1. Kane Solomon osetieko gero Od Ruoth Nyasaye, gi ode owuon, kod udi duto mane odwaro gero,
2. Nyasaye nofwenyorene kendo, kaka nofwenyorene mokwongo e dala Gibeon.
3. Nowachone niya, “Asewinjo lemoni kod kwayoni, mi asegwedho Hekalu misegeronani. Aketo nyinga kanyo mochwere, kendo wengena kod chunya nobedie nyaka chieng’.
4. To in, kiwuotho e nyima gi chuny makare kod bidhruok, kitimo duto masechiki, kendo kimako chikena gi buchena kaka Daudi wuoru notimo,
5. eka anagur loch mar nyikwayi e Israel nyaka chieng’ mana kaka nasingora ni Daudi wuoru, ka awachone ni, ‘Ndalo duto, nyikwayi nobed ruodhi mag Israel.’
6. To ka un kata nyithindu, ulokoru muweyo luwa, ka ok umako wechena gi chikena mane aketo e nyimu, mudhi tiyo ni nyiseche mamoko, kendo lamogi,
7. to anagol jo-Israel e piny mane amiyogi, kendo Hekalu masewalo ni nyingani naketh, mondo olal e wang’a, mi nying Israel nolok ka ngero, kendo gima ji duto jaro.
8. To bende Hekaluni nodong’ gunda, kendo ji duto ma kadho bute nowuor kendo nohum, ka gipenjo niya, ‘Ang’o momiyo Ruoth Nyasaye osetimo gima kama ni pinyni gi Hekaluni?’
9. Eka nodwokgi niya, ‘Ne giweyo Ruoth Nyasaye ma Nyasachgi, mane ogolo kweregi e piny Misri, mi ne gilamo nyiseche mamoko, kendo gitiyonigi. Emomiyo Ruoth Nyasaye osekelo masichegi duto kuomgi.’ ”
10. Kane higni piero ariyo mane Solomon ogeroe Od Ruoth Nyasaye gi ode owuon oserumo,
11. nomiyo Hiram mier piero ariyo e piny Galili. (Hiram ruodh Turo nosemiyo Solomon bap sida gi bap saipras kod dhahabu kaka nodwaro.)
12. To kane Hiram oa Turo mondo odhi one mier mane Solomon omiye, ne ok oherogi.
13. Omiyo nowacho niya, “Owadwa, imiya mier machal nadi?” Emomiyo nochako gweng’no ni ‘piny Kabul’ (tiende ni, piny motimo ongoro.) Pod iluonge kamano nyaka chil kawuono.
14. Hiram nokowo ni Ruoth Solomon dhahabu moromo kilo alufu ang’wen.
15. Tije mane ruoth Solomon otiyo gi joma nichuno mondo oti gi thwon e magi: nogero Od Ruoth Nyasaye, gi ode owuon, gi Milo, kod ohinga mar Gezer, gi Hazor, gi Megido kod Gezer.
16. (Noyudo ka Farao ruodh Misri osedhi, mokawo Gezer, mowang’o gi mach, kendo nosenego jo-Kanaan modak kanyo, mi dalano nomiyo nyare ma chi Solomon kaka chiwo mar kopo.
17. Mano emomiyo Solomon nochako gero Gezer kendo.) Bende nogero Beth-horon ma Mwalo,
18. gi Baalath, gi Tamar manie thim e piny Juda,
19. kod mier duto mag keno mane en go, gi mier mokanoe gechene mag lweny, kod miech joge ma joidh farese,. Bende Solomon nogero udi e Jerusalem, kod Lebanon, kendo e pinye duto, kaka nodwaro.
20. Ji duto ma nodong’ e piny Israel kuom jo-Amor, gi jo-Hiti, gi-jo-Perizi, gi jo-Hivi, kod jo-Jebus, ma ok jo-Israel,
21. Solomon noloko wasumbni mochuno mondo oti gi thwon, kaka obet nyaka chil kawuono. Ne gin joma notamo jo-Israel tieko chuth.
