasu Roboam katu oñe'ẽ pohýi eterei chupe kuéra, opena'ỹre pe he'i vaekuére chupe umi myakãhára,
14. ha oñe'ẽ chupe kuéra he'i haguéicha umi karia'y: “Oime rire ra'e che ru omoĩ mba'e pohýi pende apére, che amoĩta ipohyivéva. Ha oime rire ra'e ha'e pene nupã tukumbópe, che pombyepotíta teju ruguáipe iñapỹi fiérro hakuáva.”
15. Mburuvicha guasu nopenái Israelguáre, Ñandejára ohejágui péicha ojapo, oiko haguã pe ñe'ẽ Ñandejára ome'ẽ vaekue Jeroboam Nabat ra'ýpe, maranduhára*f** Ahías, Siló pegua, rupi.
16. Israelgua ohechávo mburuvicha guasu nopenaiha hese kuéra, he'i chupe: Ndoroikuaaséi mba'eve Davídgui! Jesé ra'y ndohejái oréve mba'eve! Néike Israelgua! Jahapa ñande rógape, ha David toñangareko hogaguáre! Upepete voi opa Israelgua oho hógape.
17. Umi Israel guápe, oikóva Judá táva kuéra rupi, Roboam akóinte oisãmbyhy chupe kuéra.
18. Roboam omondóvo uru hérava Adoram oporomomba'apo haguã, mayma Israelgua ojapi ha ojuka chupe itápe. Roboam ohendúvo upéva, ojupi ikárrope ha oho okañy Jerusalénpe.
19. Upéicha Israelgua ojetyvyro vaekue David ñemoñarégui ha ojei chugui ko'agãite peve.
20. Israelgua, oikuaávo Jeroboam ou jey hague, ha ou vove omoingo chupe opa Israel ruvicha guasúrõ, opyta'ỹre avave David rogagua ndive, ndaha'éi ramo umi David rogaguáva.
21. Oguahẽ vove Jerusalénpe, Roboam ombyaty 180.000 ñorãirõhára ojeporavóva Judá ha Benjamín rogagua apytégui oñorãirõ haguã Israelgua ndive, jahecha nomoĩ jeýipa chupe kuéra ipo guýpe.
22. Tupã katu he'i karai marangatu Semaíaspe:
23. —Ere Roboámpe, upéva hína Salomón ra'y ha Judá ruvicha guasu, ha opa Judá ha Benjamín guápe,
24. ko ha'ekáva chupe kuéra: “Ani peñorãirõ pene pehẽngue kuéra ndive. Tapeho jey pende rógape.” Ha'e kuéra ohendúvo pe he'ikáva Ñandejára, oho jey hógape.
25. Jeroboam omopu'ã jey táva Siquem, oĩva Efraín yvyty kuérape, ha oñemohenda upépe. Upéi omopu'ã jey avei Penuel.
26. Upéi he'i ipype: “David rogagua ikatu oñemomba'e jey ko tetãre,
27. ko'apegua oho ramo Jerusalénpe omymbajuka haguã tupaópe. Ohayhu jeýne hikuái Judá pegua ruvicha guasu Roboámpe ha upérõ che jukáne oho jey haguã hendive.”
28. Ojepy'a mongeta rire, Jeroboam ojapouka mokõi tóro ra'y ra'ãnga óro, ha he'i hetã guápe: “Peẽ Israelgua, natekotevẽi pehove Jerusalénpe. Kóina ápe pene tupã nguéra pene renohẽ vaekue Egíptogui.”
