To in Timotheo, rit gima osemiyi mondo irit. Kik ichik iti ni weche manono ma onge tiendgi, kod mbekni ma ji goyo kuom gima giluongo ni rieko, to adier ok en rieko kata matin!
“Mano kaka uneno malit, un jopuonj Chik, nikech usepando rayaw mar dhood rieko. Un uwegi ok usedonjo kanyo, to bende usebedo kutamo joma dwaro donjoe.”
bende ni itayo joma ofuwo, kendo in japuonj nyithindo. Mago duto iwacho nikech Chik oting’oni rieko gi adiera duto.
[4] Mano e kaka nochue polo gi piny. E kinde mane Ruoth Nyasaye chueyo polo gi piny, [5] ne onge buya kata yien motwi e lowo, nikech ne pok ooro koth e piny, to bende ne onge dhano mane nyalo pure. [6] To kata obedo ni koth ne onge kamano, pi ne wuok e lowo, kendo ne miyo piny bedo mangich. [7] Eka Ruoth Nyasaye nokawo lowo monywaso, kendo ochweyogo dhano. Nokudho much ngima e um dhano, mi dhano nobedo gi ngima. [8] Bang’e Ruoth Nyasaye noloso puodho e Eden, yo wuokchieng’, mi oketoe dhano mane osechueyo. [9] Nomiyo yien mopogore opogore odongo e puodhono, ma moko lombo wang’, kendo moko nyago olemo michamo. To yath manyago olemb ngima, kod mago manyago olemo ma nyiso ber gi rach, noketo e dier puodho. [10] Aora moro ne mol e puodhono, kawuok Eden, mondo omiye ng’ich, kendo bang’ wuok e puodho nopogore, mobedo aore ang’wen. [11] Aora mokwongo iluongo ni, Pishon. En e aora molworo piny Havila, [12] kuma dhahabu maber kod dwogo miluongo ni bedelium, gi kite ma nengogi tek miluongo ni oniks, yudoree. [13] Aora mar ariyo iluongo ni Gihon, mamol kolworo piny Kush duto. [14] Aora mar adek iluongo ni Tigris, mamol yo wuokchieng’ mar Asuria. Aora mar ang’wen to iluongo ni Yufrate. [15] Eka Ruoth Nyasaye nokawo dhano, moketo e puoth Eden mondo opure kendo orite. [16] Nowachone niya, “Oyieni chamo olemb yien duto manie puodho [17] mak mana olemo manyiso ber gi rach ema kik icham, nikech chieng’ michame to initho.” [18] Ruoth Nyasaye nowacho niya, “Ok ber ka dhano obet kende. Omiyo abiro miye ng’ama konye.” [19] Kuom mano, nokawo lowo, mochueyogo le mae thim kod winy duto, mi nokelogi ni dhano mondo ochakgi nying’, kendo nying’ mane dhano omiyo moro ka moro ema nobedo nyinge. [20] Kamano Adam nomiyo jamni gi le mae thim kod winy duto nyinggi, to ne pod onge ng’ama konye kata madak kode. [21] Kuom mano, Ruoth Nyasaye nomiyo nindo matut otero Adam, kendo kane onindo, Nyasaye nogolo ng’etne achiel, mi nochako odino kama nogoloe ng’edno. [22] Eka noloso dhako gi ng’edno, mokele ir Adam. [23] Mi Adam nowacho niya, “Thoo! ma e kita, chogo moa kuom choka, ringruok moa kuom ringra. Ibiro luonge ni ‘Dhako’, nikech noa kuom dhano.” [24] Ma emomiyo ng’ato weyo wuon gi min, to padore kuom chiege, kendo gidoko ringruok achiel. [25] Giduto ne gin duge, to kata kamano ne ok gineno ka gin gi wichkuot.
[15] Eka malaika mar abiriyo nogoyo tung’ne, kendo dwol moko nokok matek e polo kawacho niya, “Loch mar pinyni koro osedoko mar Ruodhwa kod Mesia mare, kendo obiro locho nyaka chieng’.” [16] Eka jodongo piero ariyo gang’wen mobedo e kombegi mag duong’ e nyim Nyasaye kande, nokulore piny nyaka e lowo, mi olamo Nyasaye, [17] kawacho niya, “A Nyasaye Manyalo Gik Moko Duto! In Ruoth mantie kendo mane nitie! Wagoyoni erokamano nikech isekawo tekoni maduong’, kendo isechako locho. [18] Mirima nomako ogendini, to koro chieng’ mirimbi iwuon osechopo. Kinde osechopo ma iyaloe joma otho, kendo ichiwoe pok ni jotichni ma jonabi, kod jogi, kaachiel gi ji duto madongo gi matindo moluoro nyingi. En kinde mitiekoe jogo maketho piny.”