22. Solomon ne ok oloko jo-Israel wasumbni to noketogi jolweny, gi jobura, gi jodong lweny, gi jotend joidh gechene kod joidh faresene.
23. Ne en gi jotelo madongo mia abich gi piero abich mane rito jotichne.
24. Nyar Farao noa e dala Daudi, modhi e ode mane Solomon osegerone, eka Solomon nogero Milo.
25. Didek e higa, Solomonn ne timo misengni miwang’o pep, gi mag sawo e kendo-mar-misango ma nogero ni Ruoth Nyasaye, kowang’o ubani e nyim Ruoth Nyasaye. Kamano nochopo singruokne.
26. Ruoth Solomon nohondho yiedhi moko Ezion-geber but Eloth e dho wadh Nam Makwar e piny Edom.
27. Eka Hiram nooro jokwang’ molony kuom tich nam mondo oti e yiedhigo kaachiel gi jotich Solomon.
28. Ne gidhi Ofir, kuma ne giomoe dhahabu moromo kilo alufu apar gang’wen, mi ne gikelo ni ruoth Solomon.
1. Kane ruoth madhako ma Sheba owinjo humb Solomon korka nying Ruoth Nyasaye, nobiro mondo oteme gi penj mang’eny matek.
2. Nobiro Jerusalem gi oganda maduong’ ahinya, kod ngamia moting’o gik mang’ue ng’ar, gi dhahabu mogundho, kod kite mabeyo ma nengogi tek. Ka nobiro ir Solomon, nopenje duto mane nie chunye.
3. To Solomon nodwoko penjone duto, maonge moro mane otame dwoko.
4. Kane ruoth madhako mar Sheba oneno riekone duto, gi ot ma nosegero,
5. gi chiemb ode, gi jotichne, gi rwakruokgi, gi jolos divai mage, kod misengni ma notimo e Od Ruoth Nyasaye, dhoge nomoko.
6. Nowacho ni ruoth niya, “Kara humb timbeni gi riekoni ma nawinjo e pinya en adier!
7. Kane pok abiro mi anenogi gi wang’a, ne ok anyal yie ni gin adier. To koro aneno ni nonyisa mana dir wach, nimar riekoni kod mwanduni oloyo huma ma nawinjo.
8. Mondi kod jotichni johawi ma winjo riekoni ndalo duto!
9. Apako Ruoth ma Nyasachi moheri, kendo oketi ruodh Israel. Ruoth Nyasaye oseketi ruoth ni mondo ing’ad bura kare.”
10. Eka nomiyo ruoth Solomon dhahabu moromo kilo alufu abiriyo, kod kite ma nengogi tek. Solomon ne ok ochako oyudo gik mang’ue ng’ar ma dirom gi mago mane ruoth madhako mar Sheba omiye.
11. To bende yiedhi mag Hiram mane dhi Ofir omo dhahabu, ne kelo yiend almug mang’eny,, gi kite ma nengogi tek.
12. Yien-go ruoth nolosogo sirni mag Od Ruoth Nyasaye, gi mag ode owuon, kod thumbe nyatiti gi nyigwerni mane jower wergo e Hekalu. Yiend almug machal kamago pok okel kata pok one nyaka chil kawuono.
13. Ruoth Solomon nomiyo ruoth madhako mar Sheba gimoro amora ma nokwayo, komedogi kuom mago ma nosemiye kuom herone. Eka ruodh Sheba nodok e pinye kaachiel gi jotichne.
14. Pek mar dhahabu mane ikelo ni Solomon higa ka higa ne romo kilo alufu piero ariyo gadek,
15. ka ok okwano mago mane wuok e osuch joohala, kendo kuom ruodhi duto mag piny Arabia, kendo kuom jorit piny.