29. Upérõ omoĩ peteĩ Betélpe ha ambue Dánpe.
30. Ha péicha rupi Israelgua oñepyrũ iñangaipa, oĩgui ohóva Betel ha Dánpe omomba'e guasu haguã chupe kuéra.
31. Omopu'ã avei Tekoha ijyvateha rupi ha oiporavo pa'irã génte apytégui umi levita'ỹvape.
32. Upéva ári omoĩ arete ramo, ára 15, mes 8hápe, upe Judá pegua aretéicha, ha ha'e voi oikuave'ẽ mymbajuka altar*f** ári. Kóva ojapo Betélpe, oikuave'ẽvo mymbajuka umi tóro ra'y ra'ãnga ha'e ojapo vaekuépe, ha omoĩvo pa'i kuerarã umi Tekohápe ha'e omopu'ã vaekue.
33. Ha péicha, ára 15, mes 8hápe, Jeroboam oikuave'ẽ mymbajuka pe altar ári ha'e omopu'ã vaekue Betélpe. Kóva hína pe mes oñembyarete haguã ha'e oguenohẽ vaekue iñakãgui, omoĩvo Israelgua areterã, upe méspe ha'e ojupi hague altárpe ohapy haguã insiénso.
5. Che akã raguégui hetave, umi reiete ndaija'éiva che rehe. Ko'ýte katu hetave umi reiete che jukaséva. Amo ipahápe ame'ẽ che rapichápe amyengoviávo chupe imba'e'ỹva reheve. Ku chugui che amonda ramo guáicha.
6. Tupã, nde niko reikuaa che výro hague, che rembiapo vaikue ndaikatúi nde hegui añomi.
7. Tupã, opa mba'e Jára, chéve che recha haguére anítei ipy'a kangy umi nde rehe ojeroviáva. Ivaíva ajapo haguére anítei otĩ umi ndéve ne momba'éva.
8. Nde rehehápe niko heta mba'e ahasa, ha ñemotĩ mante ha'u.
9. Che ryke'y kuéra mba'eve ndoikuaaséi che hegui, che rógape okaragua ramo aiko.
10. Nde tupao ahayhúgui che piru che kã, ha nde rehe oñeñe'ẽ vai ramo, che rehe oñeñe'ẽ hína.
11. Mba'eve nda'úi ramo ha nde rehe añembyasy, oñembohory che rehe hikuái.
12. Ao vosakuépe añemonde ramo, che mba'e mbyasy ahechauka haguã, opuka che rehe hikuái.
13. Umi okáre oikóva oñembohory che rehe, oka'úva katu ipurahéipe che rehe imandu'a.
14. Tupã, ndéve niko añembo'e reju haguã che pytyvõ. Ne mborayhu niko tuicha, eju che nohẽ ajejopy vaihágui.
15. Karuguágui che renohẽ ani haguã che mokõ, y pypukúgui ha che rayhu'ỹva pógui che pe'a.
20. Heko añáva ndovy'a mo'ãi, ha ijapúvape ho'a vaipáta.
21. Omoñemuñáva itavýva akã rasyrã, ha itúva ndovy'a mo'ãi araka'eve.
22. Py'a rory pohã guasu, ñembyasy katu ñane mokangy.
1. Páskua arete 6 ára oguahẽ mboyve Jesús oho Betániape, Lázaro ku ha'e omoingove jey vaekue oikohápe.
2. Upépe oñembyaty hikuái pyhare okaru haguã Jesús rérape. Marta ogueroja tembi'u mesápe ha Lázaro oguapy oĩ umi oguapýva mesápe okaru haguã Jesús ndive.
3. María ogueru peteĩ hyru mba'e ryakuã porã nardo etégui ojejapóva ha oñohẽmbaite Jesús pýre. Upéi omokã umi ipy hi'ávape. Ha pe mba'e ryakuã porã omyenyhẽmba pe óga ryepy.
4. Upépe Judas Iscariote, pe omoñuhãtava hína Jesúspe, he'i:
5. --Mba'ére piko noñeme'ẽi ra'e ko mba'e ryakuã porã 300 pláta pehẽnguére oñepytyvõ haguã mboriahúpe?
6. Judas nde'íri péicha ojepy'apýgui imboriahúvare. Chupe oñeme'ẽ pe viru ryru ha'e oñangareko haguã hese, ha upégui ha'e omondáva jepi.