[15] Kristo e kido mineno mar Nyasaye ma ok ne. En gi duong’ mar wuowi makayo, kendo en gi loch kuom chuech duto, [16] nikech kuome ema ne Nyasaye ochueyoe gik moko duto manie polo kendo manie piny, ok mana gik mineno kende, to koda ka gik ma ok ne bende, kaka loch, gi duong’, gi ruodhi, kod teko. Mago duto Nyasaye nochueyo kuom Kristo, kendo ni Kristo.
kendo moa kuom Yesu Kristo ma janeno maradier, mane okwongo chier oa kuom joma otho, kendo ma jatend ruodhi mag piny. Oherowa kendo osegonyowa kuom richowa gi rembe,
Eka naneno Nyarombo kochung’ e dier kom maduong’, kama ne gik mangima ang’wen kod jodongo olworo. Nyarombo ne nenore ka gima osenegi, to ne en gi tunge abiriyo, ma gin Roho abiriyo mag Nyasaye, ma oseor e piny ngima.
To honni mane oyiene ni mondo otim e nyim Ondiek mokwongo ema nowuondogo joma odak e piny. Ne ogolo chik mondo joma odak e piny olos gima ket gi ondiek mane ogo lero mar tho gi ligangla, to ne ok otho.
“To in Daniel, koro um kitabu, kendo idine gi odok nyaka kinde mar giko chopi. To kindegi ji mang’eny biro ringo koni gi koni mondo onge tiend gik matimore.”
Ruoth Nyasaye mane ochueyo polo mi oyaro, kendo ochueyo piny gi gik mangima duto mantie, mi ochiwo muya ni joma odakie kod gik moko duto mangima, wacho kama:
ni Nyasaye obet e polo malo, kendo ni joma odak e piny chalone mana dede. Ok osewachnu kamano chakre chon? Koso pok uparo nyaka ne chue piny ni en ema ne oyaro polo mana ka pasia, kendo ogure mana ka hema midakie?
[1] Kar chakruok, Nyasaye nochueyo polo gi piny. [2] Piny ne onge kido, kendo gimoro ne onge e iye. Mudho mandiwa noimo ataro mang’ongo, kendo Roho mar Nyasaye ne wuotho ewi ataro. [3] Eka Nyasaye nowacho niya, “Ler mondo obedie.” Mi ler nobetie.
[13] Ne aketo chunya kuom nono tiend gik moko duto matimore e piny mondo apuonjra tiendgi, mi ayudo ni tich ma Nyasaye osemiyo dhano mondo onyagrego e piny ka lit ahinya. [14] Aseneno gik moko duto matimore e piny ka mi afwenyo ni gionge tich, mana ka yamo makadho. [15] Gima obam ok inyal rieyo, bende ok inyal kwano gik maonge. [16] Ne awacho e chunya niya, “Asebedo ng’at mariekie moloyo ng’ato ang’ata mane okwongona bedo ruoth e Jerusalem, kendo ang’eyo ni rieko kod ng’eyo gin gik manade.” [17] Ne aseketo chunya mondo apuonjra kendo ang’e pogruok manie kind ng’eyo gi fuwo, kendo manie kind rieko gi memruok. To asefwenyo ni mano bende en mana gima nono, ka yamo makadho.
Mano e kaka nochue polo gi piny. E kinde mane Ruoth Nyasaye chueyo polo gi piny,
“To in Daniel, koro um kitabu, kendo idine gi odok nyaka kinde mar giko chopi. To kindegi ji mang’eny biro ringo koni gi koni mondo onge tiend gik matimore.”
Ruoth Nyasaye mane ochueyo polo mi oyaro, kendo ochueyo piny gi gik mangima duto mantie, mi ochiwo muya ni joma odakie kod gik moko duto mangima, wacho kama:
[7] Nyasaye noyaro polo ma yo nyandwat, mi ong’awo piny e kor muya. [8] Nyasaye ema pogo boche polo gi pi, kendo omono pek mar pigno yiecho bochego. [9] Omiyo boche polo imo due marieny maler. [10] Ne ogoro laini alwora e nam, mopogogo ler gi mudho. [11] Ka omiyo polo omor, to mise mag polo tetni ka gima luoro omakogi. [12] Tekone ema ne okweyogo nam, kendo riekone ema ne otiekogo Rahab ma ondieg nam. [13] Muche ema ne omiyo polo olendo, kendo lwete ema ne onego ondiek ma ne oyudo ringo tony. [14] To mago gik manyiso mana dir tekone kende, kendo gin mana weche manok miwacho kuome. To koro en ng’awa ma nyalo ng’eyo duong’ hie mar Nyasaye.”