16. Ruoth Solomon nochuogo kuodi mia ariyo, kendo kuot ka kuot nobaw gi dhahabu moromo kilo abiriyo.
17. Nochuogo bende okumbni mia adek, kendo okumba ka okumba nobaw gi dhahabu moromo kilo ariyo. Magi duto ruoth noketo e Od Bungu mar Lebanon.
18. Bende noloso kom duong’ mang’ongo mar lak liech, mobawo gi dhahabu maler.
19. Kom duong’no ne nigi raidhi man gi kuonde minyono auchiel. Ka toke ne nitie nyaroya mar dhahabu, to sibuoche ariyo mag dhahabu nochung’ e bath bede kom koni gi koni,
20. kendo sibuoche apar gariyo moko nochung’ moro ka moro e dir raidhi koni gi koni. Onge piny moro ma noselosie kom ruoth machal gi mano.
21. Kikombe duto mag Solomon nolos gi dhahabu, kendo gik moko duto mikonyruokgo e Od Bungu mar Lebanon bende nolos gi dhahabu maler. Onge gimoro mane olos gi fedha, nikech fedha ne ok kwan ka gimoro e ndalo mag Solomon.
22. Ruoth Solomon ne nigi yiedhi mane kwang’ e nam, kaachiel gi yiedhi mag Hiram. Ne gidongo, machal gi mago mane dhi Tarshish. Bang’ higni adek adek, yiedhigo ne kelo dhahabu gi fedha, gi lak liech, gi ong’eche kod bimbe.
23. Kamano Ruoth Solomon noloyo ruodhi duto mag piny gi mwandu kendo gi rieko.
24. Piny duto ne biro ir Solomon mondo owinj rieko mane Nyasaye omiye.
25. Higa ka higa, ng’ato ka ng’ato ne kelone chiwo mag gik molos gi fedha gi dhahabu, kaachiel gi lewni, kod gilwenje, gi gik mang’we ng’ar, gi farese kod nyumbu.
26. Solomon nochako ng’iewo geche mag lweny kod farese. Ne en gi geche alufu achiel gi mia ang’wen, kod farese alufu apar gariyo, ma moko noketo e miech geche, to moko ne en go Jerusalem.
27. Solomon nomiyo fedha obedo mang’eny ka kuoyo e Jerusalem, kendo yiend sida bende ne ng’eny ka ng’owo ma e pap.
28. Ne oomo farese Misri gi Koah, kuma johala mage ne ng’iewogie kuom nengo moketi.
29. Gari achiel ning’iewo Misri gi kilo abiriyo mag fedha, to faras achiel nengone noromo kilo ariyo, kendo johala mag ruoth ne terogi ni ruodhi duto mag jo-Hiti gi mag jo-Aram.
1. A Nyasaye, resa, nimar pi oima, mochopo e ng’uta!
2. Kendo anyumora e chuodho matut, kama onge lowo motegno ma anyalo chungoe. Adier, an e chuny pi matut, kendo apaka chiegni tera.
3. Aseywak ni mondo okonya, mi aol, kendo dwonda rama! Wengena bende oowore kuom rangi mondo ikonya.
4. Joma mon koda kayiem nono ng’eny, moloyo yie wiwa gi ng’eny, bende joma hangona wach kendo dwaro nega, rateke mokadho! Ne gichuna mondo amigi gik mane ok akwalo.
18. Ng’at maonge gi paro kende ema nyalo singore ni dichul gop wadgi.
19. Ng’ama ohero miero en jaricho, kendo ng’at makawore, kelo chandruok ni en owuon.
30. Noyudo ka Yesu pok odonjo e dala, to ne pod ochung’ mana kama ne Maritha oromonee.
31. Jo-Yahudi mane ni kod Maria e ot ka duogo chunye, nonene kochung’ piyopiyo, mowuok oko. Omiyo ne giluwe, ka giparo ni odhi ywak e liel.
32. Kane Maria ochopo kama Yesu nitie, monene, nogoyo chonge piny e nyime, mowachone niya, “Ruoth, ka da bed ni nyocha in ka, to owadwa ok dotho!”