7. Jesús he'i chupe: --Eheja. Oñongatu niko hína kuri añeñotỹ ramo guarã.
8. Imboriahúva niko oĩta pende apytépe opa árape, chéve katu nahániri mo'ãi.
9. Heta oĩ ohendúva Jesús oĩha Betániape. Upévare, oho hikuái upépe ohecha haguã Jesúspe ha Lázarope avei, ku Jesús omoingove jey vaekue.
10. Upérõ, umi pa'i ruvicha kuéra oñemoĩ peteĩ ñe'ẽme ojuka haguã Lázarope avei.
11. Ha'e rupi oĩ heta ojehejáva chugui kuéra ojerovia haguã Jesús rehe.
12. Heta vaekue umi ohóva Jerusalénpe Páskua areterã. Upe ára ambuépe, opavave ohendu Jesús oguahẽtaha Jerusalénpe.
13. Upémarõ oikytĩ hikuái pindo rope ha Jesús ruguãtĩvo. Osapukái hikuái: --Tupã toñemomba'e guasu. Toñemomba'e guasu upe Ñandejára rérape oúva. Tupã tohovasa Israel ruvicha guasúpe.
14. Jesús ojuhu peteĩ vúrro ha ojupi hi'ári, Ñandejára Ñe'ẽme he'iháicha:
15. “Ani rekyhyje táva Sión. Ema'ẽ, nde ruvicha guasu ou hína peteĩ vúrro ra'y ári.”
16. Ñepyrũrã, Jesús remimbo'e kuéra ndohechakuaái mba'épa he'ise ko'ã mba'e. Jesús ojupi rire yvágape katu, imandu'a hikuái opa ko'ã mba'e ojapo vaekue hikuái oĩha Ñandejára Ñe'ẽme, ha oñe'ẽha Jesús rehe.
17. Umi oĩ vaekue Jesús ndive ha'e ohenói ramo guare Lázarope itakuágui ha omoingove jey ramo guare chupe, omombe'u umi mba'e ha'e kuéra ohecha vaekue upérõ.
18. Upévare, ohendúgui hikuái Jesús ojapo hague mba'e hechapyrãva, osẽmba hikuái ohuguãitĩvo chupe.
19. Umi fariséo katu he'i joa: --Pehechápa ndaikatu mo'ãiha jajapo hese mba'eve. Pehecha piko mba'éichapa opavave oho hapykuéri?
20. Umi ohóva vaekue Jerusalénpe omomba'e guasu haguã Tupã pe arete jave, oĩ tetã Gréciagui oúva.
21. Umíva oñemboja Felipe rendápe. Felipe niko táva Betsaidagua opytáva yvy Galiléape. He'i chupe hikuái: --Karai, rohechasemi niko Jesúspe.
22. Felipe oho omombe'u Andréspe, ha oñondive oho omombe'u hikuái Jesúspe.
23. Jesús he'i chupe kuéra: --Oguahẽma ára ha ko'agãite voi che, yvypóraicha aju vaekue ko yvy ári, añemomba'e guasu haguã.
24. Añetéko ha'e peẽme, peteĩ mba'e ra'ỹi ha'eñónte opyta noñeñotỹi ramo yvýpe ha upépe vaicha omano. Péicha ojehu ramo katu, upéi heta hi'a.
25. Upe hekovére hakate'ỹva, omanóta. Upe hekovére nahakate'ỹiva ko yvy ári katu oikovéta opa ára guarã.
26. Oime ramo oikoséva che rembiguái ramo, tou ta che moirũ. Péicharõ, che aimeháme ha'e avei oĩta. Oĩ ramo oikóva che rembiguái ramo, upévape che Ru ombotuicháta.
Guarani Bible 1996
Guarani DC Bible © Sociedad Bíblica Paraguaya, 1996