Iseguro piny ewi mise mare, mondo kik ong’ingni ngang’
Eka ne iketonigi tong’ ma ok ginyal kadho, mondo kik gichak giim piny kendo.
An ema ne achueyo piny, mi aketoe dhano. Ne ayaro polo gi lweta awuon, mi achiko gik moko duto mantie mondo oliel.
Ruoth Nyasaye gero ute e polo, kendo orenjo polo kuom piny. Oluongo pi nam mondo obi, kendo oologi e piny. Ruoth Nyasaye e nyinge!
Noneno ni piny duto osenjawni, nikech ji duto nodak e richo.
To ne onge kama akuru nyalo piyoe, nikech pi ne pod oimo piny duto, omiyo noduogo ir Nowa e yie. Kuom mano Nowa norieyo bade oko mogame, kendo odwoke ei yie.
Singruok matimo kodu e ma: Onge chieng’ moro kendo, ma pi nokethie piny gi gik mangima mantie.”
Eka enoting’ bandera malo mondo obed ranyisi ni ogendini, mi ochok jo-Israel mane oriemb e pinygi, kendo ochok jo-Juda moke, kogolo e tung’ piny gi tung’ piny.
[1] “E kindeno, malaika maduong’ miluongo ni Mikael marito jou, biro thinyore. Enobed kinde mar chandruok marachie moloyo kendo ma pok oneye nyaka ne ogendini chak bet e piny. Ka kindeno ochopo, to ibiro res jou duto ma nyinggi ondiki e kitap Nyasaye. [2] Ji mang’eny kuom joma osetho biro chier. Moko kuomgi nochier mi yud ngima mochwere, to moko noyud wichkuot kod achaye mosiko. [3] To joma riek norieny ka ler mar polo, kendo jogo mane opuonjo ji mang’eny mondo otim gik makare norieny ka sulue nyaka chieng’.
Ere gima omiyo wiu osewil gi Ruoth Nyasaye, ma Jachuechu, mane oyaro polo kendo ochueyo piny? Ere gima omiyo kibaji osiko ka goyou ndalo duto? Koso ang’o momiyo uluoro mirimb ng’at masandou kadwaro tiekou? Uparo ni mirimb ng’at ma sandouno to gima nade!
Ruoth Nyasaye nochueyo piny gi tekone, mogure motegno kendo noyaro polo gi riekone.
Bende kaka koth chue, kendo pe lwar, koa e polo, mi ok chak dog malo kendo, to miyo mana piny ng’ich, mondo cham otwi, mi thiew kendo nyagi, mi kodhi ma ichwoyo kod cham, bedie,
Eber nonywolo yawuowi ariyo; wuode makayo nochak ni Peleg, nikech e ndalone ema nopogie piny, to owadgi ne nyinge Joktan.
To eka kata mana Mikael, malaika maduong’, kane laro gi Satan ringre Musa, to ne ok ohedhore yanye gi weche maricho, to nowachone mana niya, “Ruoth mondo okweri.”
Kristo e kido mineno mar Nyasaye ma ok ne. En gi duong’ mar wuowi makayo, kendo en gi loch kuom chuech duto,
Chieng’no dwol moro nogol chik, kendo dwond malaika maduong’ nowinji, kendo tung’ mar Nyasaye noywagi, kendo Ruoth owuon nolor koa e polo. Eka joma notho koyie kuom Kristo nochier mokwongo.
“Ndik ni malaika mar kanyakla mar jo-Kristo man Laodikia niya, ‘Jal miluongo ni Amin, ma en janeno migeno kendo maradier, kendo chuech duto mag Nyasaye noa kuome wacho kama:
Joma richo oselwora, mana ka guogi moketa diere ka dwaro kaya. Gikidho lwetena gi tiendena.
Ka ne Nyasaye omiyo yamo teko, mi opimo duong’ mar nam,
[7] Nyasaye noyaro polo ma yo nyandwat, mi ong’awo piny e kor muya. [8] Nyasaye ema pogo boche polo gi pi, kendo omono pek mar pigno yiecho bochego. [9] Omiyo boche polo imo due marieny maler. [10] Ne ogoro laini alwora e nam, mopogogo ler gi mudho. [11] Ka omiyo polo omor, to mise mag polo tetni ka gima luoro omakogi. [12] Tekone ema ne okweyogo nam, kendo riekone ema ne otiekogo Rahab ma ondieg nam. [13] Muche ema ne omiyo polo olendo, kendo lwete ema ne onego ondiek ma ne oyudo ringo tony. [14] To mago gik manyiso mana dir tekone kende, kendo gin mana weche manok miwacho kuome. To koro en ng’awa ma nyalo ng’eyo duong’ hie mar Nyasaye.”