33. Yesu noneno Maria gi jo-Yahudi mane ni kode kaywak, mi mirima nomake, kendo noneno malit.
34. Eka nopenjo ni, “Uyike kanye?” Ne gidwoke ni, “Jaduong’, bi ine.”
37. To moko kuomgi nowacho niya, “Jali noyawo wang’ muofu! Donge ne onyalo geng’o tho monego Lazaroni?”
38. Mirima nochako omako Yesu kendo, mi odhi but liel, mane en bur mokuny ariwa e lak got, moket kidi e dhoge.
39. Yesu nowachonigi niya, “Goluru kidi oko e dho liel.” To Maritha, ma nyamin jal motho, nowachone ni, “Ruoth, koro osetieko ndalo ang’wen e bur, omiyo nyaka bed ni koro odum.”
40. To Yesu nodwoke ni, “Donge nende awachoni ni ka in gi yie, to ibiro neno duong’ mar Nyasaye?”
41. Kuom mano ne ging’ielo kidi oko. Yesu nong’iyo malo, mowacho niya, “Wuora, agoyoni erokamano nikech isewinja.
42. An ang’eyo ni iwinja ndalo duto, to asewacho wechegi mondo oganda mochung’ ka ong’e ni in ema niora.”
43. Kane osewacho kamano, nokok matek niya, “Lazaro, wuog oko!”
44. Eka jal mothono nowuok, ka tiendene gi luetene obo gi nanga mar yik, kendo ka wang’e bende obo gi kitamba. Yesu nowachonigi niya, “Gonyeuru mondo odhi.”
45. Jo-Yahudi mang’eny mane obiro duogo chuny Maria noneno gima Yesu otimo, mi giyie kuome.
46. To moko kuomgi nodok ir jo-Farisai, mohulonigi gima Yesu osetimo.
47. Omiyo jo-Farisai kod jodolo madongo noluongo buchgi maduong’, mi openjore ni, “Ng’atni timo timbe madongo mang’eny! Wan to watimo ang’o?
48. Ka waweye odhi nyimekamano, to ji duto biro yie kuome, kendo jo-Rumi dibi, mi keth Hekaluwa, kendo tiek jowa duto.”
49. To ng’at achiel kuomgi, ma nyinge Kaiafa, mane jadolo maduong’ e higano, nowachonigi ni, “Un ok ung’eyo gima onego utim!
50. Donge ber ka ng’at achiel otho, moloyo ka ogandawa duto orumo?”
51. Ne ok owacho kamano gi riekone owuon, to kaka ne en jadolo maduong’ e higano, ne okoro wach ni Yesu biro tho ni oganda jo-Yahudi.
52. To ne ok okoro ni Yesu biro tho mana ne jo-Yahudi kende, to ni obiro tho mondo ochok nyithind Nyasaye obed e kanyakla achiel.
53. Chakre chieng’no ne gichako chano kaka digineg Yesu.
54. Kuom mano, Yesu koro ne ok wuoth ratiro kama jo-Yahudi nitie, to noa kuno modhi e dala moro miluongo ni Efraim, mane nitie gweng’ moro momanyore gi thim, mi obet kuno gi jopuonjrene.
55. Sap jo-Yahudi mar Pasaka koro ne chiegni, omiyo ji mang’eny moa e gwenge mopogore opogore ne dhi Jerusalem mondo opwodhre, obed moikore ni sawono.
56. Ne gimanyo Yesu, kendo kane ginie Hekalu ne gipenjore ni, “Uparo nadi? Bende dobi e sawoni adier?”
57. Ne giwacho kamano nikech noyudo jodolo madongo gi jo-Farisai osegolo chik ni ka ng’ato ong’eyo kama Yesu nitie, to nyaka ohul, mondo omake.
Luo Bible 1976
Dholuo DC Bible Bible Society of Kenya and Bible Society of Tanzania, 1976