Iseguro piny ewi mise mare, mondo kik ong’ingni ngang’
Eka ne iketonigi tong’ ma ok ginyal kadho, mondo kik gichak giim piny kendo.
An ema ne achueyo piny, mi aketoe dhano. Ne ayaro polo gi lweta awuon, mi achiko gik moko duto mantie mondo oliel.
Ruoth Nyasaye gero ute e polo, kendo orenjo polo kuom piny. Oluongo pi nam mondo obi, kendo oologi e piny. Ruoth Nyasaye e nyinge!
Noneno ni piny duto osenjawni, nikech ji duto nodak e richo.
To ne onge kama akuru nyalo piyoe, nikech pi ne pod oimo piny duto, omiyo noduogo ir Nowa e yie. Kuom mano Nowa norieyo bade oko mogame, kendo odwoke ei yie.
Singruok matimo kodu e ma: Onge chieng’ moro kendo, ma pi nokethie piny gi gik mangima mantie.”
Eka enoting’ bandera malo mondo obed ranyisi ni ogendini, mi ochok jo-Israel mane oriemb e pinygi, kendo ochok jo-Juda moke, kogolo e tung’ piny gi tung’ piny.
[1] “E kindeno, malaika maduong’ miluongo ni Mikael marito jou, biro thinyore. Enobed kinde mar chandruok marachie moloyo kendo ma pok oneye nyaka ne ogendini chak bet e piny. Ka kindeno ochopo, to ibiro res jou duto ma nyinggi ondiki e kitap Nyasaye. [2] Ji mang’eny kuom joma osetho biro chier. Moko kuomgi nochier mi yud ngima mochwere, to moko noyud wichkuot kod achaye mosiko. [3] To joma riek norieny ka ler mar polo, kendo jogo mane opuonjo ji mang’eny mondo otim gik makare norieny ka sulue nyaka chieng’.
Ere gima omiyo wiu osewil gi Ruoth Nyasaye, ma Jachuechu, mane oyaro polo kendo ochueyo piny? Ere gima omiyo kibaji osiko ka goyou ndalo duto? Koso ang’o momiyo uluoro mirimb ng’at masandou kadwaro tiekou? Uparo ni mirimb ng’at ma sandouno to gima nade!
Ruoth Nyasaye nochueyo piny gi tekone, mogure motegno kendo noyaro polo gi riekone.
Bende kaka koth chue, kendo pe lwar, koa e polo, mi ok chak dog malo kendo, to miyo mana piny ng’ich, mondo cham otwi, mi thiew kendo nyagi, mi kodhi ma ichwoyo kod cham, bedie,
Eber nonywolo yawuowi ariyo; wuode makayo nochak ni Peleg, nikech e ndalone ema nopogie piny, to owadgi ne nyinge Joktan.
To eka kata mana Mikael, malaika maduong’, kane laro gi Satan ringre Musa, to ne ok ohedhore yanye gi weche maricho, to nowachone mana niya, “Ruoth mondo okweri.”
Kristo e kido mineno mar Nyasaye ma ok ne. En gi duong’ mar wuowi makayo, kendo en gi loch kuom chuech duto,
Chieng’no dwol moro nogol chik, kendo dwond malaika maduong’ nowinji, kendo tung’ mar Nyasaye noywagi, kendo Ruoth owuon nolor koa e polo. Eka joma notho koyie kuom Kristo nochier mokwongo.
“Ndik ni malaika mar kanyakla mar jo-Kristo man Laodikia niya, ‘Jal miluongo ni Amin, ma en janeno migeno kendo maradier, kendo chuech duto mag Nyasaye noa kuome wacho kama:
Joma richo oselwora, mana ka guogi moketa diere ka dwaro kaya. Gikidho lwetena gi tiendena.
Ka ne Nyasaye omiyo yamo teko, mi opimo duong’ mar nam,
Bende isedhi e kude mag nam, kuma pige wuokie? Koso bende isewuotho e lowo manie bwo ataro?
Aore duto mol nyaka nam, to nam ok pong’. Bang’e pi dok adoka kuma aore chakoree, kendo chako mol.
Onge ng’ama oseneno Nyasaye, to Wuowi ma miderma, machiegni gi Wuoro moloyo, ema osemiyo wang’eye.
[6] Eka Nyasaye nowacho niya, “Gima pogo pi diriyo mondo obedie.” [7] Kuom mano, Nyasaye nochweyo gima nopogo pi mamalo gi pi mapiny, mi nobedo kamano. [8] Gima nopogo pino nochako ni, Polo. Piny noyuso kendo noru, mi mano nodoko odiechieng’ mar ariyo.
Luo Bible 1976
Dholuo DC Bible Bible Society of Kenya and Bible Society of Tanzania, 